Ενα είδος ηλεκτρονικού ντοσιέ όπου θα καταχωρούνται επιλεκτικά ενδιαφέροντα άρθρα από εφημερίδες, περιοδικά και όχι μόνο. Δεν σημαίνει απαραίτητα πως συμφωνώ πάντα με τα συγκεκριμένα άρθρα, για αυτό μπορεί να υπάρχουν και αντικρουόμενες απόψεις. Τα θεωρώ όμως ενδιαφέροντα για κοινωνικό προβληματισμό.Να διευκρινίσω πως τα συγκεκριμένα άρθρα δεν είναι δικά μου, αναφέρεται όμως η πηγή....
Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2010
Τρίτη 30 Ιουνίου 2009
Ενας γητευτής των σκιών / Μάνθος Αθηναίος (Καραγκιοζοπαίκτης)
Ο Μάνθος Αθηναίος καθιέρωσε παραστάσεις στους κινηματογράφους με επιτυχία, ενώ σημαντική ήταν η παρουσία του στην τηλεόραση με ολοκληρωμένες παραστάσεις. Επαιξε για πολλά χρόνια στο Αλσος Παγκρατίου, είχε θέατρα στη Θεσσαλονίκη (Παραλία Λευκού Πύργου) και στην Αιδηψό. Γύρισε δίσκους 45 και 33 στροφών. Οπως έκανε ο Σπαθάρης στο Μαρούσι, ο Αθηναίος χρησιμοποίησε τα τελευταία χρόνια το ιδιόκτητο θέατρό του στη Νέα Σμύρνη παρουσιάζοντας το πλήρες δραματολόγιο του Καραγκιόζη με ευρηματικούς αυτοσχεδιασμούς, αξιοποιώντας την εκάστοτε επικαιρότητα, οργανώνοντας ετήσια φεστιβάλ θεάτρου σκιών για πάνω από δέκα χρόνια στο θέατρό του, αλλά και στο Αλσος του δήμου.
Του άρεσε να συλλέγει μουσειακό υλικό, φιγούρες, σκηνικά, ρεκλάμες, τετράδια, δικά του και συναδέλφων του. Ισως να ήξερε ότι κάποτε οι νέες γενιές θα ήθελαν να μάθουν τι ήταν πραγματικά ο Καραγκιόζης. Αφησε για να το ξεφυλλίζουμε και να τον θυμόμαστε το λεύκωμα «Μάνθος Αθηναίος: Φιγούρες και σκηνικά του Θεάτρου Σκιών». Οι μαθητές του πολλοί και άξιοι. Αύριο στο νεκροταφείο της Νέας Σμύρνης στις 4 μ.μ. θα βρίσκονται όλοι εκεί...
Η εφορία καλεί ένα εκατομμύριο φορολογουμένους για λάθη στο έντυπο Ε9
Διαδικτυακά, τηλεφωνικά και στις ΔΟΥ οι διορθώσεις του εντύπου για να υπολογιστεί το ΕΤΑΚ
Δύο χρόνια έχουν περάσει από τη θέσπιση του φόρου που θα συνόδευε τα ακίνητα, του γνωστού Ενιαίου Τέλους Ακινήτων και οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών ακόμα δεν μπορούν να εκκαθαρίσουν - υπολογίσουν το σχετικό φόρο του 2008. Περισσότεροι από ένα εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων ταλαιπωρούνται εν μέσω θέρους από τις υπηρεσίες του υπουργείου και καλούνται να υποβάλουν συμπληρωματική ή αρχική δήλωση του εντύπου Ε9 βάσει του οποίου υπολογίζεται ο σχετικός φόρος.
Πλέον καθίσταται σαφές ότι η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών δεν είχε κανέναν σχεδιασμό όταν ανακοίνωσε την επιβολή του ΕΤΑΚ, με αποτέλεσμα 1.000.000 φορολογούμενοι να καλούνται στις εφορίες ή μέσω Ιnternet ή ακόμα και τηλεφώνου να διορθώσουν τα λάθη στα οποία είχαν υποπέσει κατά τη συμπλήρωση του εντύπου Ε9.
Βέβαια το έντυπο αυτό ουδέποτε είχε σχεδιαστεί για να χρησιμοποιηθεί ως βάση υπολογισμού κάποιου φόρου. Η κατάρρευση όμως των δημοσίων εσόδων οδήγησε το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε σπασμωδικές κινήσεις ταλαιπωρώντας εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων.
Ωστόσο, αρκετοί φορολογούμενοι έχουν συμπληρώσει λανθασμένα στοιχεία στο έντυπο Ε9. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν:
- Περιπτώσεις λανθασμένης χρήσης της αύξουσας αρίθμησης των ακινήτων μεταξύ των δηλώσεων των ετών 2005 - 2008, με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτός ο αυτόματος εντοπισμός του ακινήτου που τροποποιείται ή διαγράφεται.
- Περιπτώσεις φορολογουμένων που κάθε χρόνο συμπληρώνουν το Ε9 επαναλαμβάνοντας το σύνολο της περιουσίας τους, με αποτέλεσμα να υπάρχει το ενδεχόμενο πολλαπλής φορολόγησής τους.
Στις περιπτώσεις αυτές, προκειμένου να μην εμφανίζεται λανθασμένη εικόνα των ακινήτων των φορολογούμενων, το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών απέστειλε ειδοποιητήρια, ζητώντας την εξ αρχής ηλεκτρονική υποβολή του εντύπου Ε9.
Είναι απορίας άξιον όμως τι έκαναν τόσα χρόνια οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών. Γιατί κανείς δεν είχε ελέγξει τόσα χρόνια τα σχετικά έντυπα; Και ακόμα περισσότερο, γιατί τα υποβάλλουν οι φορολογούμενοι, πληρώνοντας μάλιστα και φοροτεχνικούς;
Μετά το σάλο που δημιουργήθηκε, η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών και με σκοπό τη διευκόλυνση των φορολογουμένων, αποφάσισε να δώσει τη δυνατότητα, σε σύντομο χρονικό διάστημα, στους αποδέκτες των συγκεκριμένων ειδοποιητηρίων να μην υποβάλουν εξ αρχής τα ακίνητά τους, αλλά να διορθώσουν τα λάθη των δηλώσεων του Ε9, μέσω του Διαδικτύου.
Ειδικότερα, στην εφαρμογή που προσφέρεται στο Διαδίκτυο, θα παρουσιάζεται η σημερινή εικόνα των περιουσιακών τους δικαιωμάτων και θα υπάρχει η δυνατότητα συμπλήρωσης και διόρθωσης των λαθών.
Συνολικά το υπουργείο Οικονομικών θα αποστείλει 1.000.000 σημειώματα στους φορολογουμένους προκειμένου να διορθώσουν τα λάθη τους.
Τρεις τρόποι διόρθωσης
Οι πολίτες που τους έχουν αποσταλεί ειδοποιητήρια μπορούν να διορθώνουν τα λάθη και τις παραλείψεις της περιουσιακής τους εικόνας που είχαν την 1-1-2008 (δήλωση Ε9):
1) Είτε μέσω του τηλεφωνικού κέντρου (call center) που δημιουργήθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό, στο τηλέφωνο 801.111.2277.
2) Είτε μέσω διαδικτυακής εφαρμογής (Ιnternet), στη διεύθυνση www. e-9. gr.
3) Είτε τέλος εξυπηρετούμενοι μέσω των εφοριών. Οι εφορίες θα εξυπηρετούν τους πολίτες που λαμβάνουν ειδοποιητήρια, θα υλοποιούν τις διορθώσεις και θα εκτυπώνουν τα ανάλογα έντυπα (προσωρινή και τελική δήλωση Ε9 έτους 2008 και απόδειξη υποβολής).
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και πριν από την οριστική υποβολή θα πρέπει να τυπώνεται η προσωρινή δήλωση Ε9 έτους 2008 την οποία ο πολίτης θα πρέπει να ελέγχει με προσοχή και να υπογράφει. Η υπογεγραμμένη δήλωση Ε9, η οποία θεωρείται και δεσμευτικός τίτλος για τον υπόχρεο, θα παραμένει στη ΔΟΥ, ενώ ο πολίτης θα παραλαμβάνει τη δήλωση Ε9.
30.6.09
Σάββατο 27 Ιουνίου 2009
Η αποκαλυπτική μαρτυρία του ομότιμου καθηγητή Νομικής για τις αδυναμίες του συστήματος που ταλαιπωρεί τους πολίτες (ΦΜΠΑΠ)
Τη δυσαρμονία μεταξύ διοικητικής πρακτικής και της αρχής της χρηστής διοίκησης είχαμε από πέρυσι αναδείξει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Δεν δυσκολευόμαστε να σημειώσουμε ότι με τη δίκαιη και «θεραπευτική» διάταξη αποκαθίσταται πλέον το χρόνιο αυτό ζήτημα ώστε να μπορούν να περαιώνονται στο εξής, όσες υποθέσεις ακινήτων εκκρεμούν και βρίσκονται σε περιοχές στις οποίες σταδιακά επεκτείνεται το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας τους, (άρθρο 45 του ν.3763/27.5.2009 και εγκ. πολ.1076/10-06-2009).
Οι υπόχρεοι θα μπορούν να υποβάλλουν μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών από την εφαρμογή σε κάθε περιοχή του αντικειμενικού συστήματος, συμπληρωματική δήλωση και να αποδέχονται ως φορολογητέα αξία, εκείνη που προκύπτει με το αντικειμενικό σύστημα.
«Αντιμετώπισα άγνοια ή αμηχανία και αναγκάστηκα να προσφύγω στα διοικητικά δικαστήρια». Οι παραπάνω επισημάνσεις αποκτούν αντικειμενικότητα όταν έχουν την «έξωθεν» καλή μαρτυρία των αναγνωστών μας. Τέτοιες απόψεις, όπως αυτές της επιστολής του κ. Φαίδωνα Κοζύρη, Ομ. Καθηγητή Νομικής των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Ohio State, συμβάλλουν στην προσπάθεια του υπουργείου Οικονομικών να βοηθήσει τη Διοίκηση να βρει τον βηματισμό της, ώστε οι φορολογούμενοι πολίτες να νιώθουν ασφαλείς, καθόσον οι υποθέσεις τους θα αντιμετωπίζονται, δίκαια και αποτελεσματικά χωρίς ταλαιπωρία και προβληματικούς ελέγχους.
Γράφει λοιπόν ο κ. Κοζύρης:
Θα σας ενημερώσω πως έμπλεξε και μένα η ελλιπής γνώση του εμπράγματου δικαίου από τους αρμόδιους.
Διαθέτω εγώ και η γυναίκα μου την επικαρπία «από κοινού, εξ αδιαιρέτου και κατ’ ισομοιρίαν» επί διαμερίσματος 145 τ.μ. στην Καλαμαριά. Η ψιλή κυριότης ανήκει στις δύο κόρες μου που ζουν στην Αμερική και δεν έχουν απολύτως κανένα άλλο περιουσιακό στοιχείο στην Ελλάδα. Ο νόμος φορολογεί για τους κατοίκους του εξωτερικού κάθε ιδιοκτησία στην Ελλάδα ακόμα και την ελάχιστη όπως εδώ, χωρίς κανένα αφορολόγητο. Εστω, αν και ίσως αντισυνταγματική διάκριση.
Επιπλέον, δυστυχώς, η εφορία δεν καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα στην ιδιοκτησία ποσοστού δικαιώματος π.χ. 50%, οπότε και μεταβιβάσιμο είναι και μπορεί να υπόκειται σε λήξη, και στην ιδιοκτησία δικαιώματος «από κοινού, εξ αδιαιρέτου και κατ’ ισομοιρίαν» υπό άλλο καθεστώς όπως εδώ. Η επικαρπία μπορεί να είναι το ένα ή το άλλο. Στην πρώτη περίπτωση, όταν πεθάνει ο 50% επικαρπωτής, το μερίδιό του περνάει στους ψιλούς κυρίους ενώ στη δεύτερη το μερίδιο αυτό του 50% περνάει στον άλλο επικαρπωτή και ενώνεται με το δικό του και μόνο στον θάνατό του δεύτερου όλη η ιδιοκτησία περνάει στους ψιλούς κυρίους.
Ετσι, στο Ε9 οι δύο ψιλοί κύριοι δηλώνουν ο καθένας ένα δικαίωμα ψιλής κυριότητας 50% και όχι 25% και 25% διότι δεν αποκτούν κανένα δικαίωμα στον θάνατο του πρώτου επικαρπωτή, μόνο με τον θάνατο του δεύτερου επικαρπωτή υπεισέρχονται ο καθένας στο 50% της όλης επικαρπίας.
Αλλά στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα! Αντιμετώπισα άγνοια ή αμηχανία και αναγκάστηκα να προσφύγω στα διοικητικά δικαστήρια.
Φ. Κοζυρης
Τετάρτη 27 Μαΐου 2009
Προσπάθειες να εξαιρεθεί η Σαντορίνη από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τους αμπελώνες
«Η εκρίζωση δεν συμφέρει κανέναν»
Της Ιωαννας Φωτιαδη
Το πρόγραμμα «εκρίζωσης αμπελώνων» δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ενωση, όταν διαπιστώθηκε ότι τα αποθέματα οίνου στη γηραιά Ηπειρο ξεπερνούσαν κατά πολύ τις δυνατότητες κατανάλωσης και εξαγωγών οίνου, με αποτέλεσμα πολλά λίτρα κρασί να μένουν στα «αζήτητα». Με βάση το συγκεκριμένο πρόγραμμα οι παραγωγοί αποζημιώνονται προκειμένου να «βγάλουν» το αμπέλι τους και να εγκαταλείψουν στο εξής την παραγωγή κρασοστάφυλων.
«Το πρόγραμμα, που άρχισε να εφαρμόζεται την προηγούμενη σεζόν, ζητά από τους παραγωγούς που επιθυμούν να ενταχθούν σ’ αυτό, να ξεριζώσουν τα αμπέλια τους και να δεσμευθούν ότι δε θα καλλιεργήσουν πλέον το χωράφι τους με αμπέλι οινοποιήσιμο» εξηγεί ο κ. Διονύσης Γραμματικός, υφηγητής Αμπέλων και Ξηρών καρπών στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. «Η αποζημίωση για τους καλλιεργητές κυμαίνεται από 552 ευρώ το στρέμμα μέχρι 1.400, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι στην εν λόγω έκταση δε θα γίνει αλλαγή χρήσης γης» εξηγεί. Το δέλεαρ ήταν μάλλον ισχυρό σε περιοχές όπου η αμπελουργική δραστηριότητα δεν ήταν ιδιαίτερα επωφελής.
Ωστόσο, στη ξακουστή για τον παραδοσιακό της αμπελώνα και τα κρασιά της, Σαντορίνη, η Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) ήδη από πέρυσι έχει κινητοποιηθεί, ώστε να εξαιρεθεί. «Καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια για να γίνει το επάγγελμα του αμπελουργού ελκυστικό στους νέους», αναφέρει ο κ. Μάρκος Καφούρος, πρόεδρος του Συνεταιρισμού.
Οπως εξηγεί, «ο αμπελώνας μας είναι ένας από τους αρχαιότερους. Υπολογίζεται ότι υφίσταται προ του 800 π.Χ., από τα προϊστορικά δηλαδή χρόνια».
«Οι ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες του νησιού καθιστούν το κρασί ιδιαίτερα πλούσιο σε πολυφαινόλες, που έχουν πολλαπλώς ευεργετικές ιδιότητες στον ανθρώπινο οργανισμό», προσθέτει στην «Κ» ο κ. Σέρκο Χαρουτουνιάν, καθηγητής Χημείας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Οι ποικιλίες που συναντάμε στη Σαντορίνη είναι αυθεντικές ελληνικές, που διατηρήθηκαν διά μέσω των αιώνων χωρίς προσμείξεις λόγω του απομονωμένου χαρακτήρα του νησιού», λέει ο κ. Χαρουτουνιάν. Οπως τονίζει, «ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσονται τα σταφύλια είναι ο αρχαιοελληνικός, δηλαδή διαμορφώνονται ως μια κουλούρα που εφάπτεται στο έδαφος. Με το τρόπο αυτό το φυτό προστατεύεται από τον αέρα και λιπαίνεται από το έδαφος».
Πάντως σήμερα στη Σαντορίνη μεταβαίνει ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κώστας Κιλτίδης, με σκοπό να εξετάσει την εξαίρεση του νησιού από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα.
Σε απόγνωση στο Μαθράκι, χωρίς θαλάσσια συγκοινωνία
Του Κωστα Oνισενκο
Εκκληση για άμεση αποκατάσταση της θαλάσσιας συγκοινωνίας τους με το λιμάνι Αγίου Στεφάνου στην Κέρκυρα απευθύνουν οι κάτοικοι των Διαποντίων Νησιών, δηλαδή του συμπλέγματος Μαθρακίου, Οθωνών και Ερείκουσας που βρίσκονται κοντά στο νησί. Οπως περιγράφει στην «Κ» ο κοινοτάρχης Μαθρακίου κ. Γιάννης Αργυρός, εκτός από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι στις μετακινήσεις και τις μεταφορές εμπορευμάτων, μέχρι σήμερα ούτε ένας τουρίστας δεν έχει επισκεφθεί το νησί.
Τα Διαπόντια συνδέονται διά θαλάσσης με το λιμάνι του Αγίου Στεφάνου της Κέρκυρας, η κατασκευή του οποίου αποτελεί άλλο ένα παράδειγμα της παροιμιώδους ελληνικής προχειρότητας. Το λιμάνι παραμένει κλειστό από τις αρχές Απριλίου.
Λόγω λάθους στην κατασκευή του, τα θαλάσσια ρεύματα κατεβάζουν άμμο και το θέτουν «εκτός λειτουργίας». Κάθε χρόνο τέτοια εποχή τα πλοία δεν μπορούν να προσεγγίσουν στο λιμάνι.
Πρόβλημα μετακίνησης
Για την εξυπηρέτηση των νησιών χρησιμοποιείται εναλλακτικά το λιμάνι της Παλαιοκαστρίτσας στην Κέρκυρα. Ενώ το Μαθράκι απέχει μόλις επτά μίλια από την Κέρκυρα, με τη γραμμή που χρησιμοποιείται σήμερα χρειάζονται τέσσερις ολόκληρες ώρες για να μεταφερθεί κάποιος από το ένα νησί στο άλλο.
«Η σύνδεσή μας με τον Αγ. Στέφανο διακόπτεται κάθε φορά για να γίνουν τα έργα καθαρισμού και εκβάθυνσης της λιμενολεκάνης. Φέτος αυτά έχουν καθυστερήσει, με αποτέλεσμα να έχουμε σοβαρό πρόβλημα μετακίνησης. Επιπλέον, έχουμε ένα πλοιάριο το οποίο πραγματοποιεί εκδρομές προς το νησί, κανονικά από την 1η Μαΐου. Ακόμα όμως δεν έχει κάνει ούτε ένα δρομολόγιο. Το αποτέλεσμα είναι να μην έχουμε φέτος ούτε έναν επισκέπτη."
Από την πλευρά του ο αντινομάρχης Κέρκυρας κ. Κώστας Λέσσης εξηγεί τους λόγους της καθυστέρησης. «Κάθε χρόνο η νομαρχία Κέρκυρας διαθέτει περίπου 60.000 ευρώ για τις εργασίες καθαρισμού του λιμένα. Φέτος κανένας εργολάβος δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον να αναλάβει το έργο εξαιτίας της χαμηλής τιμής και έτσι αναγκαστήκαμε να επεκτείνουμε τη σύμβαση στις 200.000 ευρώ περίπου με κάποια επιπλέον έργα προκειμένου να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον των επιχειρηματιών, με αποτέλεσμα να καθυστερήσουμε», απαντά στις αιτιάσεις.
Οικονομική καταστροφή
Οπως τονίζει κ. Λέσσης, η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση αντιλαμβάνεται ότι το συγκεκριμένο πρόβλημα είναι σοβαρό και καταβάλλει κάθε προσπάθεια για την επίλυσή του.
«Προτιμάμε να δίνουμε αυτά τα χρήματα κάθε χρόνο και να στηρίζουμε με όποιον τρόπο μπορούμε αυτά τα νησιά. Ωστόσο, οι διαδικασίες για την ανάθεση έπρεπε να ακολουθηθούν κατά το γράμμα του νόμου», συμπληρώνει.
Κάτοικος και ένας από τους ελάχιστους επιχειρηματίες του Μαθρακίου, ο κ. Κώστας Μάστορας, περιγράφει το πρόβλημα, όπως το βιώνει καθημερινά:
«Εχουμε καταστραφεί οικονομικά, είναι τέλος Μαΐου και δεν έχει πατήσει κανένας στο νησί μας. Σκεφθείτε ότι γενικά το κόστος επιβίωσης στο νησί μας είναι μεγάλο, αγοράζουμε μια παλέτα νερά που κοστίζει 70 ευρώ και αναγκαζόμαστε να δίνουμε άλλα 50 για τη μεταφορά της. Τώρα δε, με την αλλαγή των δρομολογίων, η τροφοδοσία των καταστημάτων και των σπιτιών έχει γίνει πολύ δύσκολη υπόθεση».
Οι κάτοικοι του νησιού απευθύνουν έκκληση μέσω της «Κ» προς κάθε αρμόδια αρχή προκειμένου να βρεθεί σύντομα λύση.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
27.5.09
Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2009
Ούτε γκαλερί ούτε μουσεία είναι... τα νέα ξενοδοχεία
Ούτε γκαλερί ούτε μουσεία είναι... τα νέα ξενοδοχεία
Tης Σαντυς Τσαντακη
Αλλοι έχουν μείνει στην εποχή που αρκούσαν πέντε αστέρια και άλλοι γνωρίζουν ποια είναι τα δέκα καλύτερα μπουτίκ ξενοδοχεία στον κόσμο. Οι δεύτεροι έχουν ήδη κάνει κράτηση στο πιο αγαπημένο τους «μικρό» design ξενοδοχείο στη Γερμανία (το Art’otel με έργα Αντι Γουόρχολ), αφού τα περισσότερα art hotels συγκεντρώνονται στην Ευρώπη στο Βερολίνο, στο Δουβλίνο, στη Βενετία και στην Αμερική, στο Μαϊάμι και στο Λας Βέγκας. Τα σύγχρονα ξενοδοχεία επενδύουν στην ατμόσφαιρα, που ναι μεν σε κάνει να νιώθεις σαν στο σπίτι σου, την ίδια στιγμή όμως βιώνεις μια φαντασίωση, ένα όνειρο: πώς θα ήθελες να είναι το σπίτι σου. Και κάπως έτσι μάλλον γεννήθηκε η ανάγκη για τη δημιουργία ξενοδοχείων τέχνης, concept art hotels, που λειτουργούν σαν γκαλερί, σαν μουσεία για όλους, σαν εκθέσεις ζωγραφικής που φιλοξενούνται ακόμη και στους διαδρόμους, χωρίς εισιτήριο, με μόνη προϋπόθεση ότι θα πληρώσεις το αντίτιμο τουλάχιστον για μία βραδιά…
Τα art hotels δεν φτιάχτηκαν από καλλιτέχνες για καλλιτέχνες, αλλά για επισκέπτες με εικαστικές ευαισθησίες και ανησυχίες. Η ανατροπή στους ξενοδοχειακούς χώρους παγκοσμίως έφτασε –ευτυχώς για όλους– και εδώ. Η νέα τάση έχει να κάνει κυρίως με την ανάγκη όλων να ζήσουν κάτι διαφορετικό, να γίνουν συλλέκτες έστω και ευκαιριακά, από σπόντα, να συμβιώσουν με έργα τέχνης, στο μπάνιο, στο μπαρ, στο εστιατόριο, να κοιμηθούν και να ξυπνήσουν σε έναν κόσμο με χρώματα, και όχι σ’ ένα λευκό κουτί με ένα κομοδίνο και ένα συμπαθητικό πρωινό μετά.
Classical Hotels
Στην αλυσίδα των Classical Hotels για παράδειγμα –όπου έχουν φροντίσει να τυπώσουν και ένα Βιβλίο Τέχνης (Art Book 2008) με όλους τους καλλιτέχνες που εκτίθενται στα «κλασικά» ξενοδοχεία μαζί με σύντομα βιογραφικά σημειώματα και φωτογραφίες των έργων– βλέπεις στιγμιότυπα ελληνικής σύγχρονης τέχνης σε σημεία που δεν θα φανταζόσουν πριν από κάποια χρόνια. Βλέπεις Δημήτρη Αντωνίτση και Tudor Diamond στο εστιατόριο Tudor Hall στο Classical King George Palace στο Σύνταγμα. Αλλά και τέχνη γκράφιτι από καλλιτέχνες του δρόμου, όπως είναι ο b. που γεννήθηκε το 1982, ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Εργο του συναντάμε στους τοίχους του Classical Baby Grand Hotel στην οδό Αθηνάς. Γκράφιτι όμως σχεδιάζει και ο Dreyk the Pirate στο ίδιο ξενοδοχείο, παροτρύνοντάς μας με πράσινα συννεφάκια και ροζ χταπόδια να κοιμηθούμε βαθιά: «Sleep deeply!». Σκηνές δρόμου σε χρυσούς και γήινους τόνους αποτυπώνει στους τοίχους του Βaby Grand και ο Στέλιος Φαϊτάκης, πάνω σε κινέζικους λόφους και γιαπωνέζικους κήπους…
Στο ίδιο μικρο-μεγάλο ξενοδοχείο ο Βασίλης Γρυπάρης έχει σχεδιάσει δωμάτια με στρουμφάκια, τον Σπάιντερμαν, τον Σούπερμαν, τον Μπάτμαν και άλλους σούπερ ήρωες. Είναι και ο Scott Campbell από το Τέξας που αφήνει ανεξίτηλα σημάδια, γνωστός για την τέχνη των τατουάζ, στο T-Palace lounge bar, στο Classical King George Palace: «I was very good at doing what I was told», γράφει.
Ο επισκέπτης θα δει και Ελένη Χριστοδούλου στη ρεσεψιόν του Classical Baby Grand Hotel, όπως και Ιερό Νερό από την Τζέλη Χατζηδημητρίου, αλλά το Classical King George Palace της πλατείας Συντάγματος δεν θα ήταν το ίδιο χωρίς το χιούμορ, τον κυνισμό, την παραστατικότητα και τη ζωντάνια του Κωνσταντίνου Κακανιά με την αιώνια μούσα του, την κυρία Τεπενδρή… «Αχ ντάρλινγκ Γιώργο, ψώνισα κι εγώ λιγάκι… Please help me». Εκείνη που ξεχωρίζει όμως είναι η Royal Penthouse Suite, όπως και όλες οι αρχαιοελληνικές αναφορές με το κιτς περιτύλιγμα με άποψη, με ή χωρίς την κυρία Τεπενδρή να χώνει τη μύτη της παντού.
Iσως να έχετε προσέξει και το πρώτο στο είδος του ξενοδοχείο στην Ελλάδα, Fashion House Hotel, το εννιαώροφο γυάλινο κτίριο στην Ομόνοια με τα 115 δωμάτια και τις σουίτες που σχεδίασαν Ελληνες σχεδιαστές μόδας, στυλίστες, φωτογράφοι, καλλιτέχνες. Στις έξτρα υπηρεσίες μελλοντολόγος, νταντά κατοικίδιων, δασκάλα πλεξίματος…
Design Hotels
Και ο Δάκης Ιωάννου όμως παραδίδει εδώ και χρόνια μαθήματα τέχνης στο Intercontinental, και αρκετά πιο πρόσφατα στα μικρότερα ξενοδοχεία Semiramis, Twenty One και Periscope. Στο Semiramis στην Κηφισιά, ένα κατεξοχήν design hotel που φέρει την υπογραφή του Karim Rashid, μέλος της αλυσίδας Design Hotels, μπορεί κανείς να αναζητήσει έργα από τη συλλογή του συλλέκτη, όπως τη Λευκή Νάνσι της Clare Woods, νεαρές Ασιάτισσες με την υπογραφή της Su-En Wong, τα tableaux vivant της Vanessa Beecroft, τις γκράφιτι αναλαμπές του Christopher Wool, το εκτυφλωτικό YE$ των Tim Noble & Sue Webster με τα 335 λαμπιόνια…
Να μην ξεχάσουμε κα το Periscope στη Χάρητος, το Art Hotel στην οδό Μάρνη αλλά και το Ochre & Brown Βoutique Hotel στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας στην περιοχή του Ψυρρή με 11 μόλις δωμάτια, μινιμαλιστικό look και θέα την Ακρόπολη. Τα δωμάτια είναι πολύ «Elle Deco», έγραψε η Daily Telegraph.
Για την ιστορία πάντως στο The Bellagio στο Λας Βέγκας μπορεί να βρει κανείς αυθεντικά έργα Ρούμπενς, Ντεγκά, Ρενουάρ, Βαν Γκογκ, Γκογκέν, Πικάσο, Μιρό...
Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2008
Η Αθηναϊκή Τριλογία και ο αγώνας της νέας γενιάς
Του Αθανασιου Φωκα*
Στην τελευταία τάξη του Λυκείου μετακόμισα στην Αθήνα, προετοιμαζόμενος για τις εισαγωγικές εξετάσεις. Εμενα κοντά στην πλατεία Κάνιγγος και αρκετά βράδια περπατούσα έξω από τα κτίρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης, του Πανεπιστημίου και της Ακαδημίας, έξω από την περίφημη Αθηναϊκή Τριλογία. Μετά την αποτυχία μου να εισαχθώ στο Πολυτεχνείο, έζησα στο Λονδίνο, στην Αμερική και μετά πάλι στο Λονδίνο. Σε αυτή την περίοδο συχνά ερχόταν στη σκέψη μου η εικόνα της Αθηναϊκής Τριλογίας, ήταν σαν να αντιπροσώπευε το πρόσωπο της Αθήνας. Σήμερα έχω τη μεγάλη τύχη και τιμή να έχω ουσιαστικές σχέσεις με το καθένα από αυτά τα τρία σημαντικότατα ιδρύματα της χώρας μας: το Πανεπιστήμιο με αναγόρευσε επίτιμο διδάκτορα, η Ακαδημία Αθηνών με εξέλεξε μέλος της, και επίσης είμαι πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης.
Η Τριλογία δεν αποτελεί απλώς το κορυφαίο αρχιτεκτονικό σύνολο κλασικιστικής τεχνοτροπίας σε παγκόσμια κλίμακα, αλλά και μοναδικό σημείο αναφοράς του Πολιτισμού και της Ιστορίας μας. Για παράδειγμα οι θησαυροί της Βιβλιοθήκης περιλαμβάνουν από χρυσοποίκιλτα χειρόγραφα του 10ου αιώνα, μέχρι το αυτόγραφο χειρόγραφο του Ρήγα Βελεστινλή όπου γράφεται «Οποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά», μέχρι χειρόγραφα του Νίκου Καζαντζάκη. Οπως είναι γνωστόν αυτοί οι θησαυροί σώθηκαν ως εκ θαύματος από την καταστρεπτική μανία των κουκουλοφόρων. Η επίκληση του πανεπιστημιακού ασύλου στην προκειμένη περίπτωση είναι βαρύ πλήγμα κατά του έθνους και της Δημοκρατίας. Για μια ακόμη φορά, πέρα από τις επανειλημμένες γραπτές εκκλήσεις του γενικού γραμματέα της Ακαδημίας Αθηνών, κ. Ν. Ματσανιώτη προς τις αρμόδιες αρχές, ενώνοντας τη φωνή μου με αυτή του κ. Δρακάτου, προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών και του κ. Κίττα, πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, απευθύνουμε έκκληση προς την κυβέρνηση: κατά τη γνώμη μου η μη περιφρούρηση της Τριλογίας, με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει στην καταστροφή της και αυτό θα αποτελέσει εθνική καταστροφή, της οποίας οι υπεύθυνοι θα πρέπει να τιμωρηθούν για εθνική μειοδοσία.
Κατανοώ απολύτως την αγανάκτηση της νέας γενιάς: δεν είναι μόνο η αβεβαιότητα για το «ζην», ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσεως, αλλά ιδιαίτερα η πλήρης αδυναμία μας να προτείνουμε ένα πλαίσιο για το «ευ ζην». Ποια είναι τα ηθικά διδάγματα που προτείνουμε στη νέα γενιά; Η εμπορευματοποίηση των πάντων, η θεοποίηση με θεμιτά και αθέμιτα μέσα του πλουτισμού, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η απολυτοποίηση του ατομικού έναντι του κοινωνικού συμφέροντος, η άποψη ότι η επιτυχία μετριέται μόνο με τη μάρκα του αυτοκινήτου που οδηγείς και τον αριθμό εμφανίσεων στα κατ’ ευφημισμόν ονομαζόμενα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η πλήρης έλλειψη σεβασμού σε παραδόσεις, θεσμούς και νόμους, η απληστία, η διαπλοκή, η διαφθορά, η ατιμωρισία.
Μέσα σε αυτή τη σήψη αξιών από ποιους μπορεί να εμπνευστεί η νέα γενιά; Μήπως από τους χώρους, της Δικαιοσύνης και της Εκκλησίας, οι οποίοι έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες ρωγμές αρχίζοντας από τα παραδικαστικά κυκλώματα και τα ποικίλα εκκλησιαστικά σκάνδαλα και φθάνοντας στο αποκορύφωμα της ντροπής που ονομάζεται υπόθεση Βατοπεδίου; Εχω επανειλημμένως τονίσει το χρέος των ανθρώπων του πνεύματος προς τη νέα γενιά. Ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή της πρωτοφανούς κρίσεως αξιών σε όλα τα επίπεδα, ο δρόμος της επιστήμης με τον οποίο συνδέονται ενδογενώς, η αξιοκρατία, η ανιδιοτέλεια, η ταπεινοφροσύνη και η συνεχής αναζήτηση της αλήθειας, μπορεί και πρέπει να προτείνεται σαν μοντέλο μιας άλλης ζωής. Τελικά όμως είναι η νέα γενιά που καλείται να κάνει υπέρβαση και να λύσει η ίδια τα τεράστια προβλήματα που εμείς της κληροδοτήσαμε. Σε αυτή της την προσπάθεια έχει δύο μεγάλα πλεονεκτήματα. Πρώτον, την αγνότητα και τη δύναμη του «άνθους». Δεύτερο, την υπέροχη κληρονομιά της προσφοράς της Ελλάδος προς την ανθρωπότητα, προσφορά ιδεών και απαράμιλλης αγωνιστικότητας από τους αρχαίους Ελληνες μέχρι το Επος του 1940. Σε αυτό τον αγώνα της θα βρει στηρίγματα σε νησίδες αριστείας που ευτυχώς υπάρχουν ακόμα στην κοινωνία μας και ιδιαίτερα σε νησίδες αριστείας σε σχολεία και σε πανεπιστήμια. Στον αγώνα αυτό θα απομονώσει τις δυνάμεις της βίας και της καταστροφής και θα επιβάλει: ποιότητα μόρφωσης, ποιότητα αισθητικής, ποιότητα ανθρωπίνων σχέσεων. Αυτή είναι η μόνη μας ελπίδα.
* Ο κ. Αθ. Φωκάς είναι ακαδημαϊκός.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ατομική και συλλογική ευθύνη
Του Θανου Βερεμη*
Από τα πολλά που γράφτηκαν για τις καταστροφές οι οποίες έπληξαν την Ελλάδα την περασμένη εβδομάδα, το πιο αληθινό ήταν η οδυνηρή κατηγορία του δημοσιογράφου της Guardian («K» 10/12/08): «Mία χώρα που ανέχεται την παρατεταμένη βία δεν μπορεί να προστατέψει ή να τιμήσει την ελευθερία (…). Η κυβέρνηση δεν προστατεύει, δεν υπηρετεί, δεν σέβεται καν τον λαό. Είναι κυβέρνηση για τον εαυτό της, εξ ου και ο κόσμος απαντά αναλόγως. Φοροδιαφεύγει, αρνείται να καταβάλει τις εισφορές για την περίθαλψη, εμπαίζει τους νόμους, δωροδοκεί, εποφθαλμιά θέσεις στο Δημόσιο, κάνει ό,τι του αρέσει και μένει ατιμώρητος». Και τελειώνει με το συνταρακτικό συμπέρασμα: «Ενίοτε, στις δημοκρατίες ο λαός έχει την κυβέρνηση που του αξίζει». Δυστυχώς έχουμε και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που μας αξίζουν. Την εκκωφαντική σιγή των ιθυνόντων το πρώτο εικοσιτετράωρο των γεγονότων συνόδευε σαν υπόκρουση η λαϊκιστική φλυαρία εθνοπατέρων και κομμένων κεφαλών της τηλεόρασης (με κάποιες εξαιρέσεις). Και ενώ καιγόταν η Αθήνα και μαζί λιγόστευαν οι προοπτικές τόσων εργαζομένων, οι κομμένες κεφαλές επιδίδονταν σε φαρισαϊκές οιμωγές και αυτοκατηγορίες για το πόσο έχουμε όλοι αδικήσει τους νέους. Γιατί όχι και τους γέρους, τους ανάπηρους (αυτούς κι αν τους έχουμε περιθωριοποιήσει), τις γυναίκες, τους αλλοδαπούς;
Η ευθύνη για οτιδήποτε κάνουμε ή παραλείπουμε, είναι ατομική. Δεν μπορούν, οι κομμένες κεφαλές των ΜΜΕ να κρύψουν τα ατομικά τους κουσούρια — την αγραμματοσύνη και την προπέτεια κάτω από ένα διαφανές πέπλο συλλογικής τάχα ενοχής. Ουδείς αναρωτήθηκε σοβαρά ποιοι είναι οι κουκουλοφόροι επαγγελματίες του ολέθρου ή τα όρνεα των λαφυραγογούντων που τους παρακολουθούσαν. Οι καταστροφές απέκτησαν ξαφνικά το εκδικητικό πρόσωπο του παραμελημένου γιου ή της κόρης ώστε να προκύψει επιτέλους μετά από τόσες δημόσιες ομολογίες των ενόχων η συγχώρεση και η κάθαρση. Ομως η κάθαρση δεν ήρθε γιατί δεν είναι ποτέ δωρεάν. Οι επόμενες φουρνιές των καταστροφέων περιλάμβαναν και παιδιά ενθαρρυμένα από τα κλειστά σχολεία, που θεωρούσαν ότι τιμωρούσαν τους μαγαζάτορες και τους υπαλλήλους των για το φόνο του μικρού Αλέξη. «Τα όνειρα του κάθε δεκαπεντάχρονου» ξαφνικά κυρίευσαν τις οθόνες. Ολόκληρη η κοινωνία έγινε υπόλογη για την βαναυσότητα, την αδιαφορία ή την απουσία κάποιων γονέων, ώστε η τιμωρία να είναι αμείλικτη και συλλογική.
Σίγουρα τα «προδομένα όνειρα» των νέων είναι ο μίτος της Αριάδνης που οδηγεί στην παθογένεια μιας γενεάς γονέων που υπήρξαν προϊόντα της εύκολης ευμάρειας, η οποία αποτελεί πλέον παρελθόν. Κάποιοι πολιτικοί γνωρίζουν ίσως τα φαινόμενα αυτά από τις καλές γειτονιές στις οποίες ζουν, όμως σας βεβαιώνω ότι θα ήμουν πολύ ευτυχής αν ήταν παιδιά μου οι περισσότεροι από τους νέους που παρακολουθούσαν τις παραδόσεις μου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών τα τελευταία τριάντα χρόνια. Ούτε εξοργισμένοι ήταν, ούτε φόρτωναν στην πλάτη των αδυνάτων τα προσωπικά τους δεινά. Αγωνίζονταν κυρίως να ζήσουν και να μάθουν.
Ελάχιστοι Ελληνες, οποιασδήποτε ηλικίας, είναι προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουν τις δύσκολες μέρες που επιφυλάσσει η προελαύνουσα ύφεση, ιδιαίτερα μετά την περίοδο της παρατεταμένης ευζωίας. Οι καταστροφές προσέθεσαν δυσκολίες στην προβληματική μας οικονομία. Η μακρά κακοδιοίκηση όπως και ο κρατικός νεποτισμός, φρόντισαν ώστε να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα τα δημόσια ελλείμματα σε εποχές που με λίγη προσπάθεια θα μπορούσαν να μειωθούν. Το τεράστιο ποσό της ζημιάς που προκάλεσαν οι κουκουλοφόροι θα κατανεμηθεί σε χιλιάδες μικρούς και μεγάλους εμπόρους, υπαλλήλους και βιοτέχνες. Αν οι καταστροφείς είχαν συνείδηση θα αναλογίζονταν ότι πάμπολλα σπιτικά θα πενθήσουν τα φετινά Χριστούγεννα χάρη στην απελευθέρωση των δικών τους ενστίκτων.
Η κατακερματισμένη μας κοινωνία δεν είναι καθόλου προετοιμασμένη για τις καταστροφές. Τα περισσότερα στελέχη της είναι μαθημένα να λειτουργούν κατά μόνας, να επωφελούνται από την διαφθορά της κρατικής μηχανής και με την ανοχή τους να προστατεύουν τους παραβάτες και να συντηρούν την παθογένεια του συστήματος. Εχετε προσέξει την ανοχή του μέσου ανθρώπου για κάθε παραβάτη εφόσον δεν παραβιάζει το δικό του συμφέρον. Οταν όμως η συμφορά χτυπάει τη δική του πόρτα, δεν έχει μάθει να αντιδρά συλλογικά με τους ομοιοπαθείς του. Ηταν ελπιδοφόρο αυτό που έγινε στην Πάτρα όπου τα θύματα ένωσαν τις δυνάμεις τους και κυνήγησαν τους θύτες αναγκάζοντάς τους να αναζητήσουν άσυλο στο Πανεπιστήμιο. Αν οι καταστροφείς αντιμετώπιζαν παντού τη μήνη θυμάτων που δεν δέχονται την τύχη τους μοιρολατρικά, θα είχαμε ήδη τα πρώτα δείγματα μιας κοινωνίας πολιτών που ενώνουν τις δυνάμεις τους και αντιστέκονται.
Τα δύο μεγάλα κόμματα διέρχονται εξαιρετικά δύσκολες στιγμές. Η έκπτωση της αξιοπιστίας τους απειλεί να συμπαρασύρει και την αξιοπιστία του αντιπροσωπευτικού μας συστήματος. Ο κίνδυνος για το κράτος δικαίου βρίσκεται ακριβώς στην παρακμή αυτή και όχι στην βιαιότητα ενός στελέχους της αστυνομίας.
Πρέπει τα κόμματα να αυτοκαθαρθούν από τα άχρηστα στοιχεία που τα απαρτίζουν και να αναζητήσουν την ανανέωσή τους σε εξωκοινοβουλευτικά πρόσωπα, κατά προτίμηση αριστείς. Εχοντας αλλάξει το προσωπικό τους θα ήταν ευχής έργο αν επιχειρούσαν και να συγκροτήσουν κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Ισως μετά από την αναμόχλευση αυτή να εμφανιστεί τελικά ένα νέο σωτήριο 1909 - 1910.
* Ο κ. Θ. Βερέμης είναι πρόεδρος του ΕΣΥΠ.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ14.12.08
Οταν οι αναρχικοί είδαν το χάος και σάστισαν
Του Νικου Γ. Ξυδακη
Ποιοι είναι οι γνωστοί - άγνωστοι; Το προσφιλέστερο κλισέ των μήντια εμπεριέχει μια αντίφαση, η οποία ακυρώνει τη δημοσιογραφική αξιοπιστία: Αν είναι γνωστοί, γιατί δεν κατονομάζονται; Αν είναι άγνωστοι, γιατί δεν τους μαθαίνουμε;
Δυστυχώς, μέγα μέρος της μηντιόσφαιρας έχει απολέσει τις σχέσεις του με την έρευνα, με το πρωτογενές ρεπορτάζ και με την ψυχρή περιγραφή των ευρημάτων. Αντ’ αυτών μηρυκάζει δελτία τύπου, διαρροές κρατικών πηγών, στερεότυπα και κόπι-πέιστ από το ίντερνετ.
Ωστόσο, αν θέλεις να διαβάσεις ψυχρά τα γεγονότα και αν ερευνήσεις, μπορείς να αποκτήσεις μια ιδέα για το ποιοι κρύβονται πίσω από τις αντιδακρυγόνες κουκούλες. Καταρχάς, η παρούσα νεανική εξέγερση κατέρριψε τα κλισέ περί δυο-τριών εκατοντάδων κουκουλοφόρων που κατοικοεδρεύουν στα Εξάρχεια. Οι χιλιάδες νεαροί με τα κουκουλο-φούτερ «χούντις» Nike και GAP, σε όλη την Ελλάδα, ασφαλώς δεν ανάβλυσαν από τα μυθολογημένα Εξάρχεια. Οι περισσότεροι χούντις των Δεκεμβριανών είναι λυκειόπαιδα εύπορων και μικροαστικών οικογενειών, που έως την ιστορική πια Νύχτα του Αγίου Νικολάου δεν είχαν ιδέα πώς ανατρέπονται οι κάδοι και πώς προφυλάσσεσαι από τα δακρυγόνα. Το έμαθαν σε λιγότερο από δύο εικοσιτετράωρα. Η θεαματική είσοδος των λυκειακών χούντις στους δρόμους είναι το πρώτο και πιο εντυπωσιακό στοιχείο των Δεκεμβριανών ’08.
Το δεύτερο καινοφανές στοιχείο είναι ο ρόλος των λούμπεν βανδάλων. Σε αυτό το άμορφο σύνολο αθροίζονται μικροποινικοί, παραβατικοί, πρεζάκια, τσιγγάνοι, μετανάστες, γηπεδο-συναυλιακοί χούλιγκαν, περιθωριακοί χωρίς καμιά πολιτική συνείδηση. Τους ενώνει το σπάσιμο χωρίς επιλεκτική στόχευση, το μπάχαλο, το ντου, το μικροπλιάτσικο. Οι λούμπεν βάνδαλοι σπάνε «ό,τι να’ ναι», αδιακρίτως, και έδωσαν τον τόνο σε αρκετά σημεία της Αθήνας, την περασμένη Δευτέρα. Αυτοί κυριάρχησαν σιωπηρά και το βράδυ της Τετάρτης στο κατειλημμένο Πολυτεχνείο, υπερισχύοντας ακόμη και επί των δυναμικών, πλην ευάριθμων και πολιτικοποιημένων αντιεξουσιαστών, οι οποίοι ενώπιον του χάους των λούμπεν μετακόμισαν στη συνέλευση της ΑΣΟΕΕ. Οι αναρχικοί έχασαν το Πολυτεχνείο, το μυθικό τους Κάμελοτ, άπαρτο από το 1973.
Αυτούς τους λούμπεν τους εχω δει και στην Ιταλία και στη Γένοβα –μάς έλεγε εμπειροπόλεμος αναρχικός, την Πέμπτη τα ξημερώματα– αλλά δεν τους είχα ξαναδεί σε τέτοια έκταση εδώ. Οι λούμπεν δεν υπακούουν σε καμιά συλλογικότητα: έκλεβαν κινητά, κράνη και μοτοσικλέτες από αναρχικούς, ακόμη και μέσα στο Πολυτεχνείο...
Τρίτο στοιχείο: το πλιάτσικο. Περισσότερο και από τους λούμπεν, στο πλιάτσικο επιδόθηκαν μετανάστες που δεν συμμετείχαν καν στα σπασίματα. Η Πατησίων λεηλατήθηκε από τέτοιους ανθρώπους: Είδα Πακιστανό με σαγιονάρα, να φοράει γούνα-λάφυρο, μας είπε αναρχικός ακτιβίστας.
Αλλοι γνωστοί - άγνωστοι; Ναι, μια ακαθόριστη ομάδα «γκρίζων» που κινείται στις διαδηλώσεις σε ρόλο προβοκάτορα: σπάει απρόκλητα εκτός στόχων, αρχίζει το πλιάτσικο κι ύστερα ξεγλιστράει, αφήνοντας πίσω τους νεοφώτιστους, τους άπειρους νεαρούς, οι οποίοι και συνήθως συλλαμβάνονται. Αυτοί οι «γκρίζοι» πιθανολογείται ότι χρωστούν κάτι στην αστυνομία από το παρελθόν – σύλληψη για ουσίες, για μικροποινικά κ.λπ. – και δρουν, για κάποιο διάστημα, μέσα σε αυτό το πλαίσιο ιδιότυπης ομηρίας και ανταπόδοσης. Για κάποιους τουλάχιστον αυτοί οι «γκρίζοι» δεν είναι «άγνωστοι», και δεν είναι αναρχικοί.
Οι αναρχικοί; Σαραντάρης διανοούμενος αντεξουσιαστής, την Κυριακή των δακρυγόνων στον Λυκαβηττό, ενώ μας προσπερνούσαν εκατοντάδες έξαλλοι σπάστες, μας είπε: Τώρα το λόγο έχει η ξέφρενη μεταβλητή... Προφανώς είχε διαγνώσει τη φύση του πλήθους. Οι αναρχικοί δεν είναι οργανωμένοι και δεν είναι ενιαίοι ιδεολογικά: αναρχοκομμουνιστές, συμβουλιακοί, σιτουασιονίστ, κοινωνικοί οικολόγοι, πολιτικοί σπάστες, αυθόρμητοι μπάχαλοι, κ.λπ., χωρίς καν ενιαία στάση στη χρήση βίας. Τα σπασίματά τους πάντως, όταν συμβαίνουν, στρέφονται κατά στόχων με σαφή συμβολισμό: κρατικά κτίρια, τράπεζες, πολυεθνικές, ποτέ μικρομάγαζα και κτίρια κατοικιών.
Στις πρωτοφανούς εκτάσεως και διάρκειας ταραχές της περασμένης εβδομάδας, ακόμη και οι αναρχικοί «έχασαν την μπάλα», όπως μας είπαν. «Είδαμε μπροστά μας το όνειρο κάθε αναρχικού: το χάος. Και σαστίσαμε...» Οι συνειδητοποιημένοι αναρχικοί είναι μορφωμένοι· όταν δεν σπάνε, περνούν με άνεση από τον Ντοστογιέφσκι στον Αναγνωστάκη και τον Ντεμπόρ, από το dubstep στα ρεμπέτικα και στο noise, συζητούν για τη βακχεία της εξέγερσης, για τη μέθη της βίας και τα όριά της. Αναγνωρίζουν προγόνους, συγχρωτίζονται με την Αριστερά και αλληλοεπηρεάζονται, βρίσκονται εντός κοινωνίας. Μετά τα τριάντα, συνήθως, αποσύρονται σταδιακά από το δρόμο. «Οι πιο υπέροχες στιγμές ήταν όταν κατεβαίναμε πιασμένοι χέρι-χέρι», άκουσα να εξομολογείται υποβλητικά η νεαρή αναρχική. «Δεν αντέχω πια τους “ζέουλες” της Δευτέρας που τρέχανε τρελαμένοι όπου γινόταν μπάχαλο. Βαρέθηκα τα όχι, θέλω να πω ναι, δεν γουστάρω άλλο θάνατο...»
Αλλά οι πολιτικοί αναρχικοί δεν δίνουν πια τον κυρίαρχο τόνο στα οδοφράγματα και τα σπασίματα· το κύμα των αυθόρμητων χούντις εφήβων και η αγέλη των λούμπεν απειλούν, αν δεν έχουν σπάσει ήδη, την ηγεμονία τους.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ14.12.08
Εφιαλτικές καταστροφές στο κέντρο
Του Γιαννη Σουλιωτη
Σκηνικό τρόμου και ολοκληρωτικού χάους στην Αθήνα, η οποία βιώνει πρωτοφανείς εκδηλώσεις βίας, με συνέπειες που ξεπερνούν ακόμα και την πιο προχωρημένη φαντασία. Το κέντρο της πρωτεύουσας υφίσταται βιβλικές καταστροφές σε μια δίχως προηγούμενο εκδήλωση μίσους και καταστροφικής μανίας που όχι μόνο μαίνεται ανεξέλεγκτη αλλά κλιμακώνεται μέρα με την ημέρα, ώρα με την ώρα. Απροσδιόριστος αριθμός εμπορικών καταστημάτων, τράπεζες, δημόσια κτίρια, πολυκατοικίες ακόμα και υπουργεία (φωτιά εκδηλώθηκε στα υπουργεία Εσωτερικών, Εξωτερικών αλλά και παράρτημα του υπουργείου Οικονομικών) έγιναν παρανάλωμα του πυρός σε μία από τις χειρότερες και συνάμα πιο σημαδιακές νύχτες στην ιστορία της χώρας.
Ομάδες νεαρών κουκουλοφόρων κινούνται ανενόχλητοι στους δρόμους του κέντρου πυρπολώντας και καταστρέφοντας ό,τι βρίσκουν στο δρόμο τους, λεηλατώντας αμέτρητο αριθμό καταστημάτων, από βιβλιοπωλεία και δισκοπωλεία μέχρι οπλοπωλεία από τα οποία αφαιρούν τόξα, αεροβόλα και σπαθιά. Από την μανία των κουκουλοφόρων –τι ειρωνεία– δεν γλίτωσε ούτε το κατάστημα που διατηρούσε επί της οδού Βουκουρεστίου η μητέρα του άτυχου 15χρονου που έχασε τη ζωή του από τα πυρά του ειδικού φρουρού το βράδυ του Σαββάτου στα Εξάρχεια... Η αστυνομία από νωρίς το πρωί (οπότε και πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας των μαθητών) κρατούσε παθητική στάση είτε βάσει σχεδίου είτε διότι αποδείχθηκε πλήρως ανίκανη να περιορίσει έστω και κατ’ ελάχιστον την καταστροφική μανία των νεαρών ταραξιών. «Υπομονή, ψυχραιμία, αυτοσυγκράτηση. Δεν θα ενεργείτε δίχως προηγούμενη αναφορά στο κέντρο», ήταν το μήνυμα που ακουγόταν από τους ασυρμάτους των ανδρών των ΜΑΤ. Σύνταγμα, Ομόνοια, Κάνιγγος, Ακαδημίας, Πανεπιστημίου, Σταδίου, Ιπποκράτους, Σόλωνος μετατράπηκαν σε θέατρο πρωτοφανών σε ένταση βανδαλισμών, ενώ το ίδιο συνέβη και σε περιοχές του κέντρου που δεν συγκαταλέγονταν στα «παραδοσιακά» σημεία επεισοδίων, όπως για παράδειγμα η περιοχή του Κολωνακίου. Τα καταστήματα επί της οδού Σκουφά, αλλά και πολλά από αυτά που βρίσκονται σε κάθετους δρόμους, όπως η οδός Λυκαβηττού έγιναν στόχος όχι μόνο βανδαλισμών αλλά και λεηλασίας, ενώ οι κάτοικοι της περιοχής με λάστιχα από τα μπαλκόνια τους προσπαθούσαν να σβήσουν τις φωτιές. Το ίδιο συνέβη και κατά μήκος των λεωφόρων Συγγρού και Πειραιώς. Η Νομική και το Πάντειο Πανεπιστήμιο τα οποία τελούσαν υπό κατάληψη, όπως και το Πολυτεχνείο, μετατράπηκαν σε «στρατηγεία» των αντιεξουσιαστών, οι οποίοι έβγαιναν κατά εκατοντάδες, καταστρέφοντας ό,τι έβρισκαν στο πέρασμά τους. Οι δρόμοι γύρω από τη Νομική Σχολή (όπου καταγγέλλεται ότι αστυνομικοί έκαναν χρήση πλαστικών σφαιρών) ήταν απροσπέλαστοι, ενώ στη λεωφόρο Συγγρού, εστίες φωτιάς έκαιγαν από το νούμερο 45 έως το νούμερο 100, σύμφωνα με την Πυροσβεστική.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
9.12.08
«Κοινωνική εξέγερση» η έκρηξη των νέων
Του Γιαννη Μαυρη
Σε αντιδιαστολή με την πολιτική τάξη της χώρας, η πλειοψηφία της ελληνικής κοινής γνώμης φαίνεται να έχει αντιληφθεί επαρκώς το μέγεθος, αλλά σε μεγάλο βαθμό και τον χαρακτήρα της εντεινόμενης κοινωνικής έκρηξης. Συγκεκριμένα:
Πρώτον, έξι στους 10 (ενήλικες) πολίτες, συμφωνούν τόσο με την εκτίμηση ότι πρόκειται για αυθεντική «κοινωνική εξέγερση» (σε ποσοστό 60%, έναντι 36%), όσο και με τη διαπίστωση ότι πρόκειται για «μαζικό κοινωνικό φαινόμενο» και όχι για εκδηλώσεις μιας «μικρής μειοψηφίας» (60%, έναντι 36%).
Δεύτερον, η κοινή γνώμη είναι πεπεισμένη ότι οι καταστροφές προκαλούνται από μια μικρή μερίδα των διαδηλωτών: «λίγους» (42%), ή «ελάχιστους» (26%) και μόνον το 10% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι στις βίαιες πρακτικές συμμετέχουν οι «περισσότεροι» ή και «όλοι» οι διαδηλωτές.
Τρίτον, οι πρόσφατες κινητοποιήσεις θεωρούνται από το εκλογικό σώμα «αυθόρμητες». Ο ένας στους δύο πολίτες (47%) απορρίπτει ευθέως την εκτίμηση, ότι τα πρόσφατα γεγονότα είναι «υποκινούμενα από τα πολιτικά κόμματα». Ταυτοχρόνως, παρά τις πανταχόθεν πολιτικές επιθέσεις που δέχεται, μόλις το 14% της κοινής γνώμης (δηλαδή ένας στους επτά ερωτηθέντες) αποδίδει στον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ καθοδηγητικές ευθύνες για τις κινητοποιήσεις.
Κυβέρνηση και πολιτικοί αρχηγοί
Η κρίση τείνει να επιδεινώσει περαιτέρω την εικόνα της κυβέρνησης. Οι έως τώρα χειρισμοί της αποδοκιμάζονται από το 69% (7 στους 10). Παράλληλα, κανείς πολιτικός αρχηγός δεν κερδίζει την αναγνώριση της κοινής γνώμης στην τρέχουσα συγκυρία: Το 42% των πολιτών αποδέχεται τη θέση ότι «κανένας δεν κράτησε σωστή στάση στα γεγονότα». Τα ποσοστά επιδοκιμασίας, τόσο της στάσης του σημερινού πρωθυπουργού (20%), όσο κι εκείνης του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης (17%) είναι ιδιαιτέρως συρρικνωμένα. Δεν αντιπροσωπεύουν ούτε καν το ήμισυ της κομματικής τους επιρροής και πιστοποιούν μέγιστη πολιτική αδυναμία, σε συνθήκες μάλιστα πρωτοφανούς κοινωνικής έκρηξης.
Η εν γένει στάση και η απολογία του ειδικού φρουρού έχει προκαλέσει εξαιρετικά αρνητικές εντυπώσεις στην κοινή γνώμη (70%). Ταυτοχρόνως, στην έρευνα διαπιστώνεται καθολικής έκτασης κοινωνική δυσαρέσκεια για τη στάση της Αστυνομίας (76%). Επιπλέον, σχεδόν 6 στους 10 ερωτηθέντες (58%) επικροτούν την αμυντική στάση των αστυνομικών στα επεισόδια, ενώ ένας στους δύο (48%) απορρίπτει την προοπτική μιας περισσότερο κατασταλτικής αντιμετώπισης των διαδηλώσεων.
www.mavris.gr / www.publicissue.gr
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
14.12.08
Ούτε δικτατορία ούτε αναρχία — Δημοκρατία!
Οι καθηγητές ΑΕΙ Βασιλική Γεωργιάδου, Νίκος Δεμερτζής, Περσεφόνη Ζέρη, Ηλίας Κατσούλης, Θωμάς Κονιαβίτης, Θάνος Λίποβατς, Παντελής Μπασάκος υπογράφουν την παρακάτω ανοιχτή επιστολή:
Ο θλιβερός φόνος του 15χρονου μαθητή από έναν παρανομούντα «ειδικό φρουρό», ο οποίος πρέπει να τιμωρηθεί με όλη την αυστηρότητα που προβλέπουν οι νόμοι, έγινε η πιστολιά που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου. Η κακοδιαχείριση, οι ιδεολογικές αυταπάτες, οι αμέλειες της μεταπολίτευσης συμπυκνώθηκαν σ’ ένα τερατώδες πραγματικό Συμβάν καταστροφής και αδιέξοδου. Δυναμικές μειοψηφίες βιαιοπραγούντων αναρχικών χρόνια τώρα καταλαμβάνουν τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, λεηλατούν μαγαζιά και τράπεζες και καταστρέφουν την ιδιοκτησία των πολιτών. Δρουν μέχρι σήμερα με την ανοχή «τρομαγμένων» κυβερνήσεων και με το «χάιδεμα» ορισμένων πολιτικών κομμάτων, διανοούμενων και μέσων μαζικής ενημέρωσης. Τώρα κατάφεραν να μεταδώσουν έναν μηδενιστικό Λόγο σε μια νεολαία απογοητευμένη και ανερμάτιστη, που κατέχεται από άγχος εμπρός σ’ ένα αβέβαιο μέλλον, καθώς και σ’ ένα ακαδημαϊκό προλεταριάτο, που απελπισμένο τείνει σε ακραίες, μανιχαϊκές ιδεολογίες. Η Ελλάδα είναι ο «ασθενής κρίκος» της Ευρωπαϊκής Ενωσης και παραπαίει εμπρός στην ακυβερνησία, στην ιδιοτέλεια, στην αβουλία, και στη μετριότητα όλων των κομμάτων. Η Δημοκρατία, για να επιβιώσει, πρέπει να βρει εκ νέου τον εαυτό της, δείχνοντας μηδενική ανοχή σε κάθε τρομοκρατία, σε κάθε πράξη ακραίας αναρχικής ή αστυνομικής βίας. Οι κάθε είδους αναρχικοί είναι οι απόστολοι του μηδενισμού, του φθόνου και της μνησικακίας και καταστρέφουν τις αξίες του πολιτισμού. Ζούμε μια στιγμή του κενού, στου οποίου τη δημιουργία έχουν συμβάλει μια ανεύθυνη πολιτική ηγεσία και μια υπνώτουσα κοινωνία πολιτών.
Αυτό που λείπει είναι η ανάγκη να υπάρξουν δημοκρατικοί άνθρωποι και δημοκρατικοί θεσμοί με κύρος, που να μπορέσουν να εμπνεύσουν με λόγια και με έργα εμπιστοσύνη στους πολίτες και στη νεολαία. Μόνον ένα δημοκρατικό κράτος μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες να καταλάβουν, ότι η εγχώρια και η διεθνής οικονομική κρίση, απαιτούν από όλους θυσίες, κατανεμημένες με δίκαιο τρόπο. Η πολιτική τάξη στην Ελλάδα θα πρέπει να πάψει να προκαλεί, τα πολιτικά κόμματα να μάθουν στις δύσκολες καταστάσεις όπως η τωρινή, να συγκλίνουν και να ομονοούν, ενώ η πνευματική ηγεσία του τόπου, της εκκλησιαστικής συμπεριλαμβανομένης, ν’ αντιληφθούν ότι φέρουν ευθύνες και μάλιστα μεγάλες.
Η χώρα έχει σήμερα μια καταχρεωμένη, παρασιτική οικονομία, μία ανορθολογική τερατώδη κρατική γραφειοκρατία, σε μεγάλο βαθμό αναξιόπιστους θεσμούς, έναν πληθυσμό που έχει συνηθίσει να ζει πέραν από τις δυνατότητές του, τα περιμένει όλα από έναν πελατειακό κρατισμό, και χαρακτηρίζεται από εθνική εσωστρέφεια και ξενοφοβία. Παραπέρα, η παιδεία κλυδωνίζεται και παραπαίει σε όλες τις βαθμίδες, ενώ συνήθως οι νέοι δεν μαθαίνουν ούτε από τους γονείς ούτε από τους δασκάλους, πού είναι τα όρια των ατομικών επιθυμιών και ποιοι είναι οι κανόνες της κοινωνικής και της οικολογικής συμπεριφοράς. Ετσι θεωρούν ότι «τα πάντα είναι επιτρεπτά και τους ανήκουν».
Ο κίνδυνος έγκειται σήμερα στο ότι λίγοι απελπισμένοι και αδίστακτοι αναρχικοί έδειξαν, ότι μπορούν να χτυπήσουν ατιμώρητα ένα απροστάτευτο και διαλυμένο δημοκρατικό κράτος Δικαίου. Στο αναρχικό σύνθημα «ούτε δικτατορία ούτε δημοκρατία, αλλά αναρχία», που οδηγεί στη βία και στον εμφύλιο πόλεμο, το δημοκρατικό κράτος, τα δημοκρατικά κόμματα και η κοινωνία πολιτών, πρέπει να αντιταχθούν με κάθε τρόπο. Πρέπει ν’ αντιτάξουν το σύνθημα «ούτε δικτατορία ούτε αναρχία – Δημοκρατία» και να δείξουν στην πράξη ότι ο θυμός δεν οδηγεί νομοτελειακά στην καταστροφή αλλά μπορεί να κινητοποιήσει δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας. Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη πολιτικών θεσμών που τους σέβονται οι πολίτες, προϋποθέτει ότι οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις μπορούν με το κύρος τους να στηρίξουν τον σεβασμό και την τήρηση των νόμων. Η αποτελεσματική πάταξη της διαφθοράς και η τιμωρία των ενόχων, από όπου και αν προέρχονται, πρέπει να ξεκινήσει μέσα στους κόλπους του ίδιου του κράτους.
Οι υπογράφοντες πανεπιστημιακοί καθηγητές απευθυνόμαστε σε όλους τους σκεπτόμενους δημοκρατικούς πολίτες, προ πάντων όμως στους συναδέλφους μας, αναγνωρίζοντας πως στη συγκυρία αυτή μας αναλογεί αυξημένο ποσοστό ευθύνης, και τους καλούμε να βρεθούν στην πρωτοπορία της προσπάθειας για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ14.12.08
Τετάρτη 19 Νοεμβρίου 2008
Το ΥΠΠΟ αποφασίζει για τη σωτηρία των Προσφυγικών της Λεωφ. Αλεξάνδρας
Tης Eλενης Mπιστικα
Πριν από λίγες μέρες η στήλη πήρε ένα ανώνυμο γράμμα με το ταχυδρομείο, που την προειδοποιούσε ότι «αν δεν σταματήσει να υπερασπίζεται τις οκτώ προσφυγικές πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας επειδή εκεί μένει ένας συγγενείς σας(!) θα... αναγκαστεί να στείλει την καταγγελία του αυτή στη Διεύθυνση της εφημερίδας!». Για να μην μπει στον κόπο, γνωστοποιώ την ασύστατη κατηγορία στον χώρο της στήλης, όχι μόνο επειδή δεν έχω κανένα συγγενή ή στενό φίλο που να μένει εκεί, αλλά επειδή θα συνεχίζω μέχρι τέλους να τις στηρίζω, επειδή είναι δικό μου «πιστεύω» όπως και πολλών άλλων αρχιτεκτόνων ότι δεν πρέπει να εξαφανίσουμε από προσώπου γης και (κεντρικής Λεωφόρου Αλεξάνδρας, μάλιστα) αρχιτεκτονικά κτίρια που κτίσθηκαν το 1936 από το κράτος – υπουργός Οικισμού τότε ο αείμνηστος Κύρκος, πατέρας του δημοσιογράφου Κώστα Κύρκου– για να στεγαστούν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Τραπεζούντα κυρίως που έμεναν σε παραπήγματα στο Δουργούτι και ας είχαν περάσει από το 1922 δεκατέσσερα (14) χρόνια! Είχε φιλότιμο η Πολιτεία και όλες οι κυβερνήσεις από τότε δεν διανοήθηκαν να ζητήσουν την κατεδάφισή τους, όπως ζήτησαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ.
Επί υπουργού Πολιτισμού κ. Ευάγγελου Βενιζέλου, με γενική γραμματέα την αρχαιολόγο κ. Λίνα Μενδώνη υπεγράφη η καταδικαστική τροποποίηση που κήρυττε διατηρητέες μόνο τις δύο πλαϊνές, ενώ παρέδιδε τις υπόλοιπες στις μπουλντόζες «για να γίνει χώρος πρασίνου» – «και πράσινα άλογα» είχαμε σχολιάσει τότε.
Η θετική απόφαση του ΣτΕ
Χάρις στους απογόνους των προσφύγων που εξακολουθούν να κατοικούν με τις οικογένειές τους σε 51 διαμερίσματα και διατηρούν τη γειτονιά ζωντανή, με τον Σύλλογο Ιδιοκτητών Προσφυγικών Πολυκατοικιών «Η Ανάπλαση» να πρωτοστατεί στον αγώνα για τη διάσωση, με τους κ. Γ. Γρίβα, Δημήτρη Ευταξιόπουλο, αρχιτέκτονα, Ελένη Παπαβασιλείου και Ν. Ρουμπεγλή, το θέμα ήρθε στο Συμβούλιο της Επικρατείας επί προεδρίας κ. Χρήστου Γεραρή με τον κ. Μενουδάκο του Ε΄ Τμήματος Συμβουλίου της Επικρατείας, οπότε βγήκε η ιστορική απόφαση που δικαίωνε τους δικαιούχους και τη στήλη περίτρανα. Το ΣτΕ έκρινε ως λάθος την προτεραία υπουργική απόφαση και γι’ αυτό ζήτησε από το ΥΠΠΟ να κηρύξει διατηρητέες και τις οκτώ. Σιγή από πλευράς ΥΠΠΟ επί 4 χρόνια, ενώ ο αγώνας της σωτηρίας τους συνεχιζόταν με τις άδειες πολυκατοικίες να παρουσιάζουν εξωτερικά εικόνα πλήρους εγκατάλειψης, παρόλο που αποτελούν αξιόλογα δείγματα της Bauhaus αρχιτεκτονικής και διασφαλίζουν την ιστορική συλλογική μνήμη της μικρασιατικής γειτονιάς και της μεταφύτευσής της επί ίσοις όροις και με χαρτιά ιδιοκτησίας στην αθηναϊκή περιοχή των Αμπελοκήπων.
Και να που φθάσαμε στο Σημείο Μηδέν. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού συγκαλείται σε συνεδρίαση αύριο, ημέρα Πέμπτη, 20 Νοεμβρίου 2008 και ώρα 15.00, στο αμφιθέατρο του υπουργείου Πολιτισμού στην Μπουμπουλίνας 20, «για να χαρακτηρίσει ή μη ως Μνημείον το ολικό Συγκρότημα των οκτώ (8) Προσφυγικών Πολυκατοικιών που περικλείονται από τας οδούς Δέγλερη, Τριχωνίδας, Δημητσάνας, Κορωνείας, Κουζή και Λεωφόρου Αλεξάνδρας στην περιοχή Αμπελοκήπων στην Αθήνα». Η ανακοίνωση εστάλη στον Σύλλογο «Η Ανάπλαση» και φέρει την υπογραφή της γραμματέως του ΚΣΝΜ κ. Μαρίας Μυστακίδη. Θα περιμένουμε την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, με ήρεμη αισιοδοξία μαζί με τις χιλιάδες των Μικρασιατών που είναι κάτοικοι Αθηνών, Νέας Ερυθραίας, Περισσού, Νέου Ηρακλείου, Νέας Σμύρνης, Καισαριανής και που δεν θα θελήσουν να δουν τις μπουλντόζες να κατεδαφίζουν τις πολυκατοικίες - φρούρια μνήμης και Εστίες Μικρασιατών που ήρθαν διωγμένοι το 1922 και βρήκαν το 1936 στέγη για τα όνειρά τους, 72 χρόνια μετά που μπήκαν, με δάκρυα χαράς, τα πρώτα θεμέλια. Η μνήμη είναι πάντα συνάρτηση του σεβασμού της ιστορίας και δεν παραγράφεται ή τροποποιείται...
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
19.11.08
Η στρέβλωση της Ιστορίας ως άλλοθι
Tου Πασχου Μανδραβελη / pmandravelis@kathimerini.gr
Μια παλιά τέχνη της Προόδου είναι η δικαιολόγηση των νυν χουλιγκανισμών με παρελθούσες πράξεις αντίστασης. Ετσι κάποιοι βρήκαν ιστορικές αναλογίες στην έντονη διαμαρτυρία της Μπέτυς Αμπατιέλου κατά της βασίλισσας Φρειδερίκης το 1963, με την εκτόξευση αυγών κατά του κ. Γιώργου Αλογοσκούφη το 2008. Η αλήθεια είναι ότι επιφανειακά υπάρχουν αναλογίες: και οι δύο διαμαρτυρίες έγιναν στο Λονδίνο, και οι δύο περιπτώσεις αφορούσαν φυλακισμένους και τις δύο φορές ασκήθηκε «συμβολική βία»: η Μπέτυ Αμπατιέλου χαστούκισε τη βασίλισσα και οι Προοδευτικοί «επίγονοί» της έριξαν αυγά στον κ. Αλογοσκούφη.
Από την άλλη όμως υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των δύο συμβάντων. Πρώτον: είναι μύθος ότι η Μπέτυ Αμπατιέλου χαστούκισε τη Φρειδερίκη. Απλώς την προπηλάκισε λεκτικά. Το χαστούκι ανήκει στη σφαίρα των λαϊκών μύθων, χρήσιμο για την προπαγάνδα της τότε αριστεράς. Δεύτερον: ακόμη κι αν τη χαστούκιζε, η πράξη θα ήταν περισσότερο προσωπική, παρά πολιτική. Ηταν ο σύζυγός της, Αντώνης Αμπατιέλος, που αδίκως βρισκόταν ως κομμουνιστής και συνδικαλιστής στη φυλακή και η Φρειδερίκη ήταν από τις πρωτεργάτριες όλων των διώξεων που υφίστατο τότε η Αριστερά. Τρίτον: η διαμαρτυρία στην Ελλάδα τότε απαγορευόταν. Τέταρτο και κυριότερο: η Μπέτυ Αμπατιέλου είχε ονοματεπώνυμο. Πήρε το ρίσκο της πράξης της σε αντίθεση με τους κουκουλοφόρους που επιτέθηκαν στον κ. Αλογοσκούφη, κάνοντας την «επανάσταση» εκ του ασφαλούς.
Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που στρεβλώνεται η ιστορία για να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για χουλιγκανισμούς. Οι καταλήψεις των ΑΕΙ έχουν πάντα «τον απόηχο της κατάληψης του Πολυτεχνείου το 1973». Χωρίς όμως να τηρούνται οι αναλογίες, η κυριότερη εκ των οποίων ήταν η δικτατορία. Η κατάληψη ενός πανεπιστημίου νομιμοποιείται πολιτικά, όταν έχουν εξαντληθεί όλα τα μέσα διαμαρτυρίας ή όπως κατά τη διάρκεια της χούντας δεν υπάρχουν.
Τα γκράφιτι στους τοίχους είναι μια άλλη «επαναστατική» στρέβλωση της ιστορίας. Η φθορά δημόσιας ή ξένης περιουσίας θεωρείται συνέχεια της λέξης «ελευθερία» που «κάποιοι έγραψαν στον τοίχο με μπογιά». Η αλήθεια είναι ότι τα πολιτικά συνθήματα στους τοίχους σε ανώμαλες περιόδους της ιστορίας (κατοχή, δικτατορία, αυταρχικά καθεστώτα) βοηθούσαν την πολιτική επικοινωνία και εμψύχωναν τους αντιφρονούντες. Φυσικά το «δικαίωμα στην έκφραση» είναι ιερό και υπερβαίνει το «δικαίωμα στην περιουσία», αλλά σε ένα κόσμο που απαγορεύεται η έκφραση. Σε μια δημοκρατία όπου ο καθένας μπορεί να πει το κοντό και το μακρύ του, είτε διά του Τύπου, είτε διά του Διαδικτύου τα γκράφιτι στους τοίχους είναι απλώς άσκοπη φθορά περιουσίας.
Η «επαναστατική» στρέβλωση της ιστορίας χρησιμεύει για τη διαιώνιση μιας σειράς αγκυλώσεων της ελληνικής κοινωνίας από το ακαδημαϊκό άσυλο, μέχρι το κλείσιμο των δρόμων. Θέλει άλλα κότσια η κατάληψη του Πολυτεχνείου στη Χούντα κι άλλο η κατάληψη μιας σχολής εν μέσω μιας δημοκρατίας. Αλλο βάρος έχει ένα σύνθημα στην Κατοχή κι άλλο μια μουντζούρα σήμερα στους τοίχους. Οι χρήσιμες για πολιτικές σκοπιμότητες αναλογίες -αν μη τι άλλο- προσβάλλουν τους πραγματικούς αγώνες.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
19/11/08
Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2008
Χωροταξικό έγκλημα
Του Γιαννη Μανιατη*
Τελικά ο εγκληματίας, έστω και με καθυστέρηση μερικών δεκαετιών, γυρνάει πάντα στον τόπο του εγκλήματος. Στις δεκαετίες ’50 και ’60, οι συντηρητικές κυβερνήσεις της αντιπαροχής εξαφάνισαν κάθε πολεοδομική αισθητική στις ελληνικές πόλεις. Σήμερα, η ίδια συντηρητική κυβέρνηση ολοκληρώνει τον ιστορικό κύκλο στις περιβαλλοντικά ευαίσθητες ακτές και τα νησιά της χώρας, σε κάθε σημείο όπου μπορεί να επέμβει η μπουλντόζα του εργολάβου. Το όπλο του εγκλήματος λέγεται Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού.
Το κίνητρο έχει ήδη αποκαλυφθεί. Μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που επενδύουν σε real estate και στη σπέκουλα πάνω στη γη, μετά την καταστροφή των μεσογειακών ακτών της Ισπανίας, χτίζοντας πολυώροφα εκτρώματα πάνω στο κύμα, θα συνεχίσουν το έργο τους στα 15.000 χλμ. δαντελών του Αιγαίου, του Ιονίου και των ακτών. Αγοράζουν χιλιάδες στρέμματα, προκειμένου να «επενδύσουν» σε παραθεριστικές κατοικίες που θα αγοράσουν οι εύποροι συνταξιούχοι της Ευρώπης. Στην Ιο υπάρχουν πληροφορίες για αγορές περίπου 20.000 στρ. Μόνο που με την κρίση του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος, φαίνεται ότι οι Βρετανοί και άλλοι Ευρωπαίοι συνταξιούχοι όχι μόνο παραθεριστική κατοικία δεν θα αγοράσουν στην Ελλάδα, αλλά μάλλον ούτε ως επισκέπτες λίγων ημερών δεν πρόκειται να τους δούμε. Πολύ περισσότερο που σε πολλά νησιά υπάρχουν πια εκατοντάδες απούλητες νεόδμητες κατοικίες.
Η φιλοσοφία του σχεδίου είναι εξαιρετικά απλή. Ο αρμόδιος υπουργός, εκμεταλλευόμενος την πραγματική ανάγκη της χώρας για ένα χωροταξικό σχέδιο τουρισμού, αποφάσισε με ωμή κτηματομεσιτική και εργολαβική λογική να γεμίσει τη χώρα με τουριστικές αποικίες. Οσοι αγοράσουν 150 στρ. γης θα κατασκευάσουν παραθεριστικές κατοικίες, τις οποίες θα πωλήσουν κατά 50%. Ουσιαστικά θα χτιστούν ιδιωτικά χωριά - ησυχαστήρια συνταξιούχων, με διπλάσια τετραγωνικά από αυτά που επιτρέπονται για ξενοδοχεία και με συντελεστή δόμησης πολλαπλάσιο της εκτός σχεδίου δόμησης που επιτρέπεται για οποιονδήποτε άλλον κοινό θνητό. Ο μπεζαχτάς που προσφέρεται είναι δυόμισι φορές μεγαλύτερος από την αντίστοιχη δυνατότητα που έχουν σήμερα οι μεγάλες τουριστικές επενδύσεις (ΠΟΤΑ) της χώρας να πωλούν διαμερίσματα μόνο μέχρι το 20% της συνολικά δομημένης επιφάνειας.
Το κείμενο δεν απαντά σε βασικά τουριστικά προβλήματα της χώρας (μικρός μέσος αριθμός διανυκτερεύσεων, αναγκαιότητα επιμήκυνσης της επισκεψιμότητας από τρεις (3) μήνες σήμερα σε πάνω από έξι (6), φθίνουσα κατά κεφαλήν δαπάνη κ. ά.). Χωροθετεί αδιακρίτως επενδύσεις χωρίς ανάδειξη του ποιοτικού τουρισμού, του φυσικού πολιτιστικού περιβάλλοντος, με ελάχιστες αναφορές βιώσιμης ανάπτυξης, χωρίς πρόβλεψη εναλλακτικών σεναρίων σε περίπτωση αποτυχίας κάποιων σχεδιασμών.
Σε μια χώρα όπου το νερό και τα απορρίμματα αποτελούν ήδη τα κορυφαία περιβαλλοντικά προβλήματα, προβλέπεται η αυθαίρετη κερδοσκοπική - κατασκευαστική επιδρομή, χωρίς περιορισμούς για την εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας του κάθε τόπου, δηλαδή της δυνατότητάς του να αντέξει οικιστικά, περιβαλλοντικά, αισθητικά, συγκοινωνιακά τις νέες τουριστικές αποικίες.
Ακόμα και η δυνατότητα προσέλκυσης σοβαρών επενδυτικών κεφαλαίων στους εκατοντάδες φθίνοντες οικισμούς της χώρας, με προσαύξηση διαφόρων πολεοδομικών συντελεστών (που θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό διέξοδο για ξαναζωντάνεμα της υπαίθρου), αντιμετωπίζεται με καταστροφικό τρόπο για το ευαίσθητο ορεινό περιβάλλον. Επιτρέπεται η εκτός σχεδίου δόμηση στα 500 μέτρα γύρω από τα όρια οποιουδήποτε οικισμού, με αρτιότητα 2 στρ. έναντι των 4 στρ. σήμερα και συντελεστή δόμησης 0,3 έναντι 0,05 για μέχρι 4 στρ. ή 0,2 για εκτός σχεδίου ξενοδοχεία.
Τελικά, δεν είναι καθόλου τυχαία η διαρκής υποσκαφή των 350 Πολεοδομικών Σχεδίων και Χωροταξικών Μελετών Ανοιχτών Πόλεων, που εκπονούνται σήμερα στη χώρα, μέσα από αλλαγές προδιαγραφών, διοικητικές ασάφειες και επιπλέον γραφειοκρατία. Οσο πιο αργά εκπονηθούν αυτά τα μικρά αναπτυξιακά - χωροταξικά σχέδια, τόσο καλύτερα για τους κερδοσκόπους της γης. Για όσα εγκριθούν στη συνέχεια θα ισχύουν οι κατευθύνσεις του εκτρωματικού Χωροταξικού του Τουρισμού. Το έγκλημα σχεδιάζεται. Το κίνητρο του κέρδους είναι πανίσχυρο. Το θύμα, αθώο και βουβό. Θα επιτρέψουμε να ολοκληρωθεί ο κύκλος του περιβαλλοντικού βιασμού σε ό, τι έχει απομείνει παρθένο σε αυτήν τη χώρα;
* Ο κ. Γιάννης Μανιάτης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά και βουλευτής Αργολίδας (εισηγητής Κοινοβουλευτικού Τομέα Ελέγχου ΥΠΕΧΩΔΕ του ΠΑΣΟΚ).
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
18/11/08
Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2008
Αδικαιολόγητοι οι δισταγμοί των τραπεζιτών
Του Νικου Νικολαου
Οι Ελληνες τραπεζίτες είναι άραγε τόσο έξυπνοι άνθρωποι όσο τουλάχιστον μαρτυρούν τα πανύψηλα κέρδη που πραγματοποίησαν τα τελευταία χρόνια; Το ερώτημα το θέτω αυθόρμητα, γιατί πραγματικά με έχουν εντυπωσιάσει οι γκάφες που κάνουν, μερικοί τουλάχιστον εξ αυτών, τις τελευταίες ημέρες. Για παράδειγμα, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Γ. Προβόπουλος, που σε όλη αυτή τη δύσκολη περίοδο έχει κάνει καθημερινά αισθητή στους πάντες την εποπτική παρουσία του Ιδρύματος που διευθύνει, στη χθεσινή συνάντησή του με τα μέλη του Δ.Σ. της Ενωσης Τραπεζών, έκανε αυστηρές συστάσεις σε εκείνες τις τράπεζες που προχωρούν σε αδιαφανείς και αδικαιολόγητες αναπροσαρμογές επιτοκίων και δημιουργούν, εύλογα, γενικευμένο κλίμα δυσπιστίας ως προς το σύνολο των τραπεζών, σε μια εποχή μάλιστα που η κοινωνική αποδοχή του ρόλου τους είναι κρίσιμη και αναγκαία λόγω των οικονομικών συνθηκών.
Και πράγματι, τις τελευταίες εβδομάδες, μερικές τράπεζες, με πρώτη την Εθνική, άρχισαν να ανατιμολογούν τα δάνεια που έχουν ήδη χορηγήσει στους πελάτες τους, αυξάνοντας τσουχτερά τα επιτόκια σε επιχειρηματικά, στεγαστικά και κυρίως στα καταναλωτικά δάνεια και τις κάρτες. Ηταν δικαιολογημένες οι αυξήσεις αυτές; Προφανώς όχι, αφού την ίδια περίοδο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μείωσε τα επιτόκιά της δύο φορές, κατεβάζοντάς τα στο 3,25% από 4,25%, το δε επιτόκιο στη διατραπεζική (το λεγόμενο Euribor) από 5,39% κατέβηκε στο 4,29%. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι σημασία δεν έχουν τόσο τα επιτόκια αυτά όσο το spread που πληρώνουν οι ελληνικές τράπεζες με δεδομένο ότι η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας μας είναι χαμηλότερης διαβάθμισης από τις άλλες χώρες της ΟΝΕ. Αλλωστε, το γεγονός ότι ακόμη και τώρα οι ελληνικές τράπεζες ψάχνουν εναγωνίως για καταθέσεις και πληρώνουν επιτόκια άνω του 6% αποκαλύπτει ότι όντως επιβαρύνονται το τελευταίο διάστημα με υψηλό κόστος άντλησης ρευστότητας, το οποίο επιχειρούν να μετακυλίσουν στους πελάτες τους.
Μήπως όμως θα μπορούσαν, προσωρινά τουλάχιστον, να αποφύγουν αυτή τη μετακύλιση ή να τη μετριάσουν για να αποτρέψουν την αντίδραση των δανειοληπτών; Πιστεύω ναι και απόδειξη είναι ότι όταν άρχισαν να ξεφωνίζουν τις τράπεζες τα κανάλια και ο Τύπος, τότε η μία μετά την άλλη άρχισαν να ανακοινώνουν μειώσεις στα επιτόκια, παράταση εξόφλησης δανείων κ.λπ. Στο μεταξύ όμως η ζημιά για τις τράπεζες είχε γίνει και η κυβέρνηση, διά στόματος Καραμανλή, τις είχε επικρίνει για έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας. Ολα αυτά ίσως θα είχαν αποφευχθεί αν οι τράπεζες είχαν σπεύσει να ενταχθούν στο κυβερνητικό πρόγραμμα προστασίας.
Ενδεικτική μιας ορθής αντιμετώπισης του προβλήματος είναι η χθεσινή παρότρυνση του κ. Προβόπουλου στις τράπεζες να κάνουν χρήση των μέτρων του κυβερνητικού σχεδίου, ώστε να αποτραπεί η δημιουργία συνθηκών πιστωτικής στενότητας στην ελληνική οικονομία, γεγονός που θα στραγγάλιζε την πραγματική οικονομία, τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες, και τα νοικοκυριά.
Μια άλλη εξίσου σημαντική παρέμβαση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος έχει σχέση με την τάση αναστολής της πληρωμής δανείων, την οποία προπαγανδίζουν οι καθ’ έξιν μπαταξήδες, εκμεταλλευόμενοι τις υπαρκτές δυσκολίες νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Οπως είπε στους τραπεζίτες ο κ. Προβόπουλος, μια γενικευμένη αναβολή στην εξυπηρέτηση των δανειακών υποχρεώσεων δανειοληπτών προς τις τράπεζες (σ.σ.: την οποία ακρίτως υιοθετούν κόμματα της αντιπολίτευσης) θα είχε παρενέργειες που θα έπλητταν πρωτίστως τους δανειολήπτες. Ειδικότερα, όπως εξήγησε, η πρόσβαση των ελληνικών τραπεζών στις διεθνείς κεφαλαιαγορές θα γινόταν εφεξής δυσκολότερη και επαχθέστερη, ενώ το πάγωμα των ανεξόφλητων υπολοίπων θα παρεμπόδιζε τη ροή νέων κεφαλαίων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά που θα τα είχαν ανάγκη.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
14/11/08
Η μόρφωση στο ...ράφι
Tης Τασουλας Καραϊσκακη
Εξαγγέλθηκαν πολλαπλά, ιδρύθηκαν δοκιμαστικά, ψαλιδίστηκαν δραματικά, χρηματοδοτήθηκαν λειψά, εφοδιάστηκαν πρόχειρα, και -παρά τη «βροχή» των βροντερών υποσχέσεων περί πολλαπλασιασμού τους- σήμερα έχουμε μόνο 499 σχολικές βιβλιοθήκες σε 16.089 σχολεία. Επιπλέον, 22 χρόνια μετά την πρώτη απόπειρα ίδρυσή τους, οι μισές δεν λειτουργούν και οι υπόλοιπες υπολειτουργούν, ενώ οι υπεσχημένες παραμένουν σχέδιο στην Ελλάδα του ενός και μοναδικού σχολικού εγχειριδίου. Στην αρχή μίλησαν για 3.500 βιβλιοθήκες, που έγιναν 2.800, ιδρύθηκαν οι 499, ανακοίνωσαν άλλες 648, τελικά προκηρύχθηκαν 226, που όφειλαν να λάβουν «σάρκα και οστά» μέσα στο 2008 για να μη χαθούν 15 εκατ. ευρώ του ΕΣΠΑ. Τα οποία θα χαθούν, αφού η προθεσμία παράδοσης των βιβλίων λήγει στις 31 Δεκεμβρίου και ματαιώθηκε (τον Μάιο) ο διαγωνισμός για την προμήθεια του υλικού που έστησε πρόχειρα το υπουργείο Παιδείας (μετά την επιβολή ασφαλιστικών μέτρων από τον ένα διαγωνιζόμενο).
Για άλλη μια φορά πλειοδοτήσαμε στο δημοπρατήριο της ολιγωρίας. Ξεφορτωθήκαμε άλλο ένα «βάρος». Από τη φαγωμένη ευρωπαϊκή «προίκα» (τα 15 εκατ. ευρώ ήταν αρχικά 70,431 εκατ. ευρώ) δεν συγκρατήσαμε τίποτα. Ομως, πότε το κράτος ενίσχυσε θεσμούς που ανοίγουν τους ανθρώπους ορίζοντες, δρόμους στη σκέψη, στην κριτική, στην αμφισβήτηση; Το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα αποκλείει τις σχολικές βιβλιοθήκες. Οι καθηγητές δεν διασυνδέουν το εξωσχολικό βιβλίο με τη λειτουργία του σχολείου, δεν το εντάσσουν στη διδακτική στρατηγική τους. Μόρφωση σημαίνει συνδυάζω γνώσεις από διάφορες πηγές. Ομως η ανάγνωση βιβλίων, η έρευνα, δεν έχουν ενταχθεί στο σχολικό πρόγραμμα. Πού να βρουν, άλλωστε, το χρόνο, οι μαθητές, ανάμεσα στα φροντιστήρια και στην ασθματική κάλυψη της ύλης της επομένης, να ασχοληθούν με το βιβλίο. Ετσι, ακόμη και εκεί όπου υπάρχουν βιβλιοθήκες, συνήθως λειτουργούν στο περιθώριο. Δεν ανανεώνονται σε τίτλους, δεν στελεχώνονται σωστά. Σε πόσες σχολικές βιβλιοθήκες απασχολούνται βιβλιοθηκονόμοι; Το εκπαιδευτικό σύστημα τους παράγει (από τρία ΤΕΙ), και στη συνέχεια τους απαξιώνει. Προσελήφθησαν βιβλιοθηκονόμοι που οργάνωσαν τις πρώτες σχολικές βιβλιοθήκες και στη συνέχεια απολύθηκαν για να αντικατασταθούν με εκπαιδευτικούς που επιμορφώθηκαν στη βιβλιοθηκονομία με σεμινάρια των 70 ωρών.
Πώς θα αντιμετωπιστεί η μονομέρεια και η προχειρότητα με την οποία είναι συχνά γραμμένα τα σχολικά βιβλία, χωρίς παράλληλες πηγές γνώσης; Η βιβλιοθήκη προσφέρει τη δυνατότητα του πολλαπλού εγχειριδίου - είναι μια αχανής τράπεζα δεδομένων ενάντια στην κρατούσα «παπαγαλία». Ο ίδιος ο πολιτισμός μας δεν βασίζεται στην αλήθεια του ενός και μοναδικού βιβλίου, αλλά σε μια άπειρη πολλαπλότητα πηγών που τροφοδοτούν την εφηβική, νεανική τάση για αναζήτηση. Την αναζήτηση της αλήθειας, της ελευθερίας, της έγνοιας για το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας. Η «συνομιλία» με τα μεγάλα κείμενα του παρελθόντος ζωογονούν το σύμπαν των ιδεών τους, τροφοδοτούν τη σκέψη, την κριτική, το διάλογο, ενισχύουν την ικανότητά τους να αμφισβητούν τους θεσμούς και να τους αλλάζουν.
Οι μαθητές πρέπει να διαβάσουν πολλά βιβλία για να μπορέσουν να επεξεργαστούν μια δική τους σκέψη, να διατυπώσουν ιδέες νέες, διαφορετικές. Αντιμέτωποι με πελώριους μηχανισμούς χειραγώγησης, με νέες ορατές και αθέατες εξουσίες, για να σταθούν όρθιοι, για να μπορέσουν να αποφασίσουν τη δική τους πορεία αυτοσυνειδησίας χρειάζεται να περιπλανηθούν ελεύθερα, χωρίς εντολές, χωρίς λογοκρισίες, χωρίς ελέγχους, μέσα στον φωτοβόλο λαβύρινθο της γνώσης.
Η μόρφωση είναι το σημαντικότερο εθνικό κεφάλαιο. Δυστυχώς, σε διαρκή υποτίμηση.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
14/11/08
Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2008
Σαντάμ, σύμμαχοι έδωσαν τη χαριστική βολή στη Βαβυλώνα
Reuters
Η Βαβυλώνα υπήρξε μία από τις πρώτες πόλεις του κόσμου, ένας τόπος όπου αστρονόμοι χαρτογράφησαν τους ουρανούς, βασιλείς συνέταξαν νομικούς κώδικες και φύτεψαν τους κρεμαστούς κήπους. Ελάχιστα απομένουν, όμως, σήμερα από την αρχαία πρωτεύουσα. Οι φιλόδοξες -και ιδιαίτερα κακόγουστες- αναπαλαιώσεις του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν οδήγησαν στην αναστήλωση αρχαίου ελληνικού θεάτρου, αλλά και στην κατασκευή ανακτόρου για τον Σαντάμ, στην κορυφή τεχνητού λόφου.
Τους τελευταίους μήνες διεθνείς οργανισμοί, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, καταγράφουν συστηματικά τις καταστροφές που υπέστη ο αρχαιολογικός χώρος από τον πόλεμο και τη λαφυραγώγηση, προτείνοντας συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία και ανάδειξή του. Εκθεση της UNESCO, που πρόκειται να δημοσιευθεί στις αρχές του 2009, θα μνημονεύει τις αρνητικές συνέπειες των οικοδομικών δραστηριοτήτων του Σαντάμ, δίνοντας όμως έμφαση -κατόπιν αιτήματος της ιρακινής κυβέρνησης- στις ζημιές που προκάλεσαν οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά και όσες προκάλεσαν οι Πολωνοί στρατιώτες που στρατοπέδευσαν στην περιοχή.
Στρατόπεδο ο αρχαιολογικός χώρος
Οι ΗΠΑ, που μετέτρεψαν τον αρχαιολογικό χώρο της Βαβυλώνας σε στρατόπεδο, αναφέρουν ότι η καταστροφή και η λαφυραγώγηση θα ήταν χειρότερες, αν τα στρατεύματά τους δεν βρίσκονταν στην περιοχή. Αρχαιολόγοι εκφράζουν την ελπίδα ότι η προσπάθεια θα οδηγήσει στην πραγματοποίηση νέου γύρου ανασκαφών, που θα συμπληρώσει εκείνες της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής, στις αρχές του 20ού αιώνα. «Ο χώρος έχει ιδιαίτερα μεγάλη αρχαιολογική σημασία. Στην παρούσα του κατάσταση, όμως, ο χώρος δεν βοηθά καθόλου τον επισκέπτη να φαντασθεί ότι εδώ άκμασε ένας μεγάλος πολιτισμός», λέει ο Γκαετάνο Παλούμπο, στέλεχος του Διεθνούς Ταμείου Μνημείων, με έδρα τη Νέα Υόρκη.
Προηγούμενες ανασκαφές έδωσαν έμφαση σε μνημεία, όπως ναούς, αφήνοντας θαμμένες τις κατοικίες της Βαβυλώνας. Οι νέες τεχνικές ανασκαφής μπορούν τώρα να φέρουν στο φως νέα στοιχεία ή να εξηγήσουν εκ νέου αρχαιολογικά ευρήματα του περασμένου αιώνα. Εδώ και δεκαετίες, όμως, η Βαβυλώνα είναι απαγορευμένη στον έξω κόσμο, του οποίου την πολιτιστική εξέλιξη βοήθησε αποφασιστικά.
Ο Σαντάμ Χουσεΐν προσπάθησε να μετατρέψει την περιοχή σε τουριστικό αξιοθέατο, με στόχο την προσωπική του προβολή. Οι προσπάθειες αυτές οδήγησαν σε κακής ποιότητας αναστηλώσεις και στην κατασκευή εστιατορίων και άλλων τουριστικών εγκαταστάσεων τη δεκαετία του 1980.
Η Βαβυλώνα υπέφερε, όμως, ακόμη περισσότερο μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν το 2003, την ίδια περίοδο κατά την οποία το Εθνικό Μουσείο της Βαγδάτης γινόταν στόχος λαφυραγώγησης. Η κατοχή της περιοχής από αμερικανικές και πολωνικές δυνάμεις το 2003 και το 2004 δεν βοήθησε τα πράγματα. Βαρέα οχήματα και μηχανήματα προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές, θρυμματίζοντας εύθραυστα κομμάτια πήλινων αντικειμένων, που βρίσκονταν θαμμένα στο χώμα. Οι Αμερικανοί κατασκεύασαν ελικοδρόμιο, χώρο στάθμευσης οχημάτων και έσκαψαν ορύγματα, καταστρέφοντας ολοσχερώς τμήμα της αρχαίας Οδού των Πομπών.
Η απουσία αρχαιολογικών ερευνών για πάνω από έναν αιώνα σημαίνει ότι δεν υπάρχει κανένα ίχνος των φημισμένων Κρεμαστών Κήπων, που κατασκευάσθηκαν σύμφωνα με τον θρύλο από τη σύζυγο του Ναβουχοδονόσορα Β΄ ή από τον Πύργο της Βαβέλ, που ενέπνευσε την ομώνυμη βιβλική ιστορία. Ο Νομικός Κώδικας του βασιλέα Χαμουραμπί, σκαλισμένος σε γιγάντια στήλη πριν από 4.000 χρόνια, βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, ενώ το σύμβολο της πόλης, η Πύλη της Ιστάρ, φιλοξενείται στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο.
Η σχετική ηρεμία που επικρατούσε τους τελευταίους μήνες στο Ιράκ προσέφερε δεύτερη ευκαιρία για τη διάσωση της Βαβυλώνας. Οι υπάρχουσες προκλήσεις μοιάζουν, ωστόσο, ανυπέρβλητες. Η ασφάλεια στην περιοχή και στις άλλες 12.000 τοποθεσίες αρχαιολογικού ενδιαφέροντος του Ιράκ, παραμένουν ελλιπείς, παρά τον περιορισμό του φαινομένου της λαθρανασκαφής. Η χώρα, όμως, διαθέτει δύναμη μόλις 1.500 ανδρών για τη φύλαξη των αρχαιολογικών χώρων, ενώ η αναβίωση των επιθέσεων τις τελευταίες εβδομάδες, απειλεί τα φιλόδοξα σχέδια της UNESCO για συντήρηση και ανάδειξη της αρχαίας πρωτεύουσας.
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
13.11.08
Τρίτη 11 Νοεμβρίου 2008
Τα "κανάλια"του πολιτισμού
Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη
Διάβαζα στην Κυριακάτικη «Κ» τις εκτιμήσεις πολύ γνωστών συγγραφέων των ΗΠΑ για την ανύπαρκτη πολιτική της οκταετίας του Μπους για τον πολιτισμό. Πρόθεσή τους ήταν να χαιρετήσουν την εκλογή του Ομπάμα γιατί διάλεξαν, φαίνεται, αυτό τον δρόμο για να του πουν τι δεν πρέπει να κάνει. Δεν τους απασχολεί τόσο ούτε η οικονομική κρίση ούτε ο πόλεμος στο Ιράκ, δύο προβλήματα κεφαλαιώδη, όσο ότι είχαν μια αντιπνευματική εξουσία που περιφρονούσε την πνευματικότητα και τον πολιτισμό και ότι αυτό το ελάττωμα, θα έλεγα αυτή η αναπηρία, αποδείχθηκε καίρια και μοιραία, γιατί σημαδεύει και σφραγίζει όλα τα άλλα, όλες τις αποφάσεις, την ίδια την εξουσία και την ουσία της.
Διαβάζοντας, στιγμές στιγμές ξεχνιόμουν και νόμιζα ότι αυτά τα γράφουν για μας και για τις δικές μας κυβερνήσεις. Και όχι μόνο για τη σημερινή αν και η σημερινή ανήγαγε την αντιπνευματικότητα σε τρόπο διακυβέρνησης. Οχι γιατί λείπουν οι σκεπτόμενοι υπουργοί (συμβαίνει βέβαια και το αντίθετο), αλλά γιατί κυριαρχεί η πλάνη ότι άλλο είναι η πράξη και άλλο η σκέψη, ότι ο πρακτικός νους είναι όχι μόνο διαφορετικός, αλλά και αντίθετος στον σκεπτόμενο νου. Ετσι δεν φανταζόμαστε τι πνευματικές απαιτήσεις μπορούμε να έχουμε από ένα πρακτικό, στην κατασκευή και στη χρήση έργο, όπως είναι ένας δημόσιος δρόμος, μια γέφυρα ή ένα κτίριο. ΄Η πολύ περισσότερο από την ανέγερση ενός μουσείου που θα περίμενε κανείς να αποπνέει και κάτι άλλο πέρα από την πρακτική χρήση του. Αναφέρομαι φυσικά στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης.
Από το υπουργείο Πολιτισμού και το υπουργείο Παιδείας πέρασαν, τις τελευταίες δεκαετίες, πολλοί υπουργοί, άνθρωποι της τρέχουσας πολιτικής. Ούτε ένας από αυτούς δεν μας είχε ποτέ απασχολήσει προηγουμένως με έργο ή με ιδέες που να αφορούν την Παιδεία ή τον Πολιτισμό. Ετσι στο υπουργείο Παιδείας έχουμε να δούμε απόφαση - τομή από την εποχή του Γεωργίου Ράλλη, όταν καθιέρωσε τη Δημοτική σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Και στο υπουργείο Πολιτισμού, από την εποχή της Μελίνας Μερκούρη, όταν (έστω) χειριζόταν τον πολιτισμό ως όργανο διεθνούς προβολής και δημοσίων σχέσεων.
Στο υπουργείο Πολιτισμού τα πράγματα δείχνουν αποτελματωμένα εδώ και πολλά χρόνια. Οταν το ανέλαβε ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεν περιμέναμε βέβαια ότι θα ασχοληθεί με τον πολιτισμό. Ερμηνεύσαμε αυτή τη χειρονομία ως επισήμανση της σημασίας που η νέα διακυβέρνηση έδινε σε αυτό το υπουργείο. Εκτοτε και επί πέντε χρόνια ούτε μια νέα ιδέα (που να συζητηθεί, να ενθουσιάσει και ταυτόχρονα να αμφισβητηθεί) δεν εκπορεύθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού.
Θα μου πείτε ότι οι νέες ιδέες δεν έρχονται και τόσο εύκολα, ιδιαίτερα σε εποχές που δεν πιστεύουν στη δύναμη των ιδεών ή νομίζουν ότι δεν έχουν ανάγκη από ιδέες. Αλλά ούτε και οι «παλιές ιδέες» φαίνεται να έχουν ισχύ και να γίνονται σεβαστές. Τα βασικά «κανάλια» μέσα από τα οποία ο πολιτισμός διαχέεται στην κοινωνία είναι «παλιά ιδέα» και ελέγχονται πλήρως από το κράτος. Είναι πρώτα η αποκάλυψη, η ανάδειξη και η διαχείριση των αρχαιοτήτων με τις οποίες μας επροίκισαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας. Είναι τόσο μεγάλος ο όγκος και τόσο καίρια η σημασία τους (όχι για τους αρχαίους αλλά για μας) ώστε το υπουργείο Πολιτισμού θα μπορούσε να λέγεται και να είναι υπουργείο Αρχαιοτήτων, με αυτό και μόνο το συγκεκριμένο αντικείμενο. Ισως θα ήταν καλύτερα. Και φυσικά, μιλάμε για αρχαιότητες (και για την αρχαία γραμματεία) ως ζωντανό στοιχείο σύγχρονης παιδείας και όχι σαν τουριστικό αξιοθέατο ή σαν «εθνική» κομπορρημοσύνη.
Και μετά εννοούμε όλα εκείνα τα θεσμικά κανάλια παραγωγής και «διανομής» σύγχρονου πολιτισμού, όπως είναι το εθνικό θέατρο, η λυρική σκηνή, τα μουσεία λαϊκής τέχνης, οι ορχήστρες, οι παραδοσιακοί οικισμοί, οι πινακοθήκες και τόσα άλλα «κανάλια» που διοχετεύουν πολιτισμό στην κοινωνία.
Με άλλο σημείωμα θα υπενθυμίσουμε στο υπουργείο Πολιτισμού ότι πολιτισμός παράγεται και διοχετεύεται όχι μόνο από τα επίσημα και θεσμικά «κανάλια».
ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
11/11/08

