Από την Πόλη έρχομαι...(Περί Τουρισμού)

«Apo ellada eiste? Edo, edo elate. Kernaw tsai, kafe. Exo original maimou» … Ο Τούρκος έμπορος που μας έκανε να χαμογελάσουμε στο μεγάλο παζάρι της Πόλης με τις «επώνυμες» τσάντες του -μιλάμε όντως για ορίτζιναλ μαιμούδες- δεν είναι το μόνο που θα θυμάμαι από το τριήμερο που περάσαμε με τη γυναίκα μου στην Κωνσταντινούπολη. Είχαμε χρόνια να επισκεφθούμε την Τουρκία, και αν κάτι συνειδητοποιήσαμε είναι το πόσο στρεβλή εικόνα έχουμε πλέον στην Ελλάδα γι’ αυτό που ευρύτερα ονομάζεται παροχή υπηρεσιών.

Από πού να ξεκινήσω; Από τον ταξιτζή που μόλις κατάλαβε ότι ήμασταν Ελληνες μας έβαλε cd με ελληνική μουσική; Από τον ιδιοκτήτη του δωματίου που νοικιάσαμε και έμεινε μαζί μας μία ώρα, προτείνοντάς μας πού και πώς να αξιοποιήσουμε καλύτερα τον χρόνο μας; Από τον ξεναγό στην Αγιά Σοφιά που μας οδήγησε και στην αγορά (χωρίς επιπλέον αμοιβή), εφιστώντας μας την προσοχή τι να αποφύγουμε; ΄Η από τους απλούς πολίτες που, βλέποντάς μας με τον χάρτη, προσπαθούσαν να μας βοηθήσουν χωρίς καν να ξέρουν αγγλικά;

Το τριήμερο στην Πόλη ήταν αποκαλυπτικό. Οι Τούρκοι γνωρίζουν άριστα τι σημαίνει «παρέχω υπηρεσίες», είτε εργάζονται σε ακριβά εστιατόρια είτε σε συνοικιακά μικρομάγαζα. Σε εντυπωσιάζουν με την ακάματη εργατικότητά τους και δεν χάνουν ποτέ το χαμόγελο και την ευγένειά τους. Οι δε έμποροι έχουν δαιμόνια εφευρετικότητα για να μπεις στο μαγαζί τους και όταν το πετύχουν σε κάνουν να αισθάνεσαι «αφέντης» τους χωρίς να γίνονται δουλικοί. «Προφανώς περισσότερο εγώ θέλω να πουλήσω από ό, τι εσείς να αγοράσετε» μας είπε ένας, όταν έκρινε ότι θίγουμε πλέον την αξιοπρέπειά του με το εξαντλητικό παζάρι που μας είχαν πει να κάνουμε σε κάθε μας συναλλαγή.

Προσπαθώντας να κρύψω την έκπληξη, αλλά και την αμηχανία μου έναντι ενός μαγαζάτορα που μας κατέβαζε αγόγγυστα δεκάδες χαλιά και κιλίμια (ενώ εμείς δεν θέλαμε να αγοράσουμε), θυμήθηκα τι μου είχε συμβεί τρεις μέρες πριν σε κατάστημα της Κλαυθμώνος. Ενδιαφερόμουν να αγοράσω μια μικρή τηλεόραση και όταν ζήτησα από τον μοναδικό υπάλληλο να μου πει «γιατί η εικόνα ενός μοντέλου δεν φαίνεται τόσο καλή», μου απάντησε με δυσπερίγραπτη βαριεστημάρα ότι «από μακριά όλες οι τηλεοράσεις είναι ίδιες»! Μόνο χάρη δεν μου είπε ότι μου έκανε επειδή του ζήτησα να με εξυπηρετήσει στο μαγαζί του...

Το τριήμερο στην Πόλη μάς θύμισε μια Ελλάδα που έχει από πολλά χρόνια χαθεί στη χοάνη του εύκολου κέρδους με τον ελάσσονα κόπο. Καλοπεράσαμε με τις επιδοτήσεις και τα δανεικά και πιστέψαμε ότι ανακαλύψαμε τον μήνα που θρέφει τους έντεκα. Δεν ξέρω αν η κρίση είναι ευκαιρία, αλλά είναι βέβαιο ότι θα μας προσγειώσει επιτέλους στην πραγματικότητα.

Tου Κωνσταντινου Ζουλα / zoulas@kathimerini. gr


Πηγή Καθημερινή
1.4.2010

Φεύγουν κάτοικοι, έρχονται τουρίστες (Πολιτισμός-Τουρισμός)

Σε έναν τεράστιο ξενώνα έχει μεταμορφωθεί
ο παραδοσιακός οικισμός του Κάστρου της Μονεμβασιάς

Οι παλαιοί κάτοικοι έχουν σχεδόν όλοι εγκαταλείψει τα σπίτια τους, που μετατρέπονται σε ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, τη θέση ακόμα και του τελευταίου ερειπίου παίρνουν πολυώροφα κτίρια, χάρη σε μια διάταξη που δίνει το δικαίωμα αναστήλωσης εφόσον αυτή τεκμηριώνεται επιστημονικά. Μια διαδικασία που, σύμφωνα με τοπικούς παράγοντες, δεν βασίζεται πάντα σε αμιγώς επιστημονικά κριτήρια...

Τριπλή νομική προστασία
Ο οικισμός του Κάστρου της Μονεμβασιάς είναι γνωστός σε όλη τη χώρα, όχι μόνο ως γενέτειρα του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, αλλά και χάρη στο σπάνιο συνδυασμό τοπικής αρχιτεκτονικής και φυσικής ομορφιάς. Για τον λόγο αυτό άλλωστε τυγχάνει τριπλής νομικής προστασίας: ως αρχαιολογικός χώρος, ως τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και ως παραδοσιακός οικισμός.
Το φυσικό κάλλος του οικισμού είχε ως αποτέλεσμα το Κάστρο της Μονεμβασιάς να γίνει σταδιακά ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός. Ωστόσο, οι ξενώνες και οι τουριστικές επιχειρήσεις δείχνουν την πόρτα της εξόδου στους μόνιμους κατοίκους. «Από τους παλαιούς κατοίκους είναι ζήτημα να έχουν μείνει 1-2», λέει στην «Κ» ο δήμαρχος της περιοχής κ. Νεκτάριος Μαστορόπουλος. «Δεν υπάρχει κανένας έλεγχος στις χρήσεις γης με αποτέλεσμα ολόκληρη η περιοχή να έχει μετατραπεί σε έναν μεγάλο ξενώνα».
Η μετατροπή του παραδοσιακού οικισμού σε θέρετρο δεν είναι το μόνο ζήτημα που υπονομεύει την προστασία του χαρακτήρα του. Ενα ακόμα ζήτημα είναι ο τρόπος ανέγερσης νέων κτισμάτων, στη θέση ερειπίων. «Ο νόμος λέει ότι για να εγκριθεί η αναστήλωση ενός κτιρίου από το υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να αποδεικνύεται επιστημονικά πώς ήταν πριν. Ομως, το πώς τεκμηριώνεται ότι πριν από λ.χ. 200 χρόνια υπήρχε σε ένα σημείο ένας πύργος είναι ένα ζήτημα που χωρά αρκετές υποκειμενικές ερμηνείες», εκτιμά ο κ. Μαστορόπουλος.

Καταγγελία
«Η διαδικασία «μπάζει νερά» και τελικά προκύπτουν πράγματα που ίσως να μην έχουν επαρκή τεκμηρίωση. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητο να γίνει ειδική πολεοδομική μελέτη για τον παραδοσιακό οικισμό, ώστε να μην προκύπτουν μεγαθήρια από το πουθενά». Χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι καταγγελία, που έφθασε στα γραφεία της «Κ», σχετικά με τη μετατροπή ερειπίων σε τριώροφους ξενώνες στην πλατεία Χρυσαφίτισσας (Μεγάλη Τάπια). Σύμφωνα με την καταγγελία (τα στοιχεία των καταγγελλόντων είναι στη διάθεση της εφημερίδας), η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Πολιτισμού (διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων) αγνόησε τις εισηγήσεις της 5ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Σπάρτης (1219/15.4.97, 343/2.2.01) και του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (42/01.7.98), που υποστήριζαν την ανέγερση δύο χαμηλότερων και μικρότερων διαστάσεων κτιρίων. Οι καταγγέλλοντες έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να ακυρώσουν την οικοδομική άδεια και τις αποφάσεις του υπουργείου Πολιτισμού στις οποίες βασίστηκε (η υπόθεση θα εκδικαστεί τον Οκτώβριο του 2010). Η «Κ» επικοινώνησε με την αρμόδια πολεοδομία Μολάων, ζητώντας τα πορίσματα των αυτοψιών που διενεργήθηκαν στα δύο κτίρια. Ωστόσο, παρά τις επίμονες οχλήσεις της εφημερίδας, η πολεοδομία απέφυγε... επί ένα μήνα να στείλει τα έγγραφα.

Καταπάτηση εκτάσεων
Ζήτημα τέλος, υπάρχει στο Κάστρο Μονεμβασιάς και με την καταπάτηση δημοσίων εκτάσεων. «Θα έπρεπε λόγω ιδιαιτερότητας η Μονεμβασιά να έχει κτηματογραφηθεί», εκτιμά ο δήμαρχος, κ. Μαστορόπουλος. «Αν κτηματογραφηθεί, τότε θα αποκαλυφθεί ένα κοινό μυστικό: η δημοσία περιουσία έχει «φαγωθεί» με πλάγιους τρόπους, με διαδικασίες «μαϊμού», με την τεκμηρίωση τίτλων με ψευδομαρτυρίες. Το Δημόσιο δεν είναι πουθενά να προστατεύσει την περιουσία του».

Tου Γιωργου Λιαλιου
Πηγή Καθημερινή
12.11.09

Σημ δική μου 

Αυτός είναι ο συγκερασμός πολιτισμού τουρισμού που ονειρευόμαστε για τον τόπο μας????
Μια χώρα δίχως κατοίκους με τα μνημεία της πολιτιστικής μα ςκληρονομιάς να υποτάσσονται στο όραμα της αύξησης του τουρισμού δίχως να λογίζεται η φέρουσα ικανότητα κάθε τόπου για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες????

Εγώ πάντως δεν οραματίζομαι έτσι την ανάπτυξη. Ονειρεύομαι τη μέρα που οι κάτοικοι ενός τόπου δεν θα εκδιώκονται χάριν του τουρισμού μα μέσω του τουρισμού θα ενισχύεται η τοπική επιχειρηματικότητα, θα μειώνεται η ανεργία ανάμεσα στους νέους οι οποίοι θα μπορούν να παραμένουν στον τόπο τους έχοντας δουλειά και ο πολιτισμός μας θα προβάλλεται μέσα από ποικίλες ποιοτικές δράσεις.

«Οποιος μιλάει αγγλικά θέλει να σε ξεγελάσει» (Τουρισμός και υπηρεσίες)

«Η φέτα είναι σαν ασβέστης με αλάτι. Πραγματικά την τρώτε, ή τη φτιάχνετε μόνο για τους τουρίστες;». Αυτή είναι η ερώτηση της Σάμιαν απ’ την Ταϊλάνδη.

«Υπάρχει κάποιο κόλπο για να κάνεις το ταξί να σταματήσει; Αν σηκώσεις το χέρι σου δεν σταματάει κανένα, ούτε τα άδεια». Αυτή είναι η ερώτηση του Μάικλ απ’ το Νιου Τζέρσεϊ.

«Οι Ελληνες κάνετε παζάρι στον λογαριασμό στα εστιατόρια; Γιατί αν δεν κάνετε, είναι τόσο ακριβά που είναι απίστευτο». Αυτή είναι η ερώτηση της Αν απ’ την Αγγλία.

Είναι δύσκολο να κάνεις ρεπορτάζ με τους τουρίστες στην Αθήνα. Κυρίως γιατί πριν προλάβεις να ρωτήσεις οτιδήποτε, πρέπει πρώτα να απαντήσεις σε όλες αυτές τις ερωτήσεις που σε κάνουν να νιώθεις σαν εκπρόσωπος ιθαγενών. Το χειρότερο είναι πως οι τουρίστες – η Αν, η Σάμιαν, ο Μάικλ και οι υπόλοιποι που τριγυρνούν στην πόλη τώρα που διαβάζετε αυτές τις γραμμές, δεν θέλουν καθόλου να σε προσβάλλουν. Θέλουν μόνο μια λογική απάντηση για όλα τα παράλογα που τους συνέβησαν.

Η Σάμιαν έφαγε φέτα στην Πλάκα. Προφανώς πεπαλαιωμένη, αν κρίνω απ’ τη μυρωδιά ασβέστη και τη γλοιώδη υφή που περιγράφει. Η Αν πλήρωσε 112 ευρώ σ’ ένα ταβερνείο στου Ψυρρή για να της σερβίρουν «κεφτεδάκια της μαμάς» και «μπαρμπούνι με αμπελόφυλλα».

Κι ο Μάικλ έψαχνε τρία τέταρτα για ταξί στο Σύνταγμα μπροστά στη Βουλή. «Κάποιοι φρέναραν στιγμιαία», λέει, «αλλά μόλις πήγαινα να ανοίξω την πόρτα γκάζωναν κι έφευγαν». Μάλλον γιατί ο Μάικλ δεν μπορούσε να προφέρει το «Λυκαβηττός!», κι οι ταξιτζήδες δεν είχαν καμία όρεξη να τους παρασύρει σε κάποια μακρινή, ασύμφορη κούρσα.

Στην Ακρόπολη, στο Σύνταγμα και στο Θησείο διαπιστώνω πως ασχέτως εθνικότητας και ηλικίας, φύλου ή κοινωνικής τάξης, κάθε τουρίστας έχει να μου διηγηθεί κι από μια μικρή τραγωδία που του συνέβη στην Αθήνα. Κι όχι μόνο σ’ αυτήν – διότι πώς να κόψεις τη διήγηση όταν σου λένε για το αεροδρόμιο της Μυκόνου στο οποίο οι τουαλέτες ήταν χαλασμένες, με αποτέλεσμα οι επιβάτες να ψάχνουν για δεντράκια στη γύρω περιοχή; Ή για το αεροδρόμιο της Σαντορίνης που στοιβάζονται κατά δεκάδες Γιαπωνέζοι, Κινέζοι και λοιπές φυλές, και μέχρι να έρθει το αεροπλάνο η μόνη λύση είναι να κάτσεις πάνω στη βαλίτσα σου γιατί πουθενά αλλού δεν χωράς;

Την καλύτερη ιστορία απ’ όλους, την έχει ο Μάικλ. Μου δείχνει τα σανδάλια του. «Ξέρεις πόσο τα πλήρωσα;», μου κάνει. Είναι απ’ αυτά που πουλούν στο Μοναστηράκι, με τις δερμάτινες σόλες. «Είκοσι ευρώ;», λέω. «Τριακόσια πενήντα πέντε ευρώ!», κάνει εκείνος. Πριν από τρεις μέρες, τα αγόρασε 15 ευρώ κάπου στην Αδριανού. Την επομένη μπήκε στο μετρό, κι όπως στεκόταν ένιωσε το λουράκι του ενός σανδαλιού λυμένο. «Εσκυψα να το δέσω, σηκώθηκα, και εκείνη την ώρα είδα έναν τύπο που να φεύγει βιαστικά από δίπλα μου. Προφανώς όπως έσκυψα κι άνοιξε η πίσω τσέπη του παντελονιού μου, αυτός ήταν που τράβηξε από μέσα τα 340 ευρώ μου. Κι αυτός πρέπει να ήταν που έλυσε και το λουράκι του παπουτσιού για να με κάνει να σκύψω. Αλλά βέβαια, στα 20 δευτερόλεπτα που μου πήρε να τα καταλάβω όλ’ αυτά, οι πόρτες του τρένου είχαν κλείσει κι ο τύπος είχε εξαφανιστεί».

Είναι ενδιαφέρον να σκεφτεί κανείς πως όλοι οι άνθρωποι που συμμετέχουν σ’ αυτό το ρεπορτάζ, όταν ήρθαν στην Αθήνα είχαν την καλύτερη γνώμη για την πόλη. Αν εξαιρέσουμε το Ντον, τον νεαρό Αμερικανό που βρήκε την Ιθάκη του στην παραλιακή και τον 67χρονο Χάιντζ απ’ το Αμβούργο, που είναι αρχαιολόγος κι ακόμα δεν μπορεί να ξεκολλήσει απ’ το μυαλό του τις εικόνες του Παρθενώνα, όλοι οι υπόλοιποι θα φύγουν με τις χειρότερες εντυπώσεις.

Στο Κολωνάκι

Οπως το γκρουπ των Ταϊλανδών που συναντώ στην Ερμού. «Ο ένας σου λέει για “όμορφα κορίτσια σε καλή τιμή”, ο άλλος θέλει να σε τραβολογήσει σ’ ένα καταγώγιο, ο τρίτος βγάζει κάτι ρολόγια απ’ την τσέπη και προσπαθεί να στα πουλήσει…». Ο νεαρός Ταϊλανδός κουνάει το κεφάλι. «Εχω την εντύπωση», λέει, «πως όποιος μιλάει Αγγλικά στο Σύνταγμα, τα έχει μάθει για να σε ξεγελάσει!». Μου περιγράφει πως το προηγούμενο βράδυ τον τράβαγαν απ’ το μανίκι στην Πλάκα να κάτσει σ’ ένα εστιατόριο που δεν ήθελε. Η γιαγιά δίπλα του λέει πως «αυτό δεν είναι τίποτα!». Εκείνη όταν πρωτοβγήκε απ’ το ξενοδοχείο της σκόνταψε σ’ ένα ναρκομανή που είχε πέσει μπρος στην είσοδο! Στο «μα, πού μένετε;» απαντά ξέπνοα «Omonia square…». Κι ένα νεαρό κορίτσι με ρωτά αν έχω ψωνίσει ποτέ στο Κολωνάκι. Την κοιτάζω απορηματικά - «τι εννοείς;». Μου λέει πως αυτή προσπάθησε, αλλά δεν τα κατάφερε. «Πήγα να πάρω ένα μαγιό», λέει. «Το κατάλαβα απ’ την αρχή πως η πωλήτρια κάτι κακό σκεφτόταν για μένα. Αλλά είπα πως είναι η φαντασία μου. Διάλεξα δύο σχέδια και τη ρώτησα αν μπορώ να τα δοκιμάσω.

Ξέρεις τι μου απάντησε; “Συγγνώμη κορίτσι μου, αλλά νομίζω πως αυτά τα μαγιό είναι πιο ακριβά απ’ αυτό που αντέχεις να πληρώσεις!”.

Αφησα τα μαγιό κι έφυγα. Δεν νομίζω να έχω ξαναντραπεί άλλη φορά τόσο πολύ στη ζωή μου».

Της Μαριλης Mαργωμενου

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

22.8.09

Με μεράκι κατά της κρίσης

Ξαφνικά φέτος το καλοκαίρι σαν κάτι να άλλαξε στη Χώρα της Κέας. Περισσότερος κόσμος και τα μαγαζιά μονίμως γεμάτα. Βεβαίως, το νησί δεν είναι μόνο όμορφο. Είναι δίπλα στην Αθήνα, μια ώρα και δέκα λεπτά από το Λαύριο. Ισως η κρίση «ευνόησε» περισσότερο τους προορισμούς του Σαββατοκύριακου και επιβάρυνε τις μακρινές αποστάσεις. Ισως πάλι η φετινή κίνηση στη Χώρα να οφείλεται και στο γεγονός ότι το μέσο εισόδημα των μόνιμων παραθεριστών δεν έχει θιγεί ιδιαίτερα.

Ομως, ούτε αυτή η ερμηνεία δεν επαρκεί για να αιτιολογηθεί το φαινόμενο της Χώρας, που μοιάζει σαν να μπαίνει σε μια νέα περίοδο ακμής. Ακόμη και η καταπληκτική δουλειά που έγινε με τη διάνοιξη και προβολή των αρχαίων μονοπατιών, δεν αρκεί για να εξηγήσει τη φετινή κινητικότητα. Η αλήθεια είναι ότι η Ιουλίδα, παρά τη φυσική γοητεία που σε καθηλώνει, έχει βιώσει μεγάλη απομόνωση λόγω των προβλημάτων που δημιουργεί η έλλειψη χώρων στάθμευσης και βασικών υποδομών, αλλά και η παραίτηση από την αναμέτρηση των προβλημάτων που χαρακτήρισε στο παρελθόν τους παράγοντες του Δήμου. Οι Τζιώτες σταδιακά εγκαταλείπουν τον τόπο ως μόνιμη κατοικία. Χτίζουν στα παράλια, στις εξοχές, ή φεύγουν για την Αθήνα και στα ανηφορικά καλντερίμια τον χειμώνα συναντάς μόνο γερόντια και μετανάστες.

Κι όμως, φέτος για πρώτη φορά συναντά κανείς νέους και πολλούς ξένους τουρίστες. Γερμανούς, Γάλλους, Δανούς. Aλήθεια, τι άλλαξε;

Μπορεί το «κλειδί» να είναι οι ίδιοι οι επαγγελματίες, που συγκροτούν την οικονομία της Χώρας. Αυτοί άλλαξαν. Εσκυψαν με μεράκι στα μαγαζιά τους και τα ανανέωσαν. Εξασφάλισαν εξαιρετική κουζίνα σε όλα τα ταβερνεία. Και σιγά σιγά η Χώρα, η γνωστή Ιουλίδα, έγινε συνώνυμη με τον συνδυασμό καλού φαγητού σε προσιτές τιμές. Ισως να ισχύει για όλους τους επαγγελματίες της Ιουλίδας, αυτό που είπε τις προάλλες ένας καλός συνάδελφος, όταν γεύτηκε την κουζίνα του Ρολάνδου, στην πλατεία της Χώρας, την οποία επισκέφθηκε ύστερα από αρκετά χρόνια.

«Ρολάνδε, έφερες τον πολιτισμό στην Χώρα», του είπε ο Κωνσταντίνος. Κι ο εστιάτορας, Κερκυραίος μάγειρας και απίθανος ψήστης, μου μετέφερε τα λόγια του πελάτη του, λες και είχε πάρει τα εύγε όλου του κόσμου.

Οντως, το φαγητό είναι πολιτισμός. Ιδιαίτερα όταν ξέρει να κάνει αξέχαστη τη γεύση και την οπτική απόλαυση μιας κοινής γόπας που έχει ψηθεί με μεράκι και γαρνίρεται από τις ντόπιες σαλάτες. Δεν πρόκειται απλώς για αίσθηση. Μεταφράζεται και σε 50% αύξηση της πελατείας όπως ομολογεί άλλος μερακλής της περιοχής ο οποίος άνευ πτυχίου θα μπορούσε να δώσει τις καλύτερες συνταγές μάνατζμεντ με τίτλο: «επιβιώνοντας με το μεράκι μέσα από την κρίση».

Tης Χριστινας Κοψινη

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

11.8.09

Τα πούλμαν στην Αμαλίας

Tης Γιωτας Συκκα
Δύο το μεσημέρι η λεωφόρος Αμαλίας έχει μπλοκάρει και πάλι. Οι οδηγοί σημειωτόν από το τελευταίο φανάρι της οδού Φιλελλήνων περιμένουν χωρίς να γνωρίζουν την αιτία του κακού. Για τους περισσότερους που διασχίζουν την περιοχή κάθε μέρα είναι σαφές τι συμβαίνει.
Στο ύψος της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου τέσσερα πούλμαν σχηματίζουν ουρά. Με αναμμένη τη μηχανή όλα, για να δροσίζεται ο οδηγός μέσα στη λάβα του μεσημεριού, περιμένουν τους τουρίστες. Εξω, οι εξατμίσεις «γονατίζουν» τις τελευταίες αντοχές των περαστικών.
«Γνωρίζετε ότι είναι παράνομο να περιμένετε εδώ τους επιβάτες;», ρωτάω τον οδηγό του πρώτου πούλμαν, γιατί μου έρχονται στο μυαλό όλες εκείνες οι εξαγγελίες του υπουργού Πολιτισμού για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης.
«Δεν ξέρω τίποτα και ούτε θέλω να μάθω. Πού να περιμένω τόσο κόσμο;», απαντάει από τη δροσιά του ατσαλάκωτος ο οδηγός.
Κάπως έτσι η ελληνική πραγματικότητα μας ισοπεδώνει και πάλι.
Η περίφημη συμφωνία που έκανε ο Αντώνης Σαμαράς με τον συνάδελφό του υπουργό Τουριστικής Ανάπτυξης Κ. Μαρκόπουλο και τους ιδιοκτήτες των τουριστικών πούλμαν ήταν πολύ ανθρώπινη για να ’ναι αληθινή. Δεν πρόλαβαν να τελειώσουν καλά καλά τα εγκαίνια, οι οδηγοί ξέχασαν το δρομολόγιο που αποφασίστηκε να ακολουθούν.
Το Φαληρικό Δέλτα τους πέφτει μακριά για να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθεί η ξενάγηση των επισκεπτών στο εσωτερικό του μουσείου. Ομως και το κοντινό πάρκινγκ του «Διονύσου», που ορίστηκε ως χώρος επιβίβασης, για τις συνήθειές τους μοιάζει να βρίσκεται σε άλλο πλανήτη.
Δυστυχώς, αυτή η εικόνα γίνεται καθημερινή. Μαζί και ανησυχητική για το πόσο γρήγορα μπορεί να καταστρέψουμε ό, τι καμαρώσαμε πριν από λίγες ημέρες.
Ευτυχώς, στο μουσείο όλα μοιάζουν να δουλεύουν ρολόι. Κόσμος πολύς, νέα παιδιά - οι περισσότεροι φροντιστές με φανερή διάθεση να εξυπηρετήσουν τους επισκέπτες, όπως οι φύλακες που εκπαιδεύονται τακτικά. Ο υπεύθυνος της ασφάλειας, το «άγρυπνο μάτι» του μουσείου, φροντίζει για κάθε τι και οι επισκέπτες μοιάζουν ευχαριστημένοι. Λίγα μέτρα πιο ’κει, η άλλη ελληνική πραγματικότητα ξεπροβάλλει από τις εξατμίσεις.

Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

8.7.09

Η Ελλάδα έχει πλούτο αλλά δεν τον αξιοποιεί

Η Ελλάδα έχει πλούτο αλλά δεν τον αξιοποιεί

Οι απαιτήσεις του πολιτιστικού τουρισμού σε εποχές ύφεσης

Της Μαργαριτας Πουρναρα

Ξεχάστε τις αφίσες με τις αμμουδιές και τα κρυστάλλινα νερά. Αφήστε στην άκρη τις καλλίγραμες κοπέλες που πίνουν κοκτέιλ μπροστά στο ηλιοβασίλεμα. Ακόμα και η Ακρόπολη δεν αρκεί. «Εχει έρθει η ώρα να δούμε τον ελληνικό τουρισμό από άλλη σκοπιά, ιδιαίτερα τώρα που μας απειλεί η κρίση. Είναι ευκαιρία να προσφέρουμε στους ξένους μια “διαδρομή” που ξεκινάει μεν από το ωραίο τοπίο, περνάει όμως από τις υψηλής ποιότητας υπηρεσίες και τελειώνει με την αίσθηση ότι το ταξίδι δεν ήταν μόνο αναψυχή, αλλά και επιμόρφωση για την αρχαία και τη σύγχρονη Ελλάδα. Δεν μπορούμε να προσφέρουμε σκέτα μνημεία ή Φύση. Οι ξένοι θέλουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία. Το λεγόμενο experience tourism είναι το μέλλον του τομέα μας».
Ο Γιώργος Παπαγαπητός, μιλώντας στην «Κ» συμπυκνώνει ολόκληρη την φιλοσοφία του σε μια παράγραφο. Μαζί με τον αδελφό του Βάσο έφυγαν πριν από 45 χρόνια από τη Ρόδο. Σήμερα έχουν το μεγαλύτερο γραφείο πολιτιστικού τουρισμού στις ΗΠΑ με 40 εργαζομένους. Συνεργάζονται με 200 αμερικάνικά πανεπιστήμια -ανάμεσα στα οποία το Harvard, το Yale, το Columbia και τα υπόλοιπα μέλη της πλειάδας του Ivy League-, σπουδαία αμερικανικά μουσεία (λ. χ. τα Smithsonians), αλλά και φορείς όπως η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης. Το Travel Dynamics έχει δικά του κρουαζιερόπλοια και διοργανώνει κάθε χρόνο θεματικά ταξίδια με ειδικές ξεναγήσεις και ομιλίες. Πέρυσι απόφοιτοι του Yale άκουγαν τον καθηγητή Donald Kagan να μιλάει για ένα θέμα που γνωρίζει όσο λίγοι: τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Φέτος, σε μια από τις κρουαζιέρες στη Μεσόγειο, ο καθηγητής Paul Kennedy θα μιλήσει για την αέναη άνοδο και πτώση των μεγάλων αυτοκρατοριών, με επίκαιρες προεκτάσεις.
«Για τον μορφωμένο και ευκατάστατο τουρίστα, η Ελλάδα είναι μια ιδέα με τεράστια ακτινοβολία. Ξέρει την αρχαία ελληνική γραμματεία, θαυμάζει τα ιδανικά και τις αξίες της αρχαιότητας. Δυστυχώς, όταν έρχεται εδώ αντιλαμβάνεται ότι η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Η εποχή που οι Ελληνες αλλά και άλλοι λαοί με ανεπτυγμένη τουριστική βιομηχανία είχαν συνηθίσει να βλέπουν τον επισκέπτη ως μια εύκολη πηγή εισοδήματος έχει παρέλθει. Μόνο οι υψηλής ποιότητας υπηρεσίες μπορούν να μας βγάλουν στην αντιπέρα όχθη στον καιρό της κρίσης. Και στην Ελλάδα τέτοιο επίπεδο έχουν δυστυχώς μόνο δύο νησιά: η Μύκονος και η Σαντορίνη», λέει στην «Κ» ο Γιώργος Παπαγαπητός στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα. Ανήσυχος από την κακή εικόνα που παρουσιάζει η χώρα στο εξωτερικό τους τελευταίους μήνες, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Τα πλάνα από την καμένη Αθήνα, από την αποκλεισμένη Ακρόπολη και το πρόσφατα βανδαλισμένο Κολωνάκι είναι η χειρότερη διαφήμιση για τη χώρα μας σε μια δύσκολη περίοδο. Το CNN και τα υπόλοιπα δίκτυα έδειχναν συνεχώς αυτό το οπτικό υλικό. Αυτό που με προβληματίζει ακόμα περισσότερο είναι ότι το κράτος δεν δείχνει να έχει τα αντανακλαστικά να προστατεύσει τον τουρισμό που είναι ένα από τα πολυτιμότερά μας αγαθά. Μια ξένη κυβέρνηση θα είχε κάνει πληρωμένες καταχωρίσεις σε εφημερίδες, ακόμα και ολόκληρη καμπάνια για να πείσει τους τουρίστες ότι η Ελλάδα δεν είναι στο έλεος των ταραξιών. Δυστυχώς ακόμα δεν έχουμε δει καμιά τέτοια κίνηση».
Υπάρχει λύση; «Η αίσθηση της ελληνικής φιλοξενίας, ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε και πρέπει να υποδεχόμαστε τους ξένους, μπορεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο διαπραγματευτικό μας χαρτί. Πρόκειται για μια πανάρχαια έννοια που δεν έχουμε φροντίσει να της δώσουμε μια σύγχρονη πνοή. Πρέπει όλοι οι Ελληνες που ασχολούνται με τον τουρισμό να συμπεριφερθούν ως ένα σώμα και να απομονώσουν όσους επιμένουν να εκθέτουν τη χώρα και να κάνουν αισχροκέρδεια. Από την άλλη, πρέπει να βελτιώσουμε την υποδομή. Παλεύω τον τελευταίο καιρό να φτιάξω το πρόγραμμα για ένα ταξίδι για τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης. Κανένα ελληνικό μουσείο δεν ξέρει ακόμα τι έκθεση θα κάνει του χρόνου. Οι μουσικοί χώροι πλην του Μεγάρου δεν έχουν κάνει προγραμματισμό. Πώς θα διοργανώσω την επίσκεψη;
Πρέπει να θυμόμαστε ότι οι πελάτες του ποιοτικού τουρισμού δεν κάμπτονται εύκολα από την κρίση. Θεωρούν ότι ένα ταξίδι όπως αυτά που διοργανώνουμε είναι αναπόσπαστο τμήμα της διά βίου μόρφωσης. Θα συνεχίσουν λοιπόν να ταξιδεύουν, αλλά και να δαπανούν χρήματα ως επένδυση για την ποιότητα της ζωής τους».

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

28.3.2009

Ούτε γκαλερί ούτε μουσεία είναι... τα νέα ξενοδοχεία

Ούτε γκαλερί ούτε μουσεία είναι... τα νέα ξενοδοχεία

Για επισκέπτες με εικαστικές ανησυχίες
Tης Σαντυς Τσαντακη
Αλλοι έχουν μείνει στην εποχή που αρκούσαν πέντε αστέρια και άλλοι γνωρίζουν ποια είναι τα δέκα καλύτερα μπουτίκ ξενοδοχεία στον κόσμο. Οι δεύτεροι έχουν ήδη κάνει κράτηση στο πιο αγαπημένο τους «μικρό» design ξενοδοχείο στη Γερμανία (το Art’otel με έργα Αντι Γουόρχολ), αφού τα περισσότερα art hotels συγκεντρώνονται στην Ευρώπη στο Βερολίνο, στο Δουβλίνο, στη Βενετία και στην Αμερική, στο Μαϊάμι και στο Λας Βέγκας. Τα σύγχρονα ξενοδοχεία επενδύουν στην ατμόσφαιρα, που ναι μεν σε κάνει να νιώθεις σαν στο σπίτι σου, την ίδια στιγμή όμως βιώνεις μια φαντασίωση, ένα όνειρο: πώς θα ήθελες να είναι το σπίτι σου. Και κάπως έτσι μάλλον γεννήθηκε η ανάγκη για τη δημιουργία ξενοδοχείων τέχνης, concept art hotels, που λειτουργούν σαν γκαλερί, σαν μουσεία για όλους, σαν εκθέσεις ζωγραφικής που φιλοξενούνται ακόμη και στους διαδρόμους, χωρίς εισιτήριο, με μόνη προϋπόθεση ότι θα πληρώσεις το αντίτιμο τουλάχιστον για μία βραδιά…
Τα art hotels δεν φτιάχτηκαν από καλλιτέχνες για καλλιτέχνες, αλλά για επισκέπτες με εικαστικές ευαισθησίες και ανησυχίες. Η ανατροπή στους ξενοδοχειακούς χώρους παγκοσμίως έφτασε –ευτυχώς για όλους– και εδώ. Η νέα τάση έχει να κάνει κυρίως με την ανάγκη όλων να ζήσουν κάτι διαφορετικό, να γίνουν συλλέκτες έστω και ευκαιριακά, από σπόντα, να συμβιώσουν με έργα τέχνης, στο μπάνιο, στο μπαρ, στο εστιατόριο, να κοιμηθούν και να ξυπνήσουν σε έναν κόσμο με χρώματα, και όχι σ’ ένα λευκό κουτί με ένα κομοδίνο και ένα συμπαθητικό πρωινό μετά.
Classical Hotels
Στην αλυσίδα των Classical Hotels για παράδειγμα –όπου έχουν φροντίσει να τυπώσουν και ένα Βιβλίο Τέχνης (Art Book 2008) με όλους τους καλλιτέχνες που εκτίθενται στα «κλασικά» ξενοδοχεία μαζί με σύντομα βιογραφικά σημειώματα και φωτογραφίες των έργων– βλέπεις στιγμιότυπα ελληνικής σύγχρονης τέχνης σε σημεία που δεν θα φανταζόσουν πριν από κάποια χρόνια. Βλέπεις Δημήτρη Αντωνίτση και Tudor Diamond στο εστιατόριο Tudor Hall στο Classical King George Palace στο Σύνταγμα. Αλλά και τέχνη γκράφιτι από καλλιτέχνες του δρόμου, όπως είναι ο b. που γεννήθηκε το 1982, ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Εργο του συναντάμε στους τοίχους του Classical Baby Grand Hotel στην οδό Αθηνάς. Γκράφιτι όμως σχεδιάζει και ο Dreyk the Pirate στο ίδιο ξενοδοχείο, παροτρύνοντάς μας με πράσινα συννεφάκια και ροζ χταπόδια να κοιμηθούμε βαθιά: «Sleep deeply!». Σκηνές δρόμου σε χρυσούς και γήινους τόνους αποτυπώνει στους τοίχους του Βaby Grand και ο Στέλιος Φαϊτάκης, πάνω σε κινέζικους λόφους και γιαπωνέζικους κήπους…
Στο ίδιο μικρο-μεγάλο ξενοδοχείο ο Βασίλης Γρυπάρης έχει σχεδιάσει δωμάτια με στρουμφάκια, τον Σπάιντερμαν, τον Σούπερμαν, τον Μπάτμαν και άλλους σούπερ ήρωες. Είναι και ο Scott Campbell από το Τέξας που αφήνει ανεξίτηλα σημάδια, γνωστός για την τέχνη των τατουάζ, στο T-Palace lounge bar, στο Classical King George Palace: «I was very good at doing what I was told», γράφει.
Ο επισκέπτης θα δει και Ελένη Χριστοδούλου στη ρεσεψιόν του Classical Baby Grand Hotel, όπως και Ιερό Νερό από την Τζέλη Χατζηδημητρίου, αλλά το Classical King George Palace της πλατείας Συντάγματος δεν θα ήταν το ίδιο χωρίς το χιούμορ, τον κυνισμό, την παραστατικότητα και τη ζωντάνια του Κωνσταντίνου Κακανιά με την αιώνια μούσα του, την κυρία Τεπενδρή… «Αχ ντάρλινγκ Γιώργο, ψώνισα κι εγώ λιγάκι… Please help me». Εκείνη που ξεχωρίζει όμως είναι η Royal Penthouse Suite, όπως και όλες οι αρχαιοελληνικές αναφορές με το κιτς περιτύλιγμα με άποψη, με ή χωρίς την κυρία Τεπενδρή να χώνει τη μύτη της παντού.
Iσως να έχετε προσέξει και το πρώτο στο είδος του ξενοδοχείο στην Ελλάδα, Fashion House Hotel, το εννιαώροφο γυάλινο κτίριο στην Ομόνοια με τα 115 δωμάτια και τις σουίτες που σχεδίασαν Ελληνες σχεδιαστές μόδας, στυλίστες, φωτογράφοι, καλλιτέχνες. Στις έξτρα υπηρεσίες μελλοντολόγος, νταντά κατοικίδιων, δασκάλα πλεξίματος…
Design Hotels
Και ο Δάκης Ιωάννου όμως παραδίδει εδώ και χρόνια μαθήματα τέχνης στο Intercontinental, και αρκετά πιο πρόσφατα στα μικρότερα ξενοδοχεία Semiramis, Twenty One και Periscope. Στο Semiramis στην Κηφισιά, ένα κατεξοχήν design hotel που φέρει την υπογραφή του Karim Rashid, μέλος της αλυσίδας Design Hotels, μπορεί κανείς να αναζητήσει έργα από τη συλλογή του συλλέκτη, όπως τη Λευκή Νάνσι της Clare Woods, νεαρές Ασιάτισσες με την υπογραφή της Su-En Wong, τα tableaux vivant της Vanessa Beecroft, τις γκράφιτι αναλαμπές του Christopher Wool, το εκτυφλωτικό YE$ των Tim Noble & Sue Webster με τα 335 λαμπιόνια…
Να μην ξεχάσουμε κα το Periscope στη Χάρητος, το Art Hotel στην οδό Μάρνη αλλά και το Ochre & Brown Βoutique Hotel στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας στην περιοχή του Ψυρρή με 11 μόλις δωμάτια, μινιμαλιστικό look και θέα την Ακρόπολη. Τα δωμάτια είναι πολύ «Elle Deco», έγραψε η Daily Telegraph.
Για την ιστορία πάντως στο The Bellagio στο Λας Βέγκας μπορεί να βρει κανείς αυθεντικά έργα Ρούμπενς, Ντεγκά, Ρενουάρ, Βαν Γκογκ, Γκογκέν, Πικάσο, Μιρό...

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

8.2.09

Μαζί τουρισμός και πολιτισμός

Μαζί τουρισμός και πολιτισμός

ΔΗΚΤΗΣ

Επιλεκτική τουριστική ανάπτυξη πρέπει να ακολουθήσει η χώρα μας αξιοποιώντας την πολιτιστική της κληρονομιά μέσα σε κατά απόλυτης προτεραιότητας πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος, αν θέλει να παρακολουθήσει τις αλλαγές στον παγκόσμιο τουρισμό. Την εκτίμηση αυτή έκανε χθες ο εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού κ. Geoffrey Lipman στην ομιλία του κατά την πρώτη ημέρα εργασιών του ετήσιου συνεδρίου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων. Ο κ. Lipman τόνισε, επίσης, ότι οι αλλαγές στον παγκόσμιο τουρισμό θα είναι συνεχείς, ακολουθώντας αυτές που επιφέρει η παγκοσμιοποίηση, οι κλιματικές αλλαγές και οι δημογραφικές εξελίξεις. Στο πλαίσιο αυτό, η τουριστική οικονομία πρέπει να αναπτυχθεί με «έξυπνο τρόπο», δηλαδή με έμφαση στις ηθικές αρχές, κοινωνικές και επιχειρηματικές, με αντιπροσωπευτική συμμετοχή των κοινωνιών στις αλλαγές και φυσικά με ιδιαίτερη ευαισθησία για το περιβάλλον.

ΠΗΓΗ : ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

7/10/08