Γράμμα σε έναν βιαστή...

"...Διάλεξα να απευθυνθώ σε σένα γιατί εσύ, όπως διάβασα στις
εφημερίδες, ήσουν αυτός που βίασε εκείνη τη μητέρα των δίδυμων παιδιών
στη Γλυφάδα, το βράδυ που μπήκατε σπίτι τους να τους ληστέψετε
.

Και
γιατί, εκτός από αυτή, κακοποίησες σεξουαλικά και αρκετές ακόμη. Αλλά
είμαι σίγουρη ότι έχεις κάνει και πολλά περισσότερα φρικτά πράγματα.
Αλλά εγώ δεν ήθελα να διαβάσω άλλο.

Το κενό στην προσφώνηση δεν είναι τυχαίο. Είναι το ίδιο κενό που νιώθω
μέσα μου από τη στιγμή που έμαθα την είδηση της σύλληψής σου. Κι επειδή,
με όλα τα στραβά που συμβαίνουν στη ζωή μας, έχουμε μάθει πια πράξεις
σαν τις δικές σου να τις προσπερνάμε σαν νταλίκα στην εθνική οδό,
αποφάσισα να γεμίσω το κενό μου με λέξεις. Γιατί δεν θέλω να ξεχάσω τη
φρίκη που μου προκάλεσες, σε μένα και, φαντάζομαι σε πολλές άλλες
γυναίκες, μητέρες ή όχι. Γιατί λένε ότι όταν σταματήσει να σε τρομάζει η
μορφή του τέρατος, έχεις αρχίσει να γίνεσαι σαν κι αυτό. Κι εμένα με
τρομάζεις ακόμη. Και θέλω να θυμάμαι ότι ποτέ δεν πρέπει να σε συνηθίσω.
Ούτε να σε συγχωρήσω.

Ξέρω ότι η Αστυνομία έκανε τα πάντα να σε βρει, εσένα και την παρέα σου.
Τόνιζαν συνέχεια ότι είναι ζήτημα τιμής γι’ αυτούς να σας πιάσουν και
να σας βάλουν φυλακή. Και το έκαναν.



Θα ήθελα όμως να μην το είχαν κάνει. Όχι βέβαια γιατί θα ήθελα να
συνεχίζετε όλοι εσείς τις αποτρόπαιες πράξεις σας. Αλλά γιατί τότε ακόμη
θα αμφέβαλα ότι υπάρχεις πραγματικά, ότι έχεις σάρκα και οστά, πρόσωπο,
μύτη και φρύδια. Ότι είσαι δηλαδή ένας άνθρωπος σαν όλους τους άλλους,
ένας άνθρωπος σαν κι εμένα. Γιατί δεν είσαι.

Είσαι πολλά πράγματα αλλά όχι άνθρωπος.



Σήμερα στο γραφείο μιλούσαν για σένα. Έλεγαν ότι για κάτι τέτοιους
τύπους (πρόσεξες, γράφω τύπους, όχι ανθρώπους) που βιάζουν γυναίκες
μπροστά στα 2χρονα παιδιά τους, αξίζει να επιστρέψει η θανατική ποινή σ’
αυτή τη χώρα. Τους άκουγα, καμιά φορά κουνούσα και το κεφάλι, αλλά δεν
μιλούσα. Γιατί εγώ πιστεύω ότι η θανατική ποινή δεν είναι αρκετή για
σένα. Γιατί δεν ξέρω τι συμβαίνει μετά το θάνατο και θέλω να είμαι
βέβαιη ότι εσένα θα σου συμβεί κάτι κακό. Επίσης ξέρω ότι, στη θανατική
ποινή, πεθαίνεις σχεδόν ακαριαία κι εσένα σου αξίζει κάτι πολύ πιο
επώδυνο, πιο χρονοβόρο, πιο δραστικό. Κάτι που θα βγάλει την ψυχή σου
από το σώμα σου, και θα την αναγκάζει να το κοιτάς με λύπηση και οδυρμό.

Ξέρω, ξέρω τι θα πεις. Ότι είσαι μόλις 24 ετών, ότι πέρασες δύσκολα
χρόνια εκεί στην Αλβανία, ότι η φτώχεια σε έκανε σκληρό, αδίστακτο,
αιμοσταγή. Ότι κανένας δικός σου δεν σε αγάπησε αληθινά, ότι κανείς δεν
σου έμαθε να ξεχωρίζεις το καλό από το κακό, το δίκαιο από το άδικο. Ότι
σε παρέσυραν οι κακές παρέες. Ότι οι Έλληνες είναι ρατσιστές και σε
υποδέχτηκαν με προσβολές και σκληρότητα. Ότι όταν το θέμα είναι η
επιβίωση, οι συναισθηματισμοί δεν έχουν καμία θέση.

Επίτρεψέ μου να διευκρινίσω κάτι, ίσως δεν έγινα κατανοητή. Δεν σε
κατηγορώ για τις κλοπές, τις ληστείες, την οπλοκατοχή, τα ναρκωτικά και
τα τόσα άλλα σου προσάπτει ο εισαγγελέας. Ακόμη και για αυτά όμως θα
μπορούσα να σου πω πολλά. Για τα τόσα παραδείγματα ανθρώπων, από τη χώρα
σου αλλά ή από αλλού, που, παρά τις εντελώς αντίξοες συνθήκες της ζωής
τους, κατάφεραν να ανατρέψουν όλα τα προγνωστικά και να κάνουν την
κόλαση της ζωής τους παράδεισο. Όμως, όπως σου είπα, δεν σε κατηγορώ γι’
αυτό. Δεν σε κατηγορώ καν για το ότι εσύ και η παρέα σου ληστεύατε
σπίτια χωρίς καν να έχετε την ευαισθησία να περιμένετε να αδειάσουν από
τους ενοίκους τους.

Ο λόγος που σου γράφω αυτό το γράμμα είναι για εκείνη τα γυναίκα που
βίασες και κακοποίησες μπροστά στα ίδια της τα παιδιά. Και, κυρίως, για
εκείνα τα δύο παιδιά της.

Ανακατεύω αυτή τη στιγμή στο μυαλό μου ξανά και ξανά. Δύο ετών διάβασα
ότι ήταν. Μπορεί να τα είχε κάνει μόλις μπάνιο, μπορεί να είχε παίξει
μαζί τους, μπορεί να ήταν η ώρα για το παραμύθι. Εγώ δεν έχω παιδιά αλλά
ξέρω ότι σε αυτή την ηλικία τα παιδιά, έχοντας καταφέρει πια να σταθούν
στα πόδια τους, αρχίζουν να κάνουν τα πρώτα σίγουρα βήματά τους στον
κόσμο με σκοπό να τον ανακαλύψουν. Αυτά τα δύο παιδιά εκείνη την ημέρα
ανακάλυψαν τη φρίκη. Επίσης, τα παιδιά στην ηλικία των δύο ετών, ρωτούν
συνέχεια «γιατί». Το ίδιο σε ρωτώ κι εγώ λοιπόν: γιατί;

Γιατί όταν μπήκες στο σπίτι τους και σκόνταψες πάνω σε τρενάκια και
αυτοκινητάκια, δεν σηκώθηκες να φύγεις; Δεν συγκινήθηκες καθόλου όταν
κατέβαζες από τις ντουλάπες παιδικά ρουχαλάκια ψάχνοντας για χρήματα,
όταν άκουσες το τρομαγμένο κλάμα τους; Ή, αφού είχες τόσο μεγάλη ανάγκη
τα χρήματα, γιατί δεν πήρες απλώς ό,τι σου χρειαζόταν και μετά να
σηκωθείς να φύγεις; Γιατί συνέχισες τη φρίκη, «χαρίζοντας» σε αυτά τα
παιδιά μια ανάμνηση που οι ψυχολόγοι απλώς εύχονται να μπορέσει να
ξεχάσει; Φαντάζομαι θα ένιωσες πολύ άνδρας, εσύ κι οι φίλοι σου, πού
κάνατε κάτι τόσο απάνθρωπο. Φαντάζομαι ότι όταν γυρίσατε στην κρυψώνα
σας γελούσατε, πειράζατε ο ένας τον άλλον, λέγατε αστεία. Φαντάζομαι ότι
για εσένα ήταν ακόμη μια μέρα στη δουλειά.

Θέλω απλώς να σε ενημερώσω ότι την ημέρα που πήγες σε εκείνο το σπίτι,
και σε τόσα άλλα ακόμη, δεν βίασες μόνο μια αβοήθητη γυναίκα. Βίασες μια
οικογένεια. Μια οικογένεια που δεν την ήξερες και δεν σου έφταιξε σε
τίποτα. Μια οικογένεια που αν δεν υπήρχες εσύ τώρα θα συνέχιζε τη ζωή
της κανονικά, θα πήγαινε βόλτα στο πάρκο, θα έσβηνε ξέγνοιαστη κεράκια
πάνω σε παιδικές τούρτες, θα ζούσε «φυσιολογικά». Εσύ όμως εκτός από τη
γυναίκα βίασες και το μέλλον αυτής της οικογένειας. Βίασες και την
ελπίδα τους για ένα καλύτερο αύριο. Το γέμισες με οργή, θυμό και φόβο.

Γι' αυτό, ό,τι κι αν σου συμβεί από δω και πέρα θα σου αξίζει. Γιατί
μπορεί αυτής της γυναίκας να της κατέστρεψες τη ζωή, εμείς οι υπόλοιπες
όμως θα ξέρουμε ότι εκεί έξω κυκλοφορεί ένας λιγότερος. 

Α, και κάτιάλλο. 

Μην ξανακούσω από τα κανάλια και τις εφημερίδες να μιλούν για σένα
και να σε αποκαλούν «ο φερόμενος ως δράστης». Ο χαρακτηρισμός που σου
ταιριάζει είναι «φερόμενος ως άνθρωπος». 

Είπαμε, όχι άνθρωπος.

"Eνα υποψήφιο θύμα σου..."

kamarinia

Πηγή www.tsekouratoi.blogspot.com

Τραγωδία σε εξέλιξη

Η έρευνα, που δημοσιοποιήθηκε στις αρχές της εβδομάδας, για την κλονισμένη ψυχική υγεία των Ελλήνων εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, ήταν το επισφράγισμα της εμπειρικής παρατήρησης. Οι Βρετανοί επιστήμονες που κατέγραψαν και ανέλυσαν τα στοιχεία (στην ηλεκτρονική έκδοση της ιατρικής επιθεώρησης «The Lancet»), τιτλοφόρησαν τη δουλειά τους: «Επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην υγεία: οιωνοί μιας ελληνικής τραγωδίας». Ποιοι είναι οι οιωνοί; Οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν το 2010 κατά 25% και ακόμη πιο δραματικά φέτος σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας: το πρώτο εξάμηνο του 2011 αυτοκτόνησαν κατά 40% περισσότεροι άνθρωποι απ’ ό,τι το αντίστοιχο διάστημα του 2010. Ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία αυξήθηκε κατά 24%, το έιτζ εκτινάχθηκε στο 52%, (ποσοστό που συνδυάζεται με τη χρήση ναρκωτικών) κ.ο.κ.

Πριν από ένα μήνα, μια άλλη έρευνα διαπίστωνε ότι το 38% των Ευρωπαίων πολιτών πάσχει από ψυχικά ή νευρολογικά νοσήματα. «Τα ψυχικά νοσήματα είναι η μεγαλύτερη απειλή για την υγεία των Ευρωπαίων κατά τον 21ο αιώνα», αναφέρουν οι συντάκτες της μελέτης.

Οι δύο έρευνες δεν λειτουργούν αθροιστικά. Το ελληνικό πρόβλημα δεν λειτουργεί ως υποσύνολο του ευρωπαϊκού. Η ελληνική συνθήκη έχει, ξεχωριστά, τη δική της βαρύτητα.

Πώς ζούμε τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας; Ολο και πιο δύσκολα, με τη δυσφορία να αυξάνεται και τις διεξόδους να απομακρύνονται μέσα σε έναν αυτοκαταστροφικό πυρετό. Η ισοπεδωτική λογική των κυβερνητικών μέτρων ενισχύεται από την αποκαρδιωτική εικόνα της πρωτεύουσας, μιας Αθήνας αγνώριστης, δύσοσμης, εξαχρειωμένης.

Οι καταλήψεις στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, οι βανδαλισμοί σχολικών κτιρίων, οι προγραφές καθηγητών πανεπιστημίου που αντιστέκονται στην αυθαιρεσία των κλειστών ΑΕΙ, η καθημερινότητα που διαταράσσεται ολοένα και περισσότερο με συνεχόμενες κινητοποιήσεις, η ανεργία που φτάνει ή και ξεπερνάει το 20%, το κοινωνικό κράτος που διαρκώς συρρικνώνεται (όχι το κράτος - πατερούλης ούτε το κράτος της ασυδοσίας, των προνομίων και της συναλλαγής), τα μέτωπα που μαίνονται ανάμεσα σε ομάδες εργαζομένων, η αιματηρή φοροκόπωση και η ανθηρή φοροδιαφυγή, οι ανυποχώρητες «αλήθειες», οι αθεράπευτες αδυναμίες και ανεπάρκειες όχι μόνο του πολιτικού προσωπικού, αλλά και της κοινωνίας.

Η «ελληνική τραγωδία» σε εξέλιξη. Κάποιοι αντέχουν περισσότερο την αμείλικτη πίεση, κάποιοι λυγίζουν. Πώς υποδέχεται και πώς περιθάλπει μια αλαφιασμένη χώρα, που καθημερινά βιώνει μια μικρότερη ή μεγαλύτερη ανατροπή σταθερών και δεδομένων, τον ψυχικά ασθενή; Τον αντιλαμβάνεται έγκαιρα, τον στηρίζει ή τον εγκαταλείπει στη δίνη των καιρών; Πόσο λεπτή ή πόσο διακριτή είναι η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην κόπωση, στην παραίτηση, στην κατάθλιψη, στην αυτοκτονία; Θυμός, απόγνωση, αφόρητος ψυχικός πόνος. Πώς ανακουφίζονται σε περίοδο μεγάλης οικονομικής κρίσης όπου κανείς δεν παραμένει αλώβητος ή ανεπηρέαστος;

Η ψυχιατρική βοήθεια είναι η μία πλευρά, που ανήκει στους ειδικούς. Για να παρασχεθεί βοήθεια βέβαια θα πρέπει πρώτα να αναζητηθεί. Οταν όμως τα ποσοστά των αυτοκτονιών αυξάνονται τόσο, μάλλον συνδηλώνεται η απόσυρση, η απομόνωση, η απόκρυψη ή η μεταμφίεση του προβλήματος, ακόμα και η εγκατάλειψη.

Σε μια συντεταγμένη κοινωνία, στην οποία η συνοχή δεν έχει διαρραγεί, ο κλονισμένος ψυχικά άνθρωπος βρίσκει αναφορές και σταθερές, συμπαραστάτες και συνομιλητές. Στην Ελλάδα, η ψυχανάλυση ή η ψυχοθεραπεία αντιμετωπίζονται ακόμη με καχυποψία και δεν έχουν απαλλαγεί από το στίγμα της νόσου. Ο πουριτανισμός, οι παλινδρομήσεις και η περίσσεια αυστηρότητα που εντάθηκαν με την κρίση, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια στην αγάπη, στην αλληλεγγύη και στην επικοινωνία. Αν δεν κοπιάσουμε να διαπεράσουμε το τείχος καχυποψίας και επιθετικότητας που μας χωρίζει και μας περιθωριοποιεί, όχι μόνο από τον υπόλοιπο κόσμο αλλά εγκαθιστά και εσωτερικά σύνορα, εντός της κοινωνίας, εντός της πόλης, η οπισθοδρόμηση θα έχει συντελεστεί. Και η «ελληνική τραγωδία» δεν θα έχει τέλος.

Της Μαρίας Κατσουνάκη

Πηγή Καθημερινή

16.10.2011

Ψυχασθένεια και τέχνη

Βλέποντας από τη σημερινή χρονική απόσταση το χάρτινο, εικαστικό και βιογραφικό, υλικό της έκθεσης Prinzhorn στο Μουσείο Μπενάκη «Αιτία θανάτου: Ευθανασία» (21 Ιανουαρίου - 13 Μαρτίου 2011), η υπόθεση μοιάζει με ιδιοφυή μυθιστορηματική σύλληψη μιας απεχθούς δυστοπίας. 

Στις αρχές του 20ού αιώνα βρισκόμαστε σε έναν κόσμο αχανή, όπου όλα ανατρέπονται χάνοντας το γνωστό περίγραμμά τους. Είμαστε σε μια εποχή αδιανόητων επιστημονικών αλλαγών και ασύλληπτων τεχνολογικών εφαρμογών· είμαστε σε έναν καιρό πυρετικής καλλιέργειας ουτοπιών και βαθιάς αποκρυφιστικής πίστης· είμαστε σε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη βούληση για ισχύ, σε έναν κόσμο απόλυτου καλλιτεχνικού ριζοσπαστισμού, σε ένα περιβάλλον ευπιστίας και φανατισμού, σε μια εποχή επιθετικού εθνικισμού και εμπόλεμης βίας. 

Μοιάζει έτσι αναμενόμενο πως μέσα στην αναταραχή των κοινωνικών ανατροπών, οι πιο αδύναμοι ψυχολογικά κρίκοι έχασαν το μυαλό τους, άρχισαν να παραληρούν, εγκλείσθηκαν σε ψυχιατρικά ιδρύματα και παρέμειναν δεκαετίες ολόκληρες μιλώντας μοναχοί, θεωρώντας τον εαυτό τους απεσταλμένο του Θεού, απαντώντας στη βία με βία. 

Και ορισμένοι, όπως οι δεκαοκτώ ασθενείς της έκθεσης, με ένα απλό μολυβάκι, με ακουαρέλες, ξυλομπογιές, πενάκια και κιμωλίες, βυθίστηκαν μέσα στο σχέδιο, αποτυπώνοντας με κοφτές νευρικές γραμμές, με υπέροχα χρώματα, με θαμπές αποχρώσεις, πάνω σε χαρτόνια και σε χαρτιά, τα περίεργα πλάσματα της φαντασίας τους και τον κόσμο όπως τον καταλάβαινε ο νους τους. Το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό, ένα σύμπαν πολύχρωμο, λαμπρό, εφιαλτικό, απελπισμένο, σκουρόχρωμο, συμμετρικό, λεπτοδουλεμένο, μαγικό, δραματικό, παραστατικό, μπερδεμένο. Είναι η ίδια εποχή που πριν ριχτεί απ’ το παράθυρο, ο Σέπτιμους της Βιρτζίνια Γουλφ ακούει τα πουλάκια να του μιλούν απ’ τα κλαδιά των δέντρων ελληνικά. Είναι η ίδια περίοδος που μετά την πολύχρονη αιχμαλωσία του στη μακρινή Σιβηρία, ο Γκάμπριελ Νταν του Γιόζεφ Ροτ περιφέρεται εντελώς άσκοπα συναντώντας αλλόκοτα πλάσματα κάπου στην ανατολική μεθόριο, στο πολυτελές Ξενοδοχείο Σαβόι. Είναι η ίδια εποχή που, βυθισμένοι μες στην καρδιά της αστικής πραγματικότητας, οι ήρωες του Χέρμαν Μπροχ υπνοβατούν και ο Στήβεν Δαίδαλος παραμιλά στο Δουβλίνο.

Ο ομώνυμος τόμος της έκθεσης, την οποία οργάνωσε η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία και έχει επίτιτλο «Συγκαλυμμένη εξόντωση των ψυχικά ασθενών στην εποχή του Ναζισμού» (μετ. Εμη Βαϊκούση, σελ. 130), προσφέρει άφθονο υλικό μελέτης. Ποιες είναι οι σχέσεις της καλλιτεχνικής (ανατρεπτικής) έκφρασης με την ψυχική ασθένεια και την ψυχική υγεία; Οι αισθητικές αρετές των συγκεκριμένων έργων δεν περιέχουν στοιχεία τα οποία να προδίδουν την ψυχοπαθολογία των δημιουργών τους, υποστήριξε ο φωτισμένος ψυχίατρος και ιστορικός της τέχνης Hans Prinzhorn (1886-1933), ο οποίος συνέβαλε στη συγκέντρωση χιλιάδων σχεδίων ψυχικώς ασθενών. 

Η συγγένεια με το ριζοσπαστικό ρεύμα του καλλιτεχνικού μοντερνισμού είναι εκρηκτικά παρούσα. Το γεγονός αποδεικνύει πως υπήρχαν σημεία επαφής των δημιουργών με την περιβάλλουσα ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα και κατέρριπτε την κρατούσα άποψη για την πνευματική απομόνωση και άμβλυνσή τους. Οι σαφείς διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις διαφορετικές δυνατότητες της ύπαρξης αμφισβητήθηκαν εμπράκτως. Μπορεί έτσι η Gertrud Fleck να υπήρξε ανεξέλεγκτα επιθετική, όμως τα πολύχρωμα άνθη της έρχονται απ’ ευθείας από την παράδοση του Van Huysum και του Jan van Os. Μπορεί ο Paul Gosch να νόμιζε πως συναναστρέφεται πρίγκιπες, αλλά η σχέση της τέχνης του με τον πριμιτιβισμό είναι αδιαμφισβήτητη, όπως και του Ernst Bernhardt με την αφαίρεση ή της Johanna Melitta Arnold με τη μη παραστατική τέχνη.

Δυστυχώς, όπως ξέρουμε, οι άνθρωποι αυτοί θανατώθηκαν από το 1940 και μετά, στα ναζιστικά κρεματόρια με βάση τη «διά νόμου εξόντωση της άχρηστης ζωής». Στις μεγάλες εξιστορήσεις, το αφηγηματικό τέχνασμα της προοικονομίας ειδοποιεί τον αναγνώστη για την τελική λύση. Φαίνεται έτσι εντελώς ειρωνικό το ότι, διαβάζοντας τις ατομικές περιπέτειες του κάθε ασθενούς, παρακολουθώντας την παράλογη επιθετικότητα, τα ακατανόητα λόγια τους, τις κρίσεις καταδίωξης και το παραλήρημα μεγαλείου, μοιάζει ωσάν οι διαταραγμένες τους προσωπικότητες να διέθεταν μια οξεία ενόραση, ωσάν ηθελημένα να αρνήθηκαν επί δεκαετίες να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή, ωσάν έγκαιρα να απέρριψαν μια κοινωνία η οποία κατέληξε, αντί όπως όφειλε να προστατεύει τα πιο αδύναμα μέλη της, να οργανώσει τελικά την αποτελεσματική τους εξόντωση, προετοιμάζοντας το ανατριχιαστικής κλίμακας ασύλληπτο σχέδιο των μαζικών εκκαθαρίσεων «μπολσεβικιστών», τσιγγάνων και Εβραίων.

Της Ελισάβετ Κοτζιά

Πηγή Καθημερινή

20.2.2011