Ταξιδεύοντας : Τήνος, περπατώντας στα μονοπάτια της

Τρεις βασικές διαδρομές σ’ αυτόν τον πεζοπορικό παράδεισο

Την Τήνο οι περισσότεροι τη γνωρίζουν για τον ναό της Παναγίας και τη θαυματουργή εικόνα της, που αποτελεί πανελλήνιο προσκύνημα. Είναι γνωστή επίσης για τη μαρμαρογλυπτική της και τους διάσημους καλλιτέχνες της, όπως ο Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Γιάννης Φιλιππότης, ο Αντώνης Σώχος. Αλλά ότι είναι και ένας παράδεισος για τους πεζοπόρους, αυτό είναι μια μεγάλη έκπληξη για τους περισσότερους.

Στον πεζοπορικό χάρτη της Terrain αποτυπώνονται δεκάδες χιλιόμετρα μονοπατιών από τη μια άκρη του νησιού ώς την άλλη. Αυτή την εποχή, όποιο και να διαλέξετε, θα απολαύσετε μια εξαιρετική πεζοπορία μέσα από τοπία μοναδικής ομορφιάς. Τα τρία μονοπάτια που περιγράφονται εδώ είναι μόνο ένα μικρό δείγμα από τις επιλογές που έχετε σ’ αυτόν τον πεζοπορικό παράδεισο!

Παραλία Λυχναφτιά - Στενή

Είναι μια από τις ωραιότερες πεζοπορικές διαδρομές στην Τήνο. Τα πρώτα 200 μέτρα του μονοπατιού είναι πνιγμένα στα αγριόχορτα, οπότε είναι προτιμότερο να περπατήσετε πάνω στις φαρδιές πέτρινες πεζούλες που οριοθετούν το μονοπάτι. Στη συνέχεια γίνεται καθαρό και βατό, ενώ υπάρχει και σηματοδότηση με μπλε βούλες, που είναι μάλλον περιττές.

Το μονοπάτι ανηφορίζει πλάι στην κοίτη της ρεματιάς, περνάει δίπλα από ένα ξωκλήσι, που αποτελεί μια καλή ευκαιρία για στάση ξεκούρασης, και διασχίζει ένα πανέμορφο αγροτικό τοπίο με παλιούς ελαιώνες, πέτρινες αγροικίες, αλώνια, καλλιεργημένες πεζούλες, μια πυκνή συστάδα από βελανιδιές και πολλές ροζ πικροδάφνες.

Αφού διασχίσετε το γραφικό χωριό Ποταμιά, το χτιστό καλντερίμι θα σας βγάλει στον κεντρικό ασφαλτόδρομο, νότια από το χωριό Στενή.

Φλοπόρια - Καρδιανή

Περίπου 200 μέτρα βόρεια από τη διασταύρωση με την ανεμογεννήτρια, θα δείτε έναν χωματόδρομο που φεύγει νοτιοδυτικά και πηγαίνει σ’ έναν ανεμόμυλο. Ακριβώς στο σημείο όπου ο δρόμος διασχίζει τη μάντρα του κτήματος μέσα στο οποίο βρίσκεται ο ανεμόμυλος, θα δείτε ένα μονοπάτι -χωρίς σήμανση ή πινακίδες- που φεύγει βορειοδυτικά. Είναι ένα χορταριασμένο, αλλά σαφές μονοπάτι που προχωράει ανάμεσα σε δύο ξερολιθιές, παράλληλα και λίγο χαμηλότερα από τον ασφαλτόδρομο, και είναι πολύ ευχάριστο. Περίπου 1 χλμ. από το σημείο εκκίνησης θα συναντήσετε το ξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής, που είναι χτισμένο μέσα σε μια ρεματιά κατάφυτη με πικροδάφνες και συκιές και δίπλα του έχει έναν θαυμάσιο περιστεριώνα. Από τη Ζωοδόχο Πηγή ακολουθείτε τονδύσβατο χωματόδρομο που κατηφορίζει προς τα δυτικά, και έπειτα από 200 μ., στο σημείο που θα δείτε μια ξύλινη πορτούλα που φράζει τον δρόμο για τα κατσίκια, ακολουθείτε το μονοπάτι στα δεξιά σας. Το μονοπάτι προχωράει προς τα βορειοδυτικά, μερικά μέτρα χαμηλότερα από τον κεντρικό δρόμο, και οδηγεί σε μια καταπράσινη ρεματιά όπου θα συναντήσετε έναν ελαιώνα, δύο μεγάλες συκομουριές και μια πηγή με κρύο νερό. Από το σημείο αυτό, και ώσπου να φτάσετε στο ξωκλήσι των Αγίων Ιωακείμ και Αννας, το μονοπάτι είναι δύσβατο, πνιγμένο στα αγριόχορτα. Από το εκκλησάκι βγαίνετε στον κεντρικό ασφαλτόδρομο, προχωράτε μερικά μέτρα προς τα βορειοδυτικά και κατηφορίζετε αριστερά στον τσιμεντόδρομο που οδηγεί στον αρχαίο πύργο της Αβδου. Ο πύργος αυτός σώζεται σε μεγάλο ύψος και θα μπορούσε να ήταν ένα σημαντικό αξιοθέατο, αλλά είναι περιφραγμένος από κάποιον ιδιώτη και έχει μετατραπεί σε αποθήκη… Από τον αρχαίο πύργο το μονοπάτι συνεχίζει προς τα βορειοδυτικά, δίπλα από τον πέτρινο τοίχο.

Η βλάστηση μπορεί να σας δυσκολέψει σε μερικά σημεία, αλλά τα τελευταία 500 μέτρα, πριν συναντήσετε την άσφαλτο που κατεβαίνει στον όρμο Γιαννάκη, είναι βατά και απολαυστικά, μέσα σε ένα αγροτικό τοπίο, με παλιά αλώνια, πέτρινες αγροικίες, ελαιώνες και έναν περιστεριώνα. Οταν συναντήσετε τον ασφαλτόδρομο, στρίβετε δεξιά και έπειτα από 300 μ. συναντάτε διασταύρωση με στενό χωματόδρομο που κατευθύνεται προς τα αριστερά (βόρεια), προς τον Αγιο Νικόλαο και το νεκροταφείο των καθολικών. Από εκεί μέχρι την Καρδιανή, το μονοπάτι είναι λίγο χορταριασμένο αλλά σε γενικές γραμμές βατό και πολύ ευχάριστο.

Καρδιανή - Ορμος Γιαννάκη

Αφήνετε το όχημά σας στο τέρμα του ασφαλτόδρομου στην Καρδιανή, κατεβαίνετε τα σκαλάκια και βρίσκεστε μπροστά στον ναό Κιουρά Καρδιανή. Ακολουθείτε το καλντερίμι που περνάει αριστερά από την είσοδο του ναού και συνεχίζετε προς την ανατολική γειτονιά του χωριού. Στην πρώτη κύρια διασταύρωση που θα συναντήσετε, στρίβετε δεξιά (ΒΔ), ακολουθώντας το μονοπάτι που διασχίζει ένα όμορφο τοπίο, με τρεχούμενα νερά και ζώα που βόσκουν ελεύθερα. Μετά τη δεύτερη ρεματιά που θα διασχίσετε, θα συναντήσετε μια διακλάδωση με ένα δευτερεύον μονοπάτι που συνεχίζει βορειοδυτικά και οδηγεί στην Παναγία τη Λακκωτιανή. Στη διασταύρωση αυτή εσείς ακολουθείτε το αριστερό (νότιο) σκέλος που σας οδηγεί κατηφορικά στην πανέμορφη παραλία του όρμου Γιαννάκη.

Του Στεφανου Ψημενου

Πηγή Καθημερινή

24.9.2011

Το "Σπίτι του Σκίτσου" απέκτησε στέγη στον Φαλατάδο της Τήνου

Γελοιογραφία του Κώστα Μητρόπουλου Να, και κάτι να μας κάνει να χαμογελάσουμε... Σε ένα μικρό, αλλά ξακουστό, χωριό της Τήνου, στον Φαλατάδο, εγκαινιάζεται στις 5 Αυγούστου το πρώτο στην Ελλάδα μουσείο γελοιογραφιών. Είναι το «Σπίτι του Σκίτσου» που γεννιέται χάρη σε δύο ταλαντούχος αδελφούς, που με το πενάκι τους και το χιούμορ τους έχουν γραψει μια «άλλη» ιστορία της Ελλάδας! Ο Κώστας και ο Βασίλης Μητρόπουλος έχουν καταγωγή, από την πλευρά της μητέρας τους, από τον πανέμορφο Φαλατάδο και εκεί «επιστρέφουν» με το... σπαθί τους στην ιδιαίτερη πατρίδα και μάλιστα με το «κλειδί» στο χέρι. Το μικρό μουσείο, 100 τ.μ., δημιουργήθηκε «χάρη στην πολύ φιλική διάθεση της τοπικής κοινωνίας και της κοινοτικής αρχής και πραγματοποιήθηκε χάρη στην πολύ θερμή συμπαράσταση του δήμου», όπως λένε με γενναιοδωρία οι αδελφοί Μητρόπουλοι. Γνωστοί και αγαπημένοι του ελληνικού κοινού, έχουν υπογράψει στον ελληνικό Τύπο εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, πολιτικές γελοιογραφίες και τα σκίτσα τους είναι αναγνωρίσιμα, γεμάτα χιούμορ και οξυδέρκεια. «Σε ολόκληρη την υφήλιο τα μουσεία γελοιογραφίας είναι μόλις εννιά!», λένε οι ίδιοι. «Σπάνιο είδος το χιουμοριστικό πολιτικό σκίτσο και ακόμα πιο σπάνια η... μουσειοποίησή του! Δύο από αυτά είναι στην Αμερική και τα υπόλοιπα στην Ευρώπη. Ολα μακριά από μεγαλουπόλεις, παραδόξως! Στη Γαλλία είναι στο χωριό Σαιν Ζυστ Λεμαρτέλ, στην Ιταλία στην κωμόπολη Μπορντιγκέρα, στο Βέλγιο στο θέρετρο Χάιστ-Ντουίμπεργκεν, στην Ελβετία στην επαρχία Μπαλ και στη Βουλγαρία στο μικρό Γκάμπροβο. Δεν είναι όμως μόνο εννιά πια. Οι χώροι με τα εύθυμα σχέδια της πολιτικής και κοινωνικής καθημερινότητας γίνανε δέκα! Τώρα πια έχει και η Ελλάδα τον δικό της. Και είναι στον Φαλατάδο, στην Τήνο! Για όσους αναριωτούνται γιατί εκεί, η απάντηση είναι εύκολη. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι Ελληνες πολιτικοί γελοιογράφοι δεν ξεπερνάνε τους είκοσι. Αν δύο από αυτούς –και μάλιστα αδέλφια– έλκουν την καταγωγή τους από το όμορφο μεσαιωνικό αυτό χωριό, τότε πράγματι το “Σπίτι του Σκίτσου” δεν μπορούσε να είναι πουθενά αλλού», λένε ο Κώστας και ο Βασίλης Μητρόπουλος, που όχι μόνο ξέρουν να σκιτσάρουν αλλά, όπως αποδεικνύεται, ξέρουν και να γράφουν!

Πηγή Καθημερινή 3.8.2011

Φρέσκος πολιτιστικός αέρας στην Τήνο

Το νέο Μουσείο Κώστα Τσόκλη στο παλιό δημοτικό σχολείο του Κάμπου φιλοδοξεί να αναβαθμίσει το κυκλαδικό περιβάλλον. Εκεί που κάποτε ηχούσαν παιδικές φωνές, τώρα ακούγεται ένας απόκοσμος θρήνος. Σκοπός του νέου Μουσείου Τσόκλη, στο παλιό δημοτικό σχολείο του Κάμπου στην Τήνο, δεν είναι βέβαια να καταθλίψει τους επισκέπτες, ούτε να τους θυμίσει πως η μέση ηλικία του ντόπιου πληθυσμού ακολουθεί σταδιακά ανοδική πορεία. Ωστόσο, η «Απρονοησία του Προμηθέα» -η πρόσφατη, υποβλητική εγκατάσταση του γνωστού εικαστικού- κατορθώνει να διεισδύσει στα ενδότερα της σκέψης ακόμα και των πεισματικά αισιόδοξων, θέτοντας βαθιά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τη φύση του ανθρώπου και το μέλλον της ανθρωπότητας. Ενα σύμπλεγμα από ζωγραφική, βίντεο και μεγάλους καθρέφτες, το έργο δημιουργεί την εντύπωση ότι ολόκληρη η αίθουσα φλέγεται και όσοι εισέρχονται βρίσκονται εν μέσω μιας πυρκαγιάς, ενώ ο ήχος κλάματος στο βάθος είναι σχεδόν ανατριχιαστικός. Εμφανώς επηρεασμένη από την αγριότητα των καιρών μας, αλλά και από γεγονότα του πρόσφατου παρελθόντος, όπως οι πυρκαγιές του 2007, η εγκατάσταση αναδεικνύει τη διττή φύση της φωτιάς «που ζεσταίνει και γοητεύει αλλά ταυτόχρονα μπορεί να φέρει την καταστροφή», εξηγεί η καλλιτεχνική σύμβουλος του Μουσείου, Ευρυδίκη Τρισόν-Μιλσανή. «Ο Τσόκλης είναι ένας καλλιτέχνης που θέλει να εντυπωσιάζει, θέλει να συγκινεί. Και χρησιμοποιεί όλα τα μέσα για να το επιτύχει», προσθέτει. Οι σταυροί στους τοίχους μπορεί να συμβολίζουν «τον θάνατο, τον πόλεμο ή και τη σταύρωση της ίδιας της δημιουργικής διαδικασίας», όμως το έργο παραμένει ανοιχτό προς ερμηνεία, κι αυτό που υπερισχύει τελικά είναι το συναίσθημα, όχι οι λογικές ερμηνείες. O ίδιος ο δημιουργός, πάντως, αρνείται να αναλάβει τον ρόλο του κριτή -ή του επικριτή- των κοινωνικών εξελίξεων. Οι καλλιτέχνες «δεν θα γίνουν ποτέ μαριονέτες, ούτε θα ικανοποιήσουν τις φαντασιώσεις όσων τόσο καιρό μας αγνοούσαν», τονίζει εμφατικά. «Οι καλλιτέχνες είμαστε παρατηρητές. Δεν κρίνουμε. Και τα καλά και τα κακά είναι εξίσου ενδιαφέροντα για μας». Οι φίλοι του Το κλίμα είναι σαφώς λιγότερο βαρύ στην πρώτη αίθουσα του Μουσείου, όπου κυριαρχεί η σειρά πολύχρωμων πορτρέτων των φίλων του Τσόκλη σε φυσικό μέγεθος, με τίτλο «Οι Αγιοι Φίλοι μου». Εν τούτοις, και εδώ υπάρχει μια αδιόρατη υπενθύμιση της ανθρώπινης θνητότητας, αφού πολλοί από τους απεικονιζόμενους έχουν πια φύγει από τη ζωή. «Είμαι σχεδόν ο μόνος εν ζωή καλλιτέχνης της γενιάς του ’60», αναγνωρίζει ο εικαστικός. «Υπήρξαμε κι εμείς ανάμεσα στις διεθνείς πρωτοπορίες», συνεχίζει, διευκρινίζοντας ότι κύριος στόχος του Μουσείου είναι «να αποκατασταθεί μια αλήθεια» σχετικά με την αξία αυτής της εικαστικής γενιάς, η οποία «δεν έχει γίνει ακόμα κατανοητή». Δίπλα στην είσοδο του λιτού, αλλά κομψού οικοδομήματος, που επεκτάθηκε και διαμορφώθηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Μάνου Περράκη, δεσπόζει ο Αγιος Γεώργιος, απαθανατισμένος τη στιγμή που καμακώνει έναν αστραφτερό μεταλλικό δράκο. Το Μουσείο διαθέτει ήδη μια μόνιμη συλλογή 45 έργων -δωρεά του Κώστα Τσόκλη στον τόπο που πλέον θεωρεί δεύτερη πατρίδα του- και είναι αποτέλεσμα μιας πρωτοβουλίας του δημάρχου Τήνου, Παναγιώτη Κροντηρά, ο οποίος φιλοδοξεί να μετατρέψει όλα τα άδεια σχολεία του νησιού σε χώρους πολιτισμού και δημιουργίας. «Τα σχολεία κλείνουν, και δεν αντέχουμε να τα βλέπουμε κλειστά», υπογραμμίζει. Στο άμεσο μέλλον αναμένεται να ολοκληρωθούν τα Μουσεία Τηνιακής Φωτογραφίας και Γελοιογραφίας στα σχολεία Αγάπης και Φαλατάδου, τα οποία έρχονται να προστεθούν στο σύνολο 15 περίπου μικρών και μεσαίου μεγέθους Μουσείων του νησιού - ανάμεσά τους, τα Μουσεία Γιαννούλη Χαλεπά, Τηνίων Καλλιτεχνών, Μαρμαροτεχνίας και Αγγειοπλαστικής, καθώς και το Αρχαιολογικό Μουσείο Τήνου. Κατά μία έννοια, τα ολοένα αυξανόμενα πολιτιστικά ιδρύματα αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής όσων μένουν μόνιμα στο νησί και συμβάλλουν στην πληρέστερη εκπαίδευση των λιγοστών εναπομείναντων μαθητών. Το Μουσείο Τσόκλη, για παράδειγμα, διοργανώνει πλήθος εκπαιδευτικών εργαστηρίων και άλλων παράλληλων δράσεων, ενώ άνοιξε ήδη τις πύλες του σε 60 εκπαιδευτικούς της Τήνου με στόχο να τους μυήσει στα μυστικά της σωστής καλλιτεχνικής διαπαιδαγώγησης. Οταν, όμως, τα παιδιά του νησιού επιστρέψουν ξανά στα θρανία, το ίδρυμα θα ετοιμάζεται να κλείσει και θα παραμείνει κλειστό για ολόκληρη τη σχολική χρονιά. Ξανά φωνές παιδιών στις έρημες αίθουσες Η λειτουργία δώδεκα μήνες τον χρόνο δεν είναι βιώσιμη επιλογή για τα περισσότερα δημοτικά ή δημόσια τοπικά μουσεία, δεδομένου ότι απευθύνονται κυρίως στους παραθεριστές και άρα έχουν έσοδα μόνο το καλοκαίρι. Χαρακτηριστικά, οι πόροι για τη συντήρηση του Μουσείου Τσόκλη θα προέρχονται από το ομώνυμο δημοτικό ίδρυμα και από την ίδια την οικογένεια Τσόκλη, η οποία επωμίστηκε και μέρους του κόστους ανέγερσης του κτιρίου. «Το συνολικό κόστος έχει μέχρι στιγμής ξεπεράσει τα 750.000 ευρώ. Από αυτά, τα 350.000 προήλθαν από το πρόγραμμα Θησέας», αναφέρει ο δήμαρχος. Αν όμως τα τοπικά μουσεία ανοίγουν μόνο τρεις μήνες τον χρόνο, τότε ο πραγματικός λόγος της ύπαρξής τους δεν είναι η παροχή ποιοτικών διεξόδων αναψυχής στους κατοίκους της περιφέρειας, αλλά η προσέλκυση επισκεπτών από το εξωτερικό και τις ελληνικές μεγαλουπόλεις. Μέχρι στιγμής, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να έχει αποτέλεσμα στη χώρα μας, όπου από τη δεκαετία του 1970 παρατηρείται μια ραγδαία αύξηση στον αριθμό των τοπικών μουσείων. «Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς, αξίζει να σημειωθεί ότι η εικόνα της προς τις αγορές τουρισμού είναι αποπροσανατολισμένη από το πολιτιστικό της περιεχόμενο και εστιασμένη στο φυσικό της πλούτο, τις παραλίες και τα νησιά της», αναφέρεται στο πόρισμα της έρευνας, που πραγματοποίησε επιστημονική ομάδα από το ΤΕΙ Αθήνας και το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε 51 περιφερειακά μουσεία της χώρας το 2006. «Παρά λοιπόν την αυξητική κίνηση του τουρισμού στη χώρα μας την τελευταία δεκαετία, η κίνηση σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους δεν παρουσιάζει τις ίδιες τάσεις, γεγονός που αποδεικνύεται τόσο από τις εισπράξεις των μουσείων όσο και τον αριθμό επισκεπτών σε αυτά τα τελευταία έτη». Ολα αυτά βέβαια δεν επηρεάζουν την εμπειρία του επισκέπτη στο Μουσείο Τσόκλη ούτε μειώνουν την αξία των έργων, που φέρουν την υπογραφή ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή Ελληνες καλλιτέχνες. Μόνο έπαινοι αρμόζουν σε μια δημοτική αρχή που επιλέγει να μετατρέψει τα άδεια σχολεία σε κέντρα πολιτισμού, και όχι σε τουριστικές μονάδες. Ωστόσο, αυτό που πραγματικά θα ισοδυναμεί με πνοή φρέσκου αέρα για το νησί θα είναι να ακουστούν ξανά φωνές παιδιών στις έρημες σχολικές αίθουσες. Της Χριστίνας Σανούδου Πηγή Καθημερινή 29.5.2011