Ενα είδος ηλεκτρονικού ντοσιέ όπου θα καταχωρούνται επιλεκτικά ενδιαφέροντα άρθρα από εφημερίδες, περιοδικά και όχι μόνο. Δεν σημαίνει απαραίτητα πως συμφωνώ πάντα με τα συγκεκριμένα άρθρα, για αυτό μπορεί να υπάρχουν και αντικρουόμενες απόψεις. Τα θεωρώ όμως ενδιαφέροντα για κοινωνικό προβληματισμό.Να διευκρινίσω πως τα συγκεκριμένα άρθρα δεν είναι δικά μου, αναφέρεται όμως η πηγή....
Δευτέρα 6 Ιουνίου 2011
«Πλημμύρα» αγανακτισμένων στο Σύνταγμα
Κυριακή 5 Ιουνίου 2011
Γ. Μοσχονάς : "Αγανακτισμένοι" και πολιτική σοφία
Τα κινήµατα είναι φορείς πολιτικής καινοτοµίας διότι δηµιουργούν «γεγονότα». Οχι γιατί διατυπώνουν σύνθετες στρατηγικές. Συνεπώς, οι κριτικές προς τους «Αγανακτισµένους» για απουσία ρεαλιστικών στόχων είναι οι ίδιες µη ρεαλιστικές.Περιγράφουν το αυτονόητο και θα µπορούσαν να απευθυνθούν σε όλα σχεδόν τα κινήµατα των τελευταίων 120 ετών. Απότην άλλη,η κολακεία προς ένα «κίνηµα» που δεν έχει ακόµη δείξει το πρόσωπό του και δεν µας έχει πει ούτε τι θέλει (πέραν του «να φύγει η κυβέρνηση και η τρόικα») ούτε ποιοι το εκπροσωπούν είναι αποκαλυπτική της δηµαγωγίας που κατακλύζει, για άλλη µία φορά, τη δηµόσια σφαίρα. Ξαφνικά, γνωστά δηµόσια πρόσωπα,µε µακρά πείρα στον λαϊκισµό των σαλονιών, µεταµορφώθηκαν σε οπαδούς του «κινηµατισµού».
2 Προς το παρόν, το µόνο µήνυµα που το κίνηµα των «Αγανακτισµένων» απευθύνει στην κοινωνία είναι το εξής: η εφαρµοζόµενη πολιτική δεν λειτουργεί. Αυτό το έχουν διατυπώσει πολλοί ως σήµερα. Οι «Αγανακτισµένοι» όµως το διατυπώνουν την κατάλληλη στιγµή. Σε µια στιγµή δραµατικής µεταστροφής της κοινής γνώµης. Συνεπώς, το µήνυµά τους συναντά µια νέα πλειοψηφική φλέβα. Η απήχηση των «Αγανακτισµένων» οφείλεται στο ότι εκφράζουν τον κοινό νου – αλλά µε τρόπο ταπεινό, ευρηµατικό και ειρηνικό. Ο κοινός νους, η «αφέλεια» του λόγου, ο ειρηνικός χαρακτήρας των εκδηλώσεών τους, αυτά είναι η δύναµή τους.
3 Οι «Αγανακτισµένοι» έδειξαν ότι µια κινητοποίηση µπορεί να είναι ειρηνική, µπορεί να είναι γιορτή και µπορεί ταυτόχρονα να είναι αποτελεσµατική. Αυτό το είχαµε ξεχάσει. Στη χώρα µας οι διαδηλώσεις έχουν γίνει σιδηρόφρακτες και η άσκηση ηλίθιας βίας τµήµα του καθιερωµένου πρωτοκόλλου κάθε κινητοποίησης. Η Αριστερά, χαµένη στους δαιδάλους της υψηλής πολιτικής ανάλυσης, δεν κατανόησε ότι η κατάχρηση βίας καταργεί τη διαδήλωση ως χώρο ελευθερίας. Οι «Αγανακτισµένοι» φαίνεται να το έχουν κατανοήσει. Αν βέβαια αύριο το γυρίσουν στη βία και στον ξύλινο λόγο, θα αναιρέσουν το µήνυµά τους. Αν φύγουν από το γενικό και ασαφές πλαίσιο, συγκεκριµενοποιώντας τους στόχους τους, µάλλον θαδιασπαστούν. Αν υιοθετήσουν ανέξοδες«λύσεις»(να πάρουµε δάνεια από την Κίνα και τη Ρωσία, όπως προτείνει η «Σπίθα» του Μ.Θεοδωράκη) θααποµακρυνθούν από τον κοινό νου. Ολα αυτά τα «αν» δείχνουν ότι οι «Αγανακτισµένοι» είναι παγιδευµένοι, όπως είµαστε όλοι µας, στο δόκανο «κακών» σεναρίων.
4 Η απήχηση των «Αγανακτισµένων» µάς καλεί να κατανοήσουµε, όποιες και αν είναι οι απόψεις µας, τη γυµνή δυναµική των γεγονότων. Το ύψος του χρέους είναι τεράστιο. Οι λύσεις για την αντιµετώπισή του λίγες, και όλες εξαιρετικά πολύπλοκες. Επιπλέον, δεν υπάρχει καλό σενάριο για τη χώρα.
Το ένα σενάριο είναι χειρότερο από το άλλο. Ο κλασικός φαύλος κύκλος «χρέος - ύφεση - χρέος» καταπίνει όχι µόνο την οικονοµία αλλά και την κυβερνητική πολιτική ελίτ. Στην ουσία ο φαύλος οικονοµικός κύκλος φαίνεται να συναντά έναν άλλον κύκλο, πολύ πιο δραστικό και καταστροφικό, τον πολιτικό φαύλο κύκλο. Το πολιτικό σύστηµα εισέρχεται σε µια περίοδο «πολιτικής ασφυξίας», χωρίς πλειοψηφία υπέρ της µιας ή της άλλης λύσης. Η απώλεια πολιτικού ελέγχου είναι επί θύραις. Η πολιτική κρίση θα µεγεθύνει συγχρονισµένα όλες τις «κακές» τάσεις της ελληνικής οικονοµίας.
5 Χωρίς µια επιτάχυνση των εξελίξεων, χωρίς µια τολµηρή πρωτοβουλία ικανή να απελευθερώσει τον κλειστό οικονοµικό ορίζοντα, διαµορφώνοντας – από τώρα – την ισχυρή πεποίθηση ότι ηΕλλάδα «θατα καταφέρει», η πολιτική επιτάχυνση της κίνησης προς τη χρεοκοπία πιθανώς θα είναι ραγδαία. Η πρωτοβουλία αυτή έχει περιγραφεί από πολύ ειδικότερους του γράφοντος. Οφείλει να περιλαµβάνει, µε τη µία µορφή ή την άλλη, σε µια δοσολογία ή σε µιαν άλλη, έναν συνδυασµό των παρακάτω: επιµήκυνση τουσυνόλου του χρέους, την εγγύησή του από ευρωπαϊκούς θεσµούς και, στο πλαίσιο αυτό, ένα συναινετικό (δηλαδή µετριοπαθές) «κούρεµα» των ελληνικών οµολόγων. Αν η πολιτική αυτή, αναµφίβολα εξαιρετικά δύσκολαυλοποιήσιµη, αργήσει, ίσως, όπως έγραψε ο Αντ. Λιάκος, αργότερα να είναι πολύ αργά. Είναι αυτό που δεν κατανοούν οι Ευρωπαίοι. Είναι αυτό που κατανοεί, προφανώς χωρίς να το γνωρίζει, η κίνηση των «Αγανακτισµένων».
Του Γ. Μοσχονά
Σάββατο 1 Αυγούστου 2009
Τροφορακοσυλλέκτες από το Χάρβαρντ (freegans)
Είναι μεσοαστοί, οικογενειάρχες και διαμαρτύρονται για τη σπατάλη τροφών μαζεύοντάς τες από τα σκουπίδια: είναι οι freegans
Φάτε λοιπόν τζάμπα από τα σκουπίδια των άλλων... Λέγεται freeganism και έχει γίνει μόδα σε ΗΠΑ και Βρετανία. Δεν το κάνουν ρακένδυτοι απόκληροι της ζωής, αλλά 30άρηδες απόφοιτοι των πανεπιστημίων του Χάρβαρντ και του Κέιμπριτζ. Είναι οι πρωτοπόροι σε ένα οικολογικό κίνημα που θέλει να πολεμήσει τον καπιταλισμό και τις σπατάλες του.
Ο Τρίσταμ Στιούαρτ ψάχνει κάθε μέρα στα σκουπίδια. Ψηλός, 32 ετών, με κατσαρά μαλλιά και σμιλεμένα χαρακτηριστικά, είναι εξπέρ των απορριμμάτων.
Μπορεί να πει τι ώρα βγάζουν στον δρόμο τις τσάντες με τα σκουπίδια τα σουπερμάρκετ στο κέντρο του Λονδίνου και μαντεύει με αρκετή ακρίβεια τι περιέχουν. Ξέρει να πει πόσα από τα σκουπίδια τους πηγαίνουν για υγειονομική ταφή και πόσα ανακυκλώνονται ή καίγονται, ποια καταστήματα αφήνουν τους κάδους ανοιχτούς και ποια τους κλειδώνουν.
Ο Στιούαρτ είναι «freegan» ή τροφορακοσυλλέκτης- τρέφεται σε μεγάλο βαθμό από τρόφιμα που πετάνε οι άλλοι. Μέσω αυτής της πρακτικής, έχει μάθει εδώ και καιρό τι αξίζει και τι όχι στα σκουπίδια και έχει πάψει να σιχαίνεται. «Για εκείνονένας κάδος γεμάτος με πεταμένο φαγητό δεν είναι αντικείμενο αποστροφήςαλλά μάλλον ευκαιρία» γράφει ο «Guardian».
Ο Στιούαρτ έγινε τροφορακοσυλλέκτης στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ όπου σπούδαζε φιλολογία. Ως φοιτητής προμηθευόταν το περισσότερο φαγητό του από τους κάδους του τοπικού σουπερμάρκετ Sainsbury΄s. «Θυμάμαι ότι ζούσα με πολύ ψωμί του τοστ και έτοιμο φαγητό. Δεν ήμουν πολύ ιδιότροπος τότε» λέει.
Στα χρόνια που μεσολάβησαν, έγινε πιο επιλεκτικός. Σήμερα τουλάχιστον ένα μέρος του φαγητού του προέρχεται από άλλες πηγές. Στον κήπο του- ζει με τη γυναίκα του σε ένα ειδυλλιακό αγροτόσπιτο- καλλιεργεί λαχανικά. Εχει μελίσσια και εκτρέφει γουρούνια σε μια γειτονική φάρμα. Μερικές φορές προμηθεύεται τρόφιμα με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή τα αγοράζει. Δεν έχει παραιτηθεί όμως από το ψάξιμο στα σκουπίδια.
Το ρεύμα του «freeganism» ορίζεται χαλαρά ως ένα σύνολο ευρύτερων αντικαπιταλιστικών και περιβαλλοντικών κινημάτων. Οι ρίζες του φθάνουν στη δεκαετία του 1960 και στην υιοθέτηση εναλλακτικών, αντικαταναλωτικών τρόπων ζωής. Ο Στιούαρτ λέει ότι το κίνημα εμπνέεται έντονα και από την ιδέα του Γκάντι για τη μη βίαιη δράση.
Μεταξύ άλλων, οι freegans ζουν σε κοινόβια, κάνουν κατάληψη σε άδεια κτίρια και χαρίζουν ηλεκτρικές συσκευές που δεν τις χρειάζονται άλλο.
Ο,τι πιο κοντινό υπάρχει σε μανιφέστο είναι το «Why Freegan» («Γιατί να είσαι freegan»), ένα φυλλάδιο γραμμένο το 1999 από τον Γουόρεν Οουκς, ντράμερ του αμερικανικού πανκ συγκροτήματος «Αgainst Μe»! Ακόμη και αυτό όμως δεν κατάφερε να αποδώσει με ακρίβεια σε τι συνίσταται το freeganism.
Το βέβαιο είναι ότι οι άνθρωποι το υιοθετούν για διαφορετικούς λόγους. Για ορισμένους, είναι μέρος της γενικότερης επιθυμίας να μη συμμετέχουν σε μια καπιταλιστική οικονομία. Για άλλους, στόχος είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Και για κάποιους, αναμφίβολα, το κίνητρο είναι η εξοικονόμηση χρημάτων.
Ο Στιούαρτ διαφωνεί. Στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Waste: Uncovering the Global Food Scandal» («Σπατάλη: Αποκαλύπτοντας το παγκόσμιο διατροφικό σκάνδαλο») εξηγεί με λεπτομέρειες γιατί θα έπρεπε να μας απασχολεί όλους το πρόβλημα αυτό. Κατά τη γνώμη του, η σπατάλη των τροφίμων είναι η μεγάλη, ανείπωτη περιβαλλοντική κρίση της εποχής μας, μαζί με την αποψίλωση των δασών, τη λειψυδρία και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
«Αν πετάγαμε λιγότερα τρόφιμα, θα χρειαζόμασταν λιγότερη γη για να τα καλλιεργήσουμε. Θα κόβαμε λιγότερα δέντρα, θα χρησιμοποιούσαμε λιγότερο νερό για την άρδευση των εδαφών και λιγότερα καύσιμα για τη μεταφορά και την επεξεργασία τους. Αν δούμε το πράγμα με απλούς όρους, η σπατάλη των τροφίμων θέτει ένα ζήτημα ισοζυγίου:αν δεν σπαταλούσαμε τόσο φαγητό, θα υπήρχε περισσότερο διαθέσιμο, πράγμα που σημαίνει ότι λιγότεροι άνθρωποι στον κόσμο θα πεινούσαν» λέει.
Σ το φυλλάδιο που έγραψε το 1999 ο Οουκς, η έννοια του κινήματος είναι ελαφρώς συγκεχυμένη, ουσιαστικά όμως ορίζεται ως η «αντικαταναλωτική ηθική της διατροφής». Περιλαμβάνει από βουτιές σε σκουπιδοτενεκέδες ως μικροκλοπές και την καλλιέργεια λαχανικών και φρούτων. Παράλληλα περιγράφονται και άλλες πρακτικές, όπως η εξοικονόμηση νερού, η χρήση ηλιακής ενέργειας, η ποδηλασία και η ανακύκλωση αγαθών, που συνάδουν με τον τρόπο της ζωής ενός freegan.
Το ρεύμα γεννήθηκε μέσα από τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης και υπέρ της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Πηγή έμπνευσης των μελών του ήταν οργανώσεις σαν τη διεθνή ομάδα με το όνομα «Τρόφιμα, όχι βόμβες», η οποία διοργανώνει συσσίτια αστέγων με γεύματα που δωρίζουν οι επιχειρήσεις. Συνήθως οι freegans είναι πτυχιούχοι από μεσοαστικές οικογένειες.
Στη Νέα Υόρκη ο αριθμός τους ξεπερνάει τις 14.000. Οι βετεράνοι διδάσκουν στους νέους πού βρίσκονται τα καλύτερα σκουπίδια, τι ώρα και πώς πρέπει να τα συλλέγουν. Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος στις ΗΠΑ εκτιμά ότι οι Αμερικανοί παράγουν 245 εκατομμύρια τόνους σκουπίδια τον χρόνο. Περίπου το 12% από αυτά είναι τρόφιμα.
Πολλά από τα φαγητά που πετάνε τα σουπερμάρκετ επειδή έχει περάσει η ημερομηνία λήξης τους μπορούν κάλλιστα να καταναλωθούν. Συχνά, λαχανικά και φρούτα απορρίπτονται απλώς και μόνο λόγω άσχημου χρώματος ή σχήματος. Υπάρχουν ειδικές ιστοσελίδες που ενημερώνουν επίδοξους freegans για την ιδανική διαδρομή συλλογής των σκουπιδιών. Αλλα sites δίνουν συνταγές μαγειρικής για τα αποφάγια.
ΠΗΓΗ ΤΟ ΒΗΜΑ
1.8.09

