Ελληνοτουρκικά ιερά....(Ζητήματα ελληνοτουρκικών σχέσεων)

Ο χρόνος που μεσολάβησε από την ολοκλήρωση της επισκέψεως στη χώρα μας του πρωθυπουργού της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιτρέπει πλέον μια νηφάλια αποτίμηση των αποτελεσμάτων της. Και μάλιστα την ώρα που μόλις ολοκληρώθηκαν, στο πλαίσιο της Διαβαλκανικής, οι επαφές του έλληνα Πρωθυπουργού στην Κωνσταντινούπολη. 

Χωρίς αμφιβολία, οι συζητήσεις για την προώθηση της ελληνοτουρκικής καλής γειτονίας είναι σημαντικές και ασφαλώς προτιμότερες από τις πάσης φύσεως «πολεμικές» επιχειρήσεις, ακόμα και όταν αυτές περιορίζονται επί χάρτου...

Το εάν η επίσκεψη Ερντογάν είχε όντως ιδιαίτερη σημασία και μάλιστα «ιστορική» θα το κρίνει, εν καιρώ, η αδέκαστη Ιστορία. Στα θέματα πάντως που αφορούν τον ευρύτερο κύκλο των θρησκευτικών ζητημάτων, όπως αυτά αναδείχθηκαν από τις δημόσιες δηλώσεις και συνεντεύξεις του τούρκου πρωθυπουργού, θα ήταν ίσως χρήσιμες οι επισημάνσεις που ακολουθούν, με κεντρικό άξονα όχι τον σκεπτικισμό αλλά τον ρεαλισμό, προκειμένου να γνωρίζουμε πού βρισκόμαστε σήμερα και τι μπορούμε να περιμένουμε για το μέλλον.

1Αρχή της αμοιβαιότητας και συμψηφισμοί σε θέματα ατομικών δικαιωμάτων δεν συμβαδίζουν με τους γενικώς παραδεδεγμένους κανόνες του διεθνούς δικαίου, αλλά και του κοινοτικού κεκτημένου. Στο σημείο αυτό διαπιστώνεται μία πρώτη, αλλά ουσιώδης διαφορά. Την προφανή διάσταση απόψεων επιτείνει η διαπίστωση ότι η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης θάλλει και αυξάνεται, ενώ η ελληνική μειονότητα στην Πόλη σταθερά συρρικνώνεται και μαραζώνει.

2 Η εκλογή του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, παρά τα λεχθέντα, εξακολουθεί να εξαρτάται από τις Αρχές της γείτονος. Η πρόσδοση της τουρκικής υπηκοότητας σε όσους Αρχιερείς του Πατριαρχείου το επιθυμούν, δεν λύνει το πρόβλημα. Εκτός εάν καταργηθεί ο Τezkere του 1923, που προβλέπει ότι οι υποψήφιοι όχι μόνον πρέπει να έχουν την τουρκική υπηκοότητα, αλλά και την έδρα τους εντός της τουρκικής επικράτειας, και δίνει το δικαίωμα στην τουρκική διοίκηση να διαγράφει από τον κατάλογο των υποψηφίων Πατριαρχών όσους δεν εγκρίνει (βλ. Το Βήμα της Κυριακής, 29.11.2009, σ. Α 67).

3 Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, η οποία έχει κλείσει από το 1971 και παρά τις επανειλημμένες επίσημες υποσχέσεις δεν έχει επαναλειτουργήσει, ή ανοίγει ή δεν ανοίγει.

Η προσπάθεια να συνδυασθεί αυτό με ανταλλάγματα είναι τουλάχιστον ατυχής και ασφαλώς αντίθετη με τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα και μάλιστα τη θρησκευτική ελευθερία, την οποία υποτίθεται ότι η Τουρκική Δημοκρατία, «κοσμικό» κράτος, σύμφωνα με το Σύνταγμά της, καθιδρύει και προστατεύει.

4 Από πολλές πλευρές, και από τη στήλη αυτή επανειλημμένως (βλ. προσφάτως Το Βήμα της Κυριακής, 24.1.2010, σ. Α 59), έχει τονισθεί η ανάγκη να δοθεί άδεια λειτουργίας σε χώρους προσευχής των μουσουλμάνων που ζουν στο λεκανοπέδιο της Αττικής.

Η υπόδειξη όμως του τούρκου πρωθυπουργού να επαναλειτουργήσει συγκεκριμένο τζαμί, το Φετιχιέ τζαμί στους Αέρηδες στην Πλάκα, δεν νομίζω ότι μπορεί να θεωρηθεί ότι χαρακτηρίζεται, αν μη τι άλλο, από διπλωματική αβρότητα. Πώς θα φαινόταν άραγε εάν ο έλληνας πρωθυπουργός κατά την επίσκεψή του στην Τουρκία (αντι)πρότεινε να ανοίξει μία συγκεκριμένη από τις πολλές ιστορικές ορθόδοξες εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολη, όχι αναγκαίως η Αγία Σοφία...

5 Η πρόταση του τούρκου πρωθυπουργού για εκλογή Μουφτή, ο οποίος, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο, είναι εξοπλισμένος και με δικαστικές αρμοδιότητες και κατέχει θέση Γενικού Διευθυντή Υπουργείου, από τη μουσουλμανική κοινότητα, πρέπει να προβληματίσει ιδιαιτέρως. Μήπως η πρόταση αυτή αποτελεί το προοίμιο για να «αναστηθεί» ο Αρχιμουφτής Αθηνών, όπως φιλοδοξούν ακραία μουσουλμανικά στοιχεία και όπως προέβλεπε πάλαι ποτέ, εντός άλλου νομικού και πραγματικού πλαισίου, η Συνθήκη των Αθηνών;

6 Η Οικουμενικότητα του πρώτου τη τάξει στην Ανατολική Εκκλησία Πατριαρχείου Νέας Ρώμης και Κωνσταντινουπόλεως δεν στηρίζεται ασφαλώς στο ότι οι πρόγονοι του σημερινού τούρκου πρωθυπουργού δεν «ηνοχλούντο» από αυτόν τον προσδιορισμό. Στηρίζεται σε κανόνες Οικουμενικών Συνόδων και στη μακρά και αδιατάρακτη κανονική τάξη της Ορθόδοξης Ανατολής. Για τον λόγο αυτόν μόνον ως ατυχή ιδέα μπορώ να αντιληφθώ την πρόθεση(;) να «περιληφθεί» στη συνοδεία του τούρκου πρωθυπουργού και ο Οικουμενικός Πατριάρχης, εάν δεν ευκαιρούσε ο αρμόδιος Διευθυντής Εκκλησιαστικών Υποθέσεων της τουρκικής κυβερνήσεως!

7 Η όλως πρόσφατη απόφαση επιστροφής του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο αποτελεί ασφαλώς θετική εξέλιξη για τα ιδιοκτησιακά ζητήματά του. Δεν θα πρέπει όμως να παραβλεφθεί ότι η απόφαση αυτή ελήφθη επειδή το τουρκικό Δημόσιο δεν έκανε χρήση της ευχέρειας να αποζημιώσει το Πατριαρχείο και να πάρει αυτό την ιδιοκτησία (όπως έπραξε στην περίπτωση της Μεγάλης του Γένους Σχολής), τούτο δε εν όψει ρητής διαβεβαιώσεως που έλαβε ότι το Πατριαρχείο προτίθεται να αποκαταστήσει το τεράστιο και κατερειπωμένο αυτό οικοδόμημα και να το αναδείξει σε πρότυπο κέντρο περιβαλλοντικών μελετών...

Εν όψει αυτών των επισημάνσεων θεωρώ ότι χρειάζεται μια δυναμική αντιμετώπιση των συναφών προβλημάτων προτού μας επιβληθούν και στα θέματα αυτά έξωθεν λύσεις. Και ως πρώτη κίνηση θεωρώ αναγκαία και προτείνω την άμεση κατάργηση της εφαρμογής του ιερού μουσουλμανικού δικαίου (σαρία) που εξακολουθεί να εφαρμόζεται στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.

Οπως έχουν καταδείξει εμπεριστατωμένες μελέτες (Ι. Κτιστάκις, 2006), καμία διεθνής δέσμευση δεν υποχρεώνει την Ελλάδα να εφαρμόζει τον μουσουλμανικό νόμο, πολλώ μάλλον όταν έχει αποδειχθεί ότι τα ελληνικά δικαστήρια που υποτίθεται υποβάλλουν τις σχετικές αποφάσεις σε έλεγχο για να διαπιστωθεί εάν αυτές συμβαδίζουν με το ελληνικό Σύνταγμα και τις διεθνείς συμβάσεις, στην πραγματικότητα περιορίζονται σε έλεγχο ρουτίνας, για να μην πούμε ότι παραλείπουν τον έλεγχο...

Ο κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πηγή Το Βήμα

27.6.2010

Αλλα ενδιαφέροντα άρθρα (από όπου και το φωτογραφικό υλικό)

- Τα ορφανοτροφεία Πριγκήπου και Χάλκης στο Εις την Πόλιν (εδώ)

- Η περιπέτεια του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου (εδώ)

Δημόσια και εκκλησιαστική γη

Τα πρόσφατα σκληρά και επώδυνα για τη συντριπτική πλειονότητα του λαού μας μέτρα που μας επιβλήθηκαν κατέδειξαν περίτρανα ότι το πολιτικό σύστημα στη χώρα μας στάθηκε ανήμπορο να αντιμετωπίσει την έκρυθμη δημοσιονομική κατάσταση.

Ασφαλώς ο ιστορικός του μέλλοντος θα αποδώσει και θα επιμερίσει τις ευθύνες. Τη στιγμή αυτή λίγο ενδιαφέρει ποιος έφταιξε περισσότερο και ποιος έφταιξε λιγότερο. Το σημαντικό για τον μέσο πολίτη είναι ότι καλείται για άλλη μία φορά να πληρώσει αυτός τον λογαριασμό.

Για να υπάρξει όμως έστω μόνο η ελπίδα ότι τα μέτρα θα αποδώσουν και θα βοηθήσουν να σταθεί ξανά η χώρα μας στα πόδια της, είναι προφανές ότι θα πρέπει όλοι μας να έλθουμε αντιμέτωποι με κατεστημένες νοοτροπίες και τελικώς με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάγκης μιας ρεαλιστικής αντιμετωπίσεως ανοικτών, από την εποχή ακόμη της συστάσεως του νεότερου ελληνικού κράτους, ζητημάτων είναι και το περίπυστο πλέον ζήτημα της δημόσιας περιουσίας, η αξία της οποίας, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, αγγίζει τα 300 δισ. ευρώ!

Σε στενή συνάφεια με το όλο ζήτημα της αξιοποιήσεως της δημόσιας περιουσίας είναι και εκείνο του προσδιορισμού και της αξιοποιήσεως της εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας, ιδίως δε των μεγάλων εκτάσεων διαφιλονικούμενης μοναστηριακής γης.

Τα δύο ζητήματα είναι αλληλένδετα ακριβώς επειδή ευθύς μετά τη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους επιχειρήθηκε και τελικώς επιβλήθηκε στρεβλή ρύθμισή τους.

Θυμίζω ότι το πρόβλημα της διανομής των «εθνικών κτημάτων», τα οποία στη συνέχεια ονομάστηκαν «δημόσια κτήματα», απασχόλησε ζωηρά τις τοπικές συνελεύσεις και διοικήσεις του ξεσηκωμένου τότε ελληνικού έθνους. Παρά τις προσπάθειες ρυθμίσεως του προβλήματος οι οποίες κατά καιρούς ανελήφθησαν, το θέμα παρέμεινε άλυτο και τη λύση έδωσε τελικώς η Βαυαρική Αντιβασιλεία, η οποία με τις «επίνοιές» της οδήγησε, κατά την εύστοχη διατύπωση του μεγάλου νομοδιδασκάλου της εποχής εκείνης Παύλου Καλλιγά, σε «γη άνευ ανθρώπων και ανθρώπους άνευ γης»...

Ανάλογη ήταν η αντιμετώπιση και του θέματος της εκκλησιαστικής περιουσίας, ιδίως δε των μοναστηριακών κτήσεων. Με διάταγμα, και πάλιν, της Βαυαρικής Αντιβασιλείας, η οποία ασκούσε και τη νομοθετική εξουσία, διαλύθηκαν τα 4/5 των μοναστηρίων της Ορθόδοξης Εκκλησίας που υπήρχαν στην τότε ελεύθερη Ελλάδα και δημεύθηκε η περιουσία τους. Η πράξη αυτή αποτέλεσε την πέτρα του σκανδάλου και την αφετηρία για μια σχέση δυσπιστίας μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας, η οποία εξακολουθεί να υφέρπει έως και τις ημέρες μας.

Κυρίως όμως επέτρεψε να καθιδρυθεί μια ιδιόμορφη σχέση Εκκλησίας και Πολιτείας σχετικά με τα περιουσιακά ζητήματα, η οποία εξελίχθηκε σε μια σχέση δούναι και λαβείν, με αποτέλεσμα ακόμη και σήμερα να μη γνωρίζει κανείς επακριβώς- όπως άλλωστε για τόσα άλλα πράγματα στη χώρα μας- ποιος υπήρξε κερδισμένος και ποιος χαμένος σε αυτή την αδιαφανή σχέση.

Η ελπίδα ότι αυτά τα ζητήματα θα ξεκαθαριστούν με την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου αποδείχθηκε φρούδα. Η οικονομική κατάσταση δεν επιτρέπει την πολυτέλεια αναμονών. Είναι προφανές ότι η αξιοποίηση και εκμετάλλευση της δημόσιας και εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας μόνον όφελος μπορεί να έχει για τον τόπο και τον λαό μας.

Επανέρχομαι λοιπόν σε μία πρόταση η οποία και στο παρελθόν έχει από περισσότερες πλευρές διατυπωθεί. Προκειμένου να εξυπηρετηθεί το ζήτημα της αξιοποιήσεως της μεγάλης και αναξιοποίητης εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας, να εκκαθαρισθεί το τοπίο των διαφιλονικούμενων κτημάτων και να διευκολυνθεί έτσι και η αξιοποίηση της δημόσιας γης, θα πρέπει να επιχειρηθεί το ταχύτερο ένας έντιμος διακανονισμός μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας.

Η Εκκλησία θα πρέπει να διατηρήσει την περιουσία της, να αποκτήσει καθαρούς τίτλους και να επιδιώξει την αξιοποίησή της. Αντιστοίχως θα πρέπει σταδιακώς να αναλάβει την εξυπηρέτηση των αναγκών της, την πληρωμή των υπαλλήλων της και τα λειτουργικά της έξοδα προκειμένου όχι μόνον να ανακουφίσει τον δημόσιο προϋπολογισμό αλλά και για να αναλάβει η ίδια την ευθύνη και το κόστος διαχειρίσεως των δέκα και πλέον χιλιάδων εκκλησιαστικών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που λειτουργούν σήμερα...

Και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους: όταν τέτοια μείζονα ζητήματα παραμένουν ανοικτά, όταν η κοινωνία μας δεινώς δοκιμάζεται, φαντάζουν τελείως υποκριτικά όλα όσα παρακολουθούμε στις ημέρες μας με τις αμοιβαίες επισκέψεις αβροφροσύνης και τις δηλώσεις συμπάθειας ηγετικών προσωπικοτήτων των δύο θεσμών, προκειμένου, χωρίς να επιλύεται κανένα από τα εκκρεμή μείζονα ζητήματα, να προβάλλεται για επικοινωνιακούς λόγους μια επίφαση αγαστής συνεργασίας. Συνιστά αντιθέτως σημαντικό πολιτικό έλλειμμα η κατά σύστημα μη τήρηση των προεκλογικών εξαγγελιών και δεσμεύσεων των κομμάτων εξουσίας σχετικά με τα ζητήματα αυτά, πράγμα που οδηγεί συστηματικά στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος και τελικώς θέτει σε κίνδυνο τα θεμέλια του πολιτεύματος. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η διατύπωση τέτοιων απόψεων δεν καθιστά τους υποστηρικτές τους ούτε συμπαθείς ούτε προσκείμενους. Στους δυσχείμερους όμως αυτούς καιρούς δεν μας χρειάζονται οι βολικοί και οι κολλητοί. Απαραίτητοι και αναγκαίοι είναι οι χρήσιμοι.

Ο κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.


Πηγή Το Βήμα
9.5.2010

Πλούτος και καλυμμαύχι (Απόψεις για τη φορολόγηση της εκκλησίας)

Υπάρχουν αστικοί μύθοι. 

«Ο Ωνάσης έβαζε παντού πόμολα από μασίφ χρυσάφι». 

«Η ελληνική δεν έγινε παγκόσμια επίσημη γλώσσα για μία ψήφο». 

«Το μισό Κολωνάκι ανήκει στην Εκκλησία». 

Ο αστικός μύθος διαδίδεται από στόμα σε στόμα, όχι από ιδία γνώση αλλά επειδή ο αφηγητής του, κάπου, κάποτε, τον άκουσε από φίλο. Εννοείται ότι τέτοιες ιστορίες δεν αμφισβητούνται, δηλαδή δεν σπεύδει ο ακροατής να ρωτήσει «μπορείς να μου δείξεις ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι που να ανήκει στην Αρχιεπισκοπή;», ίσως γιατί η απάντηση είναι εξίσου γνωστή: «Ολόκληρη η Σκουφά». 

Τι θέλουμε να πούμε με όλα αυτά: η εκκλησιαστική και μοναστική περιουσία ίσως να μην έχει τις θρυλικές διαστάσεις με τις οποίες περιγράφεται. Οχι ότι μιλάμε για τίποτε φτωχαδάκια, αλλά μάλλον τα παραλέμε. Αν δεν γίνει καταγραφή, αν δηλαδή δεν κατατεθεί Ε9, δεν ξέρουμε για τι πράγμα μιλάμε.

Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Ιερώνυμος θέλει «να ξετυλιχθεί το παραμύθι, ο μύθος της μεγάλης εκκλησιαστικής περιουσίας». Αυτό είναι στο χέρι του. Εφόσον το αποφασίσει, μπορεί να παρουσιάσει συνολικά τις πολυκατοικίες και τα οικοπεδάκια. Να δώσει λογαριασμό στον λαό του. Μπορεί επίσης να φτιάξει έναν κατάλογο με τα ακίνητα που έχουν παραχωρηθεί στο κράτος άνευ ανταλλάγματος.

Εδώ αφήνουμε τους αστικούς μύθους και πιάνουμε τα ιστορικά γεγονότα. Υπάρχουν συμβολαιογραφικές πράξεις που αποδεικνύουν τη δωρεά οικοπέδων. Να πιάσουμε ένα ενδεικτικό παράδειγμα, τη Μονή Πετράκη, για να παραμείνουμε στην περιοχή του Κολωνακίου. Να θυμίσουμε ότι όταν χτίστηκε η μονή, κάπου τον 15ο αιώνα, απ΄ έξω κυκλοφορούσαν μόνο αλεπούδες. Η γη της έγινε «φιλέτο» πριν από μισόν αιώνα, εν τούτοις η μονή αντί να πουλά κομμάτια, τα χάριζε για κοινωφελείς σκοπούς. Τι χτίστηκε, ερανιστικά: τα νοσοκομεία «Ευαγγελισμός», Αρεταίειον, ΝΙΜΤΣ, «Σωτηρία».

Πιο πάνω η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, πιο κάτω η Εθνική Πινακοθήκη. Τα διάφορα αλσύλλια της περιοχής, όπως και το πάρκο Βενιζέλου, έχουν την ίδια προέλευση. Ας μην τα πολυλογούμε, την σήμερον η Μονή Πετράκη δεν έχει ούτε παρτέρι για να φυτέψει ντομάτες.

Αντεπιχείρημα: τα μοναστήρια και η Εκκλησία απέκτησαν τις περιουσίες τους με αμφισβητούμενα χρυσόβουλλα επί Τουρκοκρατίας. Η γη τους ανήκει στους Ελληνες.

Επειδή είναι αδύνατον να βάλουμε στη ζυγαριά τι κέρδισε κάθε πλευρά από τον εναγκαλισμό, ας αποδεχτούμε ότι από εφέτος η Εκκλησία και το Κράτος βγάζουν το διαζύγιό τους. Σημείο μηδέν, χωρίς χρέη, χωρίς ευγνωμοσύνη, χωρίς γκρίνιες.

Είναι σωστό να φορολογηθεί η Εκκλησία με όρους επιχείρησης; 

Δεν μπορεί να λογίζεται ως επιχείρηση, εκτός αν με τη σειρά της πάρει αποφάσεις. Μπορεί να χρεώνει το συσσίτιο στους απόρους με μισό ευρώ. Μπορεί να ζητήσει αποζημίωση από τα ορφανά που μεγάλωσαν στα δικά της ιδρύματα. Μπορεί να ζητήσει δωρεάν παροχή υπηρεσιών από τους άπορους φοιτητές που φιλοξένησε. Οποιαδήποτε συζήτηση για τη φορολόγηση της Εκκλησίας πρέπει να λάβει υπόψη αυτή την ευαίσθητη παράμετρο: δεν μιλάμε ούτε για σουπερμάρκετ ούτε για τράπεζα. Ολόκληρες κοινωνικές ομάδες στηρίχτηκαν πάνω της.

Με την Εκκλησία φθάσαμε από τη μία άκρη στην άλλη. Ηταν εντελώς ανεξέλεγκτη, κυρίως επειδή υπήρχαν δυνατά θρησκευτικά συναισθήματα. Τώρα ζητείται να αντιμετωπιστεί ως Ανώνυμη Εταιρεία. Είναι μάλλον ανακριβής και άδικη μια τέτοια προσέγγιση και αυτό δεν έχει να κάνει ούτε με τον Ναζωραίο ούτε με την πίστη σε ανάσταση νεκρών. Ο Αρχιεπίσκοπος είπε χθες ότι η φορολόγηση «είναι μία παρωνυχίδα μπροστά στο γενικότερο θέμα της συνεργασίας». Προς το παρόν δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε πόσα θα αποφέρει στο κράτος η φορολόγηση με 20%. Θα είναι κάτι παραπάνω από το σημερινό τίποτα. Το ερώτημα είναι από ποιον θα στερήσει αυτά τα χρήματα το υπουργείο Οικονομικών. 

Ενας αστικός μύθος θέλει την Ιεραρχία να τρώει το χαβιάρι με την κουτάλα. Αν λοιπόν αυτό το 20% φορολόγησης περιορίσει την τρυφηλότητα, έχει καλώς. Αν όμως περιορίσει το φιλανθρωπικό έργο, θα έχουμε πρόβλημα. 

Της Λώρης Κεζά

Πηγή Το Βήμα

25.3.2010

"Τα ακίνητα του Βατοπεδίου αποτελούν δημόσια περιουσία"

Στην ανάκληση της αποδοχής γνωμοδότησης της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με την οποία προτεινόταν στο Δημόσιο να συμφωνήσει στην πρόταση της Μονής Βατοπαιδίου για την επιστροφή ακινήτων, υπό όρους, προχώρησε ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου. Μείζον πολιτικό ζήτημα προκύπτει για την απερχόμενη κυβέρνηση της ΝΔ εν μέσω της Εξεταστικής της Βουλής για το Βατοπαίδι, αφού η συμφωνία είχε σταλεί για εκτέλεση στις αρμόδιες υπηρεσίες την τελευταία εργάσιμη πριν από τις εκλογές, στις 2 Οκτωβρίου 2009.

Συγκεκριμένα με την απόφασή του ο κ. Παπακωνσταντίνου ανακάλεσε την αποδοχή της γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτος με την οποία προτεινόταν η αποδοχή υπό όρους της πρότασης της Μονής Βατοπαιδίου για επιστροφή στο Δημόσιο όσων ακινήτων- από τα ανταλλαγέντα με τη Βιστωνίδα- βρίσκονταν στην κατοχή της. Μάλιστα με την ίδια πρόταση, που έγινε στις 9 Δεκεμβρίου 2008, η Μονή Βατοπαιδίου «δήλωνε» ότι το ζήτημα της κυριότητας της λίμνης θα επιλυνόταν στα δικαστήρια.

Η γνωμοδότηση της 29ης Ιουνίου 2009 είχε γίνει αποδεκτή στις 4 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών και εστάλη για εκτέλεση στις αρμόδιες υπηρεσίες την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν από τις βουλευτικές εκλογές του 2009. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, αυτό έγινε στις 2 Οκτωβρίου, την προπαραμονή των εκλογών της 4ης Οκτωβρίου, «πέραν κάθε δεοντολογικής πρακτικής», και όταν ο κ. Παπακωνσταντίνου πληροφορήθηκε την έναρξη της διαδικασίας εκτέλεσης της γνωμοδότησης, ζήτησε πλήρη ενημέρωση από τις υπηρεσίες και στις 9 Δεκεμβρίου 2009 διέταξε την αναστολή κάθε περαιτέρω ενέργειας.

Σύμφωνα με την απόφαση της περασμένης Παρασκευής, ο κ. Παπακωνσταντίνου ανακάλεσε την αποδοχή της πρότασης της Μονής Βατοπαιδίου από το ΝΣΚ διότι «το Δημόσιο δεν συναλλάσσεται ούτε συμβιβάζεται με οποιονδήποτε τρόπο και με οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο για τα προφανή και αδιαμφισβήτητα δικαιώματά τουτόσο στις κοινοχρήστου χαρακτήρα εκτάσεις της λιμνοθάλασσας όσο και στις παραλίμνιες εκτάσεις, καθώς και στα ακίνητα που με τις γνωστές, μεθοδευμένες ενέργειες της προηγούμενης κυβέρνησης περιήλθαν στην κατοχή της μονής ή τρίτων».

Παράλληλα ο υπουργός Οικονομικών έδωσε εντολή στον πρόεδρο του ΝΣΚ να συγκροτηθεί ομάδα εργασίας από μέλη του συμβουλίου και υπό την εποπτεία αντιπροέδρου για να προβεί άμεσα σε όλες τις δικαστικές και διοικητικές ενέργειες προκειμένου να διασφαλιστούν τα δικαιώματα του Δημοσίου για τα ακίνητά του, που, όπως επισημαίνεται, «αποτέλεσαν αντικείμενο εγκληματικών, παράνομων και άκυρων συναλλαγών εκ μέρους της προηγούμενης κυβέρνησης και τρίτων, η ευθύνη των οποίων διερευνάται ήδη από τη Βουλή και την ποινική Δικαιοσύνη» .

Πηγή Το Βήμα

17.2.2010

Η περιουσία του Πατριαρχείου και οι δικαστικοί αγώνες για τα βακούφια

Στις αρχές Οκτωβρίου το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε ομόφωνα την Τουρκία για παραβίαση του δικαιώματος στην περιουσία του βακουφίου της Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Τενέδου. Το ΕΔΔΑ δικαίωσε το βακούφι (ίδρυμα) που είχε προσφύγει κατά της Τουρκίας για την υφαρπαγή οκτώ ακινήτων του. Το πιο σημαντικό σημείο της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ήταν ότι διέτασσε την Τουρκία να επιστρέψει στο βακούφι τα τρία από τα οκτώ ακίνητα, δηλαδή ένα ξωκλήσι, ένα νεκροταφείο και ένα ερειπωμένο μοναστήρι, χωρίς να της παρέχει καμία δυνατότητα να επιλέξει την καταβολή αποζημίωσης.

Iστορική απόφαση

Η απόφαση αυτή χαρακτηρίζεται ιστορικής σημασίας, αφού για πρώτη φορά η γειτονική χώρα θα αναγκαστεί, όπως όλα δείχνουν, να επιστρέψει τουλάχιστον τρία εκκλησιαστικά ακίνητα. Ωστόσο, χιλιάδες είναι τα ομογενειακά ακίνητα που από τα μέσα της δεκαετίας του ’30 μέχρι και σήμερα έχουν περάσει στα χέρια του τουρκικού κράτους. Είναι χαρακτηριστικό ότι 25 βακούφια –κυρίως εκκλησιαστικά ιδρύματα όπως Μοναστήρια και Ναοί– έχουν κηρυχθεί από τη Διεύθυνση Βακουφίων της Τουρκίας «κατειλημμένα» (mazbut). Στόχος είναι η υφαρπαγή της περιουσίας τους η οποία εκτός από θρησκευτικούς και λατρευτικούς χώρους περιλαμβάνει και ακίνητα σε κεντρικά σημεία της Κωνσταντινούπολης αλλά και στα Πριγκηπόννησα. Πριν από λίγες ημέρες ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, σε συνέντευξη που παραχώρησε σε τουρκική εφημερίδα, χαρακτήρισε απαράδεκτη την πρακτική αυτή. Μια πολιτική που συνδυάζεται άψογα με την άρνηση της τουρκικής διοίκησης να αναγνωρίσει νομική προσωπικότητα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ενα από τα αποτελέσματα είναι ο Πατριαρχικός Ναός του Αγίου Γεωργίου να αποτελεί βακούφι, ενώ το κεντρικό κτίριο του Πατριαρχικού Οίκου στο Φανάρι, επισήμως να μην ανήκει σε κανέναν.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει, οι Ελληνες υπήκοοι, που απελάθηκαν το 1964, εμφανίζονται ως κάτοχοι 12.535 ιδιοκτησιών, που είναι διάσπαρτες σε 26 πόλεις της Τουρκίας. Μεγάλο ήταν και το πλήγμα που δέχθηκε η Oμογένεια το 1974, στη σκιά των εξελίξεων στην Κύπρο. Μέσα σε λίγες ημέρες, εκατοντάδες ακίνητα κατασχέθηκαν από τις τουρκικές αρχές, ενώ μόνο το Νοσοκομείο του Βαλουκλή «έχασε» 147 ακίνητα. Σταδιακά –από τα μέσα του ’30 μέχρι και σήμερα– περιήλθαν στο Δημόσιο σημαντικές εκκλησιαστικές περιουσίες, όπως μοναστήρια και ναοί, αλλά και μεγάλες εκτάσεις γης, ενώ απαλλοτριώθηκε το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιών των ομογενών της Iμβρου και της Τενέδου με στόχο τον πλήρη αφελληνισμό των νησιών.

Tα «κατειλημμένα»

Σήμερα τα 13 από τα 25 «κατειλημμένα» βακούφια βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη και αγωνίζονται για την επιστροφή περισσότερων από 100 ακινήτων τους που κατασχέθηκαν από τις αρχές. Ανάμεσα στα βακούφια αυτά είναι οι Ιεροί Ναοί Αγίου Γεωργίου Εντιρνέκαπου, Αγίου Γεωργίου Κουδουνά Πριγκήπου, οι Ιερές Μονές Αγίου Νικολάου Πριγκήπου, Μεταμορφώσεως Χριστού Πρώτης αλλά και τα Αγιάσματα του Αγίου Θεράποντος και του Βεφά.

Περισσότερα από 200 ακίνητα διεκδικούν, τα μη κατειλημμένα, βακούφια της ομογένειας, μεταξύ των οποίων είναι ο Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου εξ Μαρμάρων, το Αγίασμα της Παναγίας των Βλαχερνών, η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Χάλκης και η Θεολογική Σχολή Χάλκης, το Ιωακείμειο Παρθεναγωγείο και η Μαράσλειος Σχολή.

Οι ιθύνοντες των Ελληνορθόδοξων βακουφίων, αξιοποιώντας μια ειδική διάταξη που προώθησε η τουρκική κυβέρνηση, πιεζόμενη και από την Ε.Ε., «περί επιστροφής των αφαιρεθέντων μετά το 1936 ακινήτων των βακουφίων», κατέθεσαν δηλώσεις διεκδίκησης 717 ακινήτων στην Κωνσταντινούπολη και 281 στην Ιμβρο και στην Τένεδο. Η 18μηνη προθεσμία για τη δήλωση προς το τουρκικό δημόσιο των αφαιρεθέντων μετά το 1936 ακινήτων των βακουφίων έληξε στις 27 Αυγούστου 2009 και οι απαντήσεις της τουρκικής διοίκησης για την τύχη των ακινήτων αυτών αναμένεται εντός του 2010.

Στην περίπτωση που οι προσπάθειες δεν ευοδωθούν, τότε, όπως έχει δηλώσει κατ’ επανάληψιν ο Οικουμενικός Πατριάρχης, η ομογένεια θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Και στη «φαρέτρα» της έχει δύο αποφάσεις του ΕΔΔΑ, η πρώτη του 2007 με την οποία καταδίκαζε την Τουρκία για την αφαίρεση ακινήτου της Μεγάλης του Γένους Σχολής και η δεύτερη αφορά τη δικαίωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου. Αξίζει να σημειωθεί πως με την τελευταία αυτή απόφαση, όπως είχε δηλώσει τότε ο καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος -ο οποίος μαζί με τον συνεργάτη του Λέκτορα Νομικής Γιάννη Κτιστάκι, χειρίστηκαν την υπόθεση– «αναγνωρίζει ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο όχι απλώς μπορεί να έχει ιδιοκτησία -κινητή και ακίνητη- στην Τουρκία, αλλά και ότι τα δικαιώματά του αναγνωρίζονται από το διεθνές δίκαιο».

Tου Νικου Παπαχρηστου

Πηγή Καθημερινή

25.12.09

Πόσα θα πληρώσει η Εκκλησία

Ετοιμοι για έναν (ακόμη) αγώνα μέχρις εσχάτωνακόμη πιο αποφασιστικό από τους προηγούμενους, γιατί αυτή τη φορά το έπαθλο αξίζει πολλά εκατομμύρια ευρώ- δηλώνουν πολλοί ιεράρχες εντός και εκτός των τειχών της Εκκλησίας της Ελλάδος. Στόχος του διαχριστιανικού, σε ορισμένες περιπτώσεις και διαθρησκειακού, μετώπου είναι η ανατροπή της αύξησης της φορολόγησης των ακινήτων που επιβάλλει το υπουργείο Οικονομικών σε όλα τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που ανήκουν σε θρησκευτικούς οργανισμούς της χώρας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η Κεντρική Οικονομική Υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος μαζί με τις 80 μητροπόλεις, την Αρχιεπισκοπή, τις μονές και τους ναούς θα κληθούν να καταβάλουν στα κρατικά ταμεία περίπου 6 εκατ. ευρώ. Το ταμείο της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Οικονομικής Υπηρεσίας (ΕΚΥΟ) πέρυσι, όταν το ΕΤΑΚ υπολογίστηκε με κλίμακα ένα τοις χιλίοις που ίσχυε, κατέβαλε στην Εφορία 700.000

ευρώ. Μετά τις εξαγγελίες του νέου τσάρου της Οικονομίας κ. Γιώργου Παπακωνσταντίνου, ο οποίος ανακοίνωσε ότι για τα θρησκευτικά ιδρύματα η κλίμακα ανεβαίνει στο τρία τοις χιλίοις, οι επιτελείς της ΕΚΥΟ εκτιμούν ότι θα κληθούν να καταβάλουν δύο εκατομμύρια εκατό χιλιάδες ευρώ.

Η Ιερά Σύνοδος με έγγραφό της ζήτησε από όλες τις μητροπόλεις συγκεκριμένα στοιχεία για το ΕΤΑΚ που κατέβαλαν για την ακίνητη περιουσία που διαθέτουν οι ίδιες, οι ενορίες και τα μοναστήρια που υπάγονται σε αυτές. Τα πρώτα στοιχεία που αποστέλλουν στη Μονή Πετράκη οι ιεράρχες είναι εντυπωσιακά. Τα πιο πολλά φαίνεται ότι θα κληθούν να πληρώσουν οι μητροπόλεις:

* Σύρου, η οποία κατέβαλε στα κρατικά ταμεία περίπου 124.000 ευρώ (3.056 ευρώ η μητρόπολη, 13.203 ευρώ οι ναοί και 107.428 ευρώ οι μονές) και με τον τριπλασιασμό θα πρέπει να δώσει 372.000 ευρώ.

* Ιωαννίνων, από 120.000 ευρώ θα δώσει με τις νέες εξαγγελίες 360.000 ευρώ.

* Μεσσηνίας, από 100.000 ευρώ θα δώσει με τη φορολογική αλλαγή 300.000 ευρώ.

* Καλαβρύτων, από 70.000 ευρώ 210.000 ευρώ για το νέο φορολογικό έτος. Οπως προκύπτει από τους υπολογισμούς, μόνο αυτές οι τέσσερις μητροπόλεις έδωσαν 414.000 ευρώ και με τον τριπλασιασμό θα δώσουν 1,242 εκατ. ευρώ.

Ακολουθούν οι «μεσαίοι». Η Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως από 41.000 ευρώ θα πληρώσει 123.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Ηλείας από 45.000 ευρώ, 135.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Υδρας από 40.000 ευρώ, 120.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Σερρών από 25.000 ευρώ 75.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Κέρκυρας από 20.000 ευρώ 60.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Πειραιώς επίσης από 20.000 ευρώ 60.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Χίου από 15.000 ευρώ 45.000 ευρώ. Η Μητρόπολη Αρτας από 14.500

ευρώ 43.500 ευρώ. Η Μητρόπολη Θήρας από 13.000 ευρώ 39.000 ευρώ.

Στην τρίτη ομάδα που φαίνεται ότι διαμορφώνεται ανήκουν οι μητροπόλεις που δεν έχουν πολλά ακίνητα ή τα ακίνητα που διαθέτουν έχουν μικρή εμπορική αξία. Πρόκειται κυρίως για μητροπόλεις οι οποίες βρίσκονται σε μικρές περιοχές, όπως η Σιάτιστα, που έδωσε 2.153 ευρώ και με τις αλλαγές στους φόρους θα καταβάλει 6.359

ευρώ. Η Μητρόπολη Δράμας είχε καταβάλει περίπου 3.000

ευρώ (2.118,33 η Μητρόπολη, 1.524,85 οι ναοί και 367,44 οι μονές) και τώρα πρέπει να δώσει περίπου 9.000 ευρώ.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν συγκεντρωθεί τα στοιχεία των μεγάλων μητροπόλεων, όπως η Αρχιεπισκοπή Αθηνών και η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης.

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων
ΑΠΟ ΤΗΝ καταβολή του ΕΤΑΚ δεν εξαιρείται ούτε η Εξαρχία του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα, η οποία διαθέτει πολλά ακίνητα, όπως θέατρα, διαμερίσματα, καταστήματα και οικόπεδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος θα ζητήσει από την ηγεσία των υπουργείων Εξωτερικών και Οικονομικών απαλλαγή, καθώς, όπως λέει ο εκπρόσωπος Τύπου του Πατριαρχείου στην Ελλάδα κ. Γ. Βασιλείου, «η φορολόγηση από την πατρίδα μαςπροκαλεί ζητήματα και στο Ισραήλ, στην Ιορδανία και στην Παλαιστινιακή Αρχή, όπου δεν πληρώνουμε φόρους για την ακίνητη περιουσία μας».

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο
ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ παρακολουθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, εκ του σύνεγγυς και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος έχει ενημερωθεί για τα τεκταινόμενα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αγιορείτες μοναχοί το επόμενο χρονικό διάστημα θα επιδιώξουν συναντήσεις με στελέχη της κυβέρνησης για την εξαίρεση των μονών της Αθωνικής Πολιτείας από την καταβολή του ΕΤΑΚ. Αντίστοιχη κίνηση είχε γίνει και προς τους άλλοτε τσάρους της Οικονομίας κκ. Γ. Αλογοσκούφη και Γ. Παπαθανασίου και τότε εξαιρέθηκαν σιωπηρά οι μονές του Αγίου Ορους από την καταβολή του ΕΤΑΚ με τη δικαιολογία του ειδικού νομικού καθεστώτος της Αθωνικής Πολιτείας.

Η ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης θα εξετάσει το όλο ζήτημα κατά τη διάρκεια ειδικής συνεδρίασης της Συνόδου της και, αν χρειαστεί, ιεράρχες της αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσφύγουν ακόμη και στη Δικαιοσύνη, όπως και η Εκκλησία της Ελλάδος. Οπως επισημαίνει στο «Βήμα» ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ειρηναίος, «δεν αρνούμαστε να φορολογηθούμε αλλά δεν μπορούμε να δεχθούμε και την αδικία». 

Της Μαρίας Αντωνιάδου


Πηγή Το Βήμα
15.11.09

Ιερώνυμος: Ναι στον διάλογο...

...αλλά αφού αποδεσμευτούν τα οικόπεδα που βρίσκονται σε «αδράνεια και αιχμαλωσία»

Ανοιχτός στον διάλογο με την Πολιτεία για την εκκλησιαστική περιουσία, αφού βεβαίως αποδεσμευτούν τα στρέμματα και τα οικόπεδα της Ιεράς Συνόδου που βρίσκονται σε «αδράνεια και αιχμαλωσία» δήλωσε χθες ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος απευθυνόμενος στα μέλη της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Λίγες ώρες αργότερα ο ισχυρός άνδρας των οικονομικών της Εκκλησίας Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Θεόκλητος τόνισε στους μητροπολίτες ότι η Ιερά Σύνοδος πληρώνει ΕΤΑΚ αλλά, όπως είπε, «πρέπει να έχουμε τον νου μας γιατί η φορολόγηση έρχεται. Το θέμα είναι πώς θα πείσουμε την κυβέρνηση ότι πρέπει να έχουμε ισονομία με τα Πατριαρχεία και τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία», τα οποία, όπως είναι γνωστό, δεν φορολογούνται για την περιουσία που διαθέτουν στην Ελλάδα.

Την ανάγκη ενός διαλόγου «με ειλικρίνεια, τιμιότητα, διαφάνεια, συνέπεια και δεσμευτικές εγγυήσεις της Πολιτείας για την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας» τόνισε ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος μίλησε στους μητροπολίτες για όλες τις στιγμές όπου η Εκκλησία παραχώρησε μέρος της περιουσίας της.

Τ αυτόχρονα κάνοντας μια ιστορική αναδρομή αναφέρθηκε και στις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις που έκανε η Πολιτεία σε κτήματα της Εκκλησίας. Και υπενθύμισε κατ΄ αρχήν ότι το Κράτος οφείλει 960 εκατομμύρια δραχμές από τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις που έκανε σε εκκλησιαστικές εκτάσεις από το 1917 ως το 1930. Στη συνέχεια δήλωσε ότι το 1952 η Εκκλησία έδωσε και άλλες εκτάσεις για την αποκατάσταση των ακτημόνων και σύμφωνα με τη σύμβαση έδωσε στο Κράτος 750.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης «και έπρεπε να λάβει έναντι αυτών 626 ακίνητα και 45 εκατομμύρια δραχμές νέας τότε εκδόσεως, τα οποία δεν της εδόθησαν».

Ακόμη αναφέρθηκε σε όσα συνέβησαν όταν το 1988 το κράτος πήρε τμήματα της μοναστηριακής περιουσίας. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, επισήμανε ο κ. Ιερώνυμος, «διεπίστωσε ότι παραβιάστηκαν θεμελιώδη δικαιώματα των ιερών μονών σε ό,τι αφορά τα περιουσιακά τους κεκτημένα,ανετράπη η μέχρι τότε υπέρ του Κράτους νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων και επεβλήθη εις αυτά πλήρης συμμόρφωσις προς την Σύμβασιν της Ρώμης». Ως εκ τούτου, πρόσθεσε, «η πολιτεία δεν έχει πλέον την παλαιότερη άνεση αυθαιρέτων επεμβάσεων σε ζητήματα εκκλησιαστικής περιουσίας».

Ε πίσης ο Αρχιεπίσκοπος ανακοίνωσε ότι από τα έσοδα που θα προκύψουν από την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας θα δημιουργηθεί το Ταμείο Εκκλησιαστικής Προνοίας με στόχο τη δημιουργία «ενός δικτύου προνομιακών έργων με σύγχρονες προδιαγραφές,που λείπουν εμφανέστατα από την κοινωνία μας».

Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο ο εκπρόσωπος Τύπου της Ιεραρχίας Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος όσο και άλλοι αρχιερείς χαρακτήρισαν μυθοπλασίες όσα λέγονται για μεγάλη περιουσία της Εκκλησίας.

Της Μαρίας Αντωνιάδου

Πηγή το Βήμα
16.10.09

«Ιερές» κινήσεις για αξιοποίηση ακινήτων (Βαρνάβας, Βουλιαγμένη, Κολωνάκι, Λεωφ Αλεξάνδρας

Με αιτιολογία την ίδρυση φιλανθρωπικών ιδρυμάτων, επιχειρείται η αποδέσμευση οικοπέδων-φιλέτων από διάφορα «βάρη»

Στις αρχές του 1999 ο νεοεκλεγείς Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος συναντήθηκε με τον τότε υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Κώστα Λαλιώτη και μεταξύ άλλων του ζήτησε τη βοήθεια της Πολιτείας για την καταγραφή της εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας, στο πλαίσιο του Εθνικού Κτηματολογίου, με στόχο την κατοχύρωση των τίτλων της και βέβαια στη συνέχεια την αξιοποίησή της. Λίγο αργότερα με επιστολή του ζητούσε αποχαρακτηρισμό «των ως δασικών αυθαιρέτως χαρακτηρισθέντων εκκλησιαστικών εκτάσεων» εφόσον όταν μια έκταση χαρακτηριστεί δασική σε όποιον και αν ανήκει απαγορεύεται οποιαδήποτε παρέμβαση. Προχθές, Τετάρτη, δέκα χρόνια μετά, ο διάδοχός του, Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος επισκέφθηκε τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργο Σουφλιά και του έθεσε ένα παρεμφερές ζήτημα. Στον πυρήνα των αιτημάτων του βρίσκονταν και πάλι οράματα και σχέδια αξιοποίησης της εκκλησιαστικής περιουσίας. Μόνο που για να ευοδωθούν τα σχέδια της Εκκλησίας πρέπει τα ακίνητα που διαθέτει και άλλα που διεκδικεί να απαλλαγούν από συγκεκριμένα «βάρη». Από την πρώτη στιγμή της εκλογής του, τον Φεβρουάριο του 2008, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος επαναλαμβάνει ότι στόχος του είναι τα χρήματα της Εκκλησίας να επιστρέφουν στον πάσχοντα άνθρωπο. Ο κ. Ιερώνυμος πρότεινε, και η ΔΙΣ αποδέχθηκε, τη δημιουργία πολλών ιδρυμάτων που με τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους θα εξυπηρετούν ποικίλες κοινωνικές ανάγκες. Στέγες φροντίδας ηλικιωμένων κατακοίτων, καρκινοπαθών, κοινωνικής επανένταξης νέων απεξαρτημένων, αυτιστικών παιδιών είναι μερικά μόνο από τα έργα που έχει εξαγγείλει ο Αρχιεπίσκοπος και καθυστερούν, σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, εξαιτίας της γραφειοκρατίας αλλά και της μη έκδοσης των απαραίτητων διοικητικών αποφάσεων από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Οι αποφάσεις αυτές είναι απαραίτητες για τη χρήση των εκκλησιαστικών ακινήτων που είχαν δεσμευτεί π.χ. από ΟΤΑ, και με αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις η Εκκλησιαστική διοίκηση δικαιώθηκε και τα περιουσιακά της στοιχεία «αποδεσμεύτηκαν».

Ο κ. Σουφλιάς διέκρινε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, τη φλόγα προσφοράς του Αρχιεπισκόπου και έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η Πολιτεία θα σταθεί αρωγός στο έργο που προτίθεται να κάνει. «Η συνάντηση πήγε καλά. Ποτέ δεν έχουμε φύγει δυσαρεστημένοι από συνάντηση με υπουργό. Ομως, τελικά δεν γίνεται τίποτα», σχολίασε συνεργάτης του Αρχιεπισκόπου.

Τα βασικά αιτήματα που συζητήθηκαν συνδέονται με την αξιοποίηση εκκλησιαστικών ακινήτων στο Κολωνάκι, τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, στη Βουλιαγμένη και την Κοινότητα Βαρνάβα Αττικής.

Του Νικου Παπαχρηστου

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

21.8.09

==============================

130 στρ. στον Βαρνάβα «ζητούν» αλλαγή χρήσης

Το αίτημα που συνδέεται άμεσα με το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας αφορά την επιτάχυνση των διαδικασιών για την έκδοση Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου στην περιοχή της Κοινότητας Βαρνάβα όπου η Αρχιεπισκοπή Αθηνών είναι κάτοχος δύο όμορων αγροτεμαχίων συνολικής έκτασης 130 στρεμμάτων. Η έκταση περιήλθε στην κατοχή της Αρχιεπισκοπής, πριν από μερικούς μήνες, ύστερα από δωρεά των μελών του θρησκευτικού, φιλανθρωπικού και κοινωφελούς σωματείου «Ο Απόστολος Κλεόπας». Σύμφωνα με πληροφορίες στη σύμβαση δωρεάς, που υπεγράφη στις 19 Φεβρουαρίου μεταξύ της Αρχιεπισκοπής και του Σωματείου, προβλέπεται ρητώς ότι η συγκεκριμένη έκταση παραχωρείται «για την ενίσχυση του φιλανθρωπικού και κοινωνικού έργου της». Ο κ. Ιερώνυμος έχει ανακοινώσει πως εκεί θα ανεγερθούν Κέντρα Φροντίδας Ηλικιωμένων και Κατάκοιτων καθώς επίσης θα λειτουργήσουν και παιδικές κατασκηνώσεις. Η έκταση είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτική και για να οικοδομηθεί θα πρέπει να αλλάξει η χρήση της, αφού βεβαίως πρώτα το ΥΠΕΧΩΔΕ την εντάξει στο Σχέδιο Πόλης. «Δεν μπορούμε να ζητήσουμε αλλαγή χρήσης γης από αγροτική σε οικοδομήσιμη αφού η περιοχή είναι εκτός σχεδίου. Είναι προφανές ότι η Εκκλησία της Ελλάδος δεν προτίθεται να κτίσει αυθαίρετα. Κατά συνέπεια οι αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να διευκολύνουν την Εκκλησία με τη λήψη σχετικών αποφάσεων και ακολούθως να ρυθμιστεί το ζήτημα της χρήσης γης» αναφέρουν συνοδικοί παράγοντες. Για την υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου η Εκκλησία θα διαθέσει τουλάχιστον το ποσό των 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ συνολικά για την ανέγερση των ιδρυμάτων που σχεδιάζει θα δαπανήσει, από δικούς της πόρους, σχεδόν 10 εκατ. ευρώ.

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
21.8.09
=================================================================

Σχέδια για ήπιες χρήσεις σε «φιλέτο» στο Κολωνάκι

Η αξιοποίηση του οικοπέδου των 11 στρεμμάτων στο Κολωνάκι, που περικλείεται από τις οδούς Δεινοκράτους, Ιατρίδη και Σουηδίας βρέθηκε στο πρόσφατο παρελθόν στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης της εκκλησιαστικής διοίκησης με περιοίκους και εκπροσώπους οικολογικών οργανώσεων. Αιτία ήταν τα σχέδια της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών (ΕΚΥΟ), που ενέκρινε η Ιερά Σύνοδος, για την ανέγερση ξενοδοχείου δυναμικότητας 750 κλινών προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της Αθήνας σε κλίνες στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Τελικά τα σχέδια ναυάγησαν λόγω των αντιδράσεων. Αν και τα πρόσωπα άλλαξαν οι διαθέσεις της εκκλησιαστικής διοίκησης για την αξιοποίηση του συγκεκριμένου ακινήτου δεν εγκαταλείφθηκαν. Τώρα τα νέα σχέδια της ΕΚΥΟ περιλαμβάνουν τη δημιουργία «ήπιων εγκαταστάσεων και χώρων αναψυχής». Σύμφωνα με πληροφορίες η ΕΚΥΟ δεν επιθυμεί να μην κηρυχθούν διατηρητέα τα κτίρια του παλαιού στρατιωτικού νοσοκομείου Αθηνών που βρίσκονται εντός του οικοπέδου. Ωστόσο σχεδιάζει να ανακαινίσει τουλάχιστον τα δύο μεγαλύτερα από αυτά -τα οποία βρίσκονται σε καλή κατάσταση- και να τα παραχωρήσει στην Ενωση Συντακτών για τη στέγαση του Μουσείου και Αρχείου της. Για τον υπόλοιπο χώρο υπάρχουν διάφορες προτάσεις, μεταξύ των οποίων, να κατασκευαστεί υπόγειος χώρος στάθμευσης αλλά και υψηλών προδιαγραφών συγκρότημα κατοικιών. «Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο προβλέπει ήπιες χρήσεις. Το πιθανότερο είναι να κατασκευαστεί το υπόγειο πάρκινγκ, γιατί το έχει ανάγκη και η περιοχή ενώ εξετάζονται κατά πόσο προσοδοφόρα είναι η επιλογή ανέγερσης συγκροτήματος κατοικιών», δηλώνει στην «Κ» στέλεχος της Συνόδου.

Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

21.8.09

=================================================================

Διελκυστίνδα απαιτήσεων στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας

Ενα από τα αστικά ακίνητα «φιλέτα» που διαθέτει η Εκκλησία της Ελλάδος βρίσκεται επί της λεωφόρου Αλεξάνδρας, κοντά στο γήπεδο του Παναθηναϊκού, και λειτουργεί ως υπαίθριος χώρος στάθμευσης. Από το 2004 το Διοικητικό Πρωτοδικείο έχει διατάξει το Δημόσιο να άρει το ρυμοτομικό βάρος - είναι χαρακτηρισμένος «χώρος πρασίνου». Το ΥΠΕΧΩΔΕ, όμως, καθυστερεί -«αρνείται» υποστηρίζουν εκκλησιαστικοί κύκλοι- να εκδώσει το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα. Ο Δήμος Αθηναίων επιθυμεί να απαλλοτριώσει το εν λόγω ακίνητο, αλλά δεν διαθέτει το χρηματικό ποσό που απαιτείται, το οποίο, σύμφωνα με αρχική εκτίμηση στελεχών του ΥΠΕΧΩΔΕ, ξεπερνάει τα 7 εκατ. ευρώ. «Και μέχρι ο δήμος να βρει τα χρήματα, η πολιτεία κάνει πως δεν ακούει τη δικαιοσύνη και δεν εκδίδει το αναγκαίο Προεδρικό Διάταγμα ώστε η ΕΚΥΟ να προχωρήσει στην αξιοποίηση της περιουσίας της» σχολιάζει το ίδιο στέλεχος της Συνόδου. Το οικόπεδο είναι περίπου 3 στρέμματα και σχεδιάζεται η ανέγερση κτιρίου πολυτελών γραφείων και υπόγειου χώρου στάθμευσης συνολικής επιφάνειας 10.000 τ.μ. «Κάποιοι υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να μετατραπεί σε χώρο πρασίνου. Και όμως μόλις λίγα μέτρα μακριά βρίσκεται το γήπεδο του ΠΑΟ, το οποίο προορίζεται να δώσει τη θέση του στο πράσινο» υποστηρίζουν κύκλοι της Αρχιεπισκοπής και συνεχίζουν: «Οπότε ας αφήσουν την Εκκλησία να δημιουργήσει σε ό,τι της απέμεινε τις κατάλληλες υποδομές οι οποίες θα στηρίξουν οικονομικά τα νέα φιλανθρωπικά της ιδρύματα». Υπενθυμίζουν δε ότι σε εκτάσεις της Εκκλησίας ανεγέρθησαν τα νοσοκομεία Ευαγγελισμός, Λαϊκό, Ναυτικό, Σωτηρία, Αρεταίειο, Αιγινήτειο, Ασκληπιείο Βούλας αλλά και η Ακαδημία Αθηνών κ.ά.

Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

21.8.09

===================================================================

Η σουλτάνα και οι εκτάσεις στη Βουλιαγμένη

Χιλιάδες στρέμματα γης περιήλθαν στην ιδιοκτησία της Εκκλησίας κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην Αττική, η Μονή Ασωμάτων Πετράκη οφείλει πολλά σε μια σουλτάνα. Η Μιχριζάχ ήταν σύζυγος του Μουσταφά Γ΄ και μητέρα του διαδόχου του, Σελίμ Γ΄, γνωστού για τις μεταρρυθμιστικές πολιτικές του. Με καταγωγή από τη Γένοβα, η Αγνή, όπως ήταν το χριστιανικό βαφτιστικό όνομά της, στα 20 χρόνια που ήταν πρώτη κυρία της Αυτοκρατορίας (1789-1805) έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα χριστιανικά ιδρύματα. Ετσι όταν το 1795 ο ηγούμενος της Αθηναϊκής Μονής, μοναχός και ιατρός Διονύσιος Πετράκης μετέβη στην Κωνσταντινούπολη πέτυχε να κερδίσει την εύνοιά της. Μεγάλες εκτάσεις στο Λεκανοπέδιο και στα παράλια της Αττικής δωρήθηκαν στην Μονή ενώ λίγα χρόνια αργότερα, με νέα παρέμβασή της, ο γιος της σουλτάνος Σελίμ ανακήρυξε το Μοναστήρι σε Βακούφι. Ως αποτέλεσμα η ακίνητη περιουσία της Μονής να χαρακτηριστεί αναπαλλοτρίωτη.

«Απομεινάρια» αυτής της προστατευόμενης τεράστιας περιουσίας είναι εκτάσεις εκατοντάδων στρεμμάτων στη Βουλιαγμένη, τη Βάρη και άλλες περιοχές της Αττικής. Το ενδιαφέρον της ΕΚΥΟ εστιάζεται στην αξιοποίηση των οικοπέδων της Βουλιαγμένης, συνολικής επιφάνειας 200 στρεμμάτων. Σύμφωνα με παλαιότερες εκτιμήσεις στελεχών της Ιεράς Συνόδου η αξία των οικοπέδων, τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά στην λίμνη της Βουλιαγμένης και το Καβούρι, ξεπερνούν τα 500 εκατομμύρια ευρώ. Η απόφαση του Δήμου Βουλιαγμένης να «δεσμεύσει» τα ακίνητα αυτά για τη δημιουργία χώρων πρασίνου και την κάλυψη δημοτικών αναγκών οδήγησε την ΕΚΥΟ, επί Αρχιεπισκοπείας Χριστοδούλου, να προσφύγει στα Διοικητικά Δικαστήρια. «Υπάρχουν 8 ανεκτέλεστες δικαστικές αποφάσεις για την αποδέσμευση των εκκλησιαστικών ακινήτων της Βουλιαγμένης ενώ εκκρεμεί η οριστική έκδοση αποφάσεων ισάριθμων προσφυγών της Εκκλησίας» αναφέρει στην «Κ» συνεργάτης του Αρχιεπισκόπου. «Η περιουσία της Εκκλησίας είναι όμηρος κάθε Δήμου που θα αποφασίσει να τη χρησιμοποιήσει για δικές του ανάγκες. Το ΥΠΕΧΩΔΕ έχει υποχρέωση να προχωρήσει άμεσα τη διαδικασία έκδοσης των σχετικών διαταγμάτων», προσθέτει.

Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
21.8.09

==================================================================

Αποψη: Τα προβλήματα και τα συμφέροντα

Του Αντωνιου Γ. Ζαμπελη*

Στην πλειάδα των δημοσιευμάτων των σχετικών με την εκκλησιαστική περιουσία διαφαίνεται η τάση να εμφανιστεί η Εκκλησία της Ελλάδος ως κατέχουσα τεράστια ακίνητη περιουσία, την οποία ίσως νέμονται κάποιοι επιτήδειοι πού έχουν στενούς δεσμούς με την εκάστοτε διοίκηση των εκκλησιαστικών πραγμάτων. Αυτή η πεποίθηση ίσως να είχε κάποια ψήγματα αληθείας στο παρελθόν, κυρίως όμως οφειλόταν στην άγνοια των διαχειριστών της οι οποίοι δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με το αντικείμενο.

Η Εκκλησία υπέστη γενναίες αφαιμάξεις από την ελληνική Πολιτεία κατά τα έτη 1833, 1860, 1922, 1932 και 1952, καθώς κάθε φορά της αφαιρούνταν με διάφορες προφάσεις τα 4/5 της εναπομείνουσας ακίνητης περιουσίας της, χωρίς ουσιαστικό αντάλλαγμα. Ταυτόχρονα προέβη σε μεγάλες δωρεές γης για την κατασκευή κοινωφελών ιδρυμάτων (Ευαγγελισμός, Σωτηρία, Γεννηματά, ΠΙΚΠΑ Πεντέλης, Σχολή Ευελπίδων κ. λπ.). Σήμερα έχει απομείνει με έναν ικανό αριθμό ακινήτων, λίγων αστικών, περισσότερων αγροτικών και πολλών δασικών. Το παράδοξο όμως είναι ότι επί των ακινήτων αυτών που έχουν απομείνει υφίσταται πλειάδα βαρών, κυρίως ρυμοτομικών, που καθιστούν αυτή τη στιγμή σχεδόν αδύνατη την αξιοποίησή τους. Δηλαδή, στα μεν αστικά ακίνητα που βρίσκονται κυρίως εντός των γεωγραφικών ορίων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, οι δημοτικές Αρχές πιέζουν την Πολιτεία να μην εκδώσει τα απαραίτητα Προεδρικά Διατάγματα και τις αντίστοιχες πολεοδομικές άδειες ώστε να μπορέσει η Εκκλησία να τα αξιοποιήσει προς όφελος της δοκιμαζόμενης κοινωνίας μας. Σ’ αυτήν την πίεση συντείνουν και οι οργανωμένες αντιδράσεις συγκεκριμένων συμφερόντων. Ετσι, έχουμε φτάσει στο σημείο η Εκκλησία της Ελλάδος «με την τεράστια περιουσία στα χαρτιά» να μην μπορεί να αξιοποιήσει ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο από την αστική ακίνητη περιουσία της.

Ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος έχει δημόσια δηλώσει ότι έχει ένα όραμα, την ανακούφιση της κοινωνίας που δοκιμάζεται. Ο λόγος της Εκκλησίας είναι μεν παρηγορητικός, αλλά πρέπει να αντιμετωπίζει τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα με έργα ουσίας. Η Πολιτεία, κάτω από τα τεράστια δημοσιονομικά της προβλήματα και μην έχοντας να διαθέσει πόρους για την εκτέλεση τέτοιων έργων, πρέπει να δώσει τη δυνατότητα στην Εκκλησία να προχωρήσει στην εκτέλεση και λειτουργία αυτών των κοινωφελών ιδρυμάτων. Πρέπει λοιπόν άμεσα να «απελευθερωθεί» η ακίνητη περιουσία της Εκκλησίας με δραστικά μέτρα από την Πολιτεία, αφήνοντας στην άκρη τα μικροκομματικά συμφέροντα.

* Γενικός διευθυντής της κεντρικής υπηρεσίας των Οικονομικών της Εκκλησίας της Ελλάδος, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Εμπορικής Ακίνητης Περιουσίας.

Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

21.8.09

==================================================================

Αποψη: «Να είναι προσεκτική όταν ζητεί παρεκκλίσεις»

Του Βαγγελη Λυρουδια*

Αν αγνοήσουμε τους τρόπους με τους οποίους περιήλθε στα χέρια της Εκκλησίας η περιουσία της, θα πρέπει πάντα να αναγνωρίζουμε τον ιστορικό ρόλο που έπαιξε σε στιγμές οικονομικής δυσπραγίας. Μεγάλα κομμάτια της τεράστιας περιουσίας της Εκκλησίας δόθηκαν, λ. χ., για την αποκατάσταση των προσφύγων, μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Στη σημερινή εποχή, βέβαια, τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Η Εκκλησία, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο, πολιτεύεται και ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα. Εφόσον η υποστήριξη που ζητάει σήμερα η Εκκλησία από την Πολιτεία βρίσκεται στην προοπτική της οικονομικής της αυτοτέλειας και βοηθά στον χωρισμό κράτους - Εκκλησίας, τότε δεν θα πρέπει να είμαστε αντίθετοι. Βέβαια, η Εκκλησία θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική όταν ζητάει παρεκκλίσεις. Τα ειδικά καθεστώτα που απολάμβανε στο παρελθόν δεν προσιδιάζουν με τις αρχές της χριστιανικής πίστης. Η Εκκλησία θα πρέπει να υποδιπλασιάζει τις απαιτήσεις της σε σχέση με αυτές των απλών πολιτών.

Με άλλα λόγια, η άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας από την Εκκλησία μας θα πρέπει να είναι μετριοπαθής, όπως αρμόζει στην ορθόδοξη πίστη, και όχι να χρησιμοποιηθεί για την άσκηση οικονομικής δύναμης, όπως πράττει το Βατικανό.

* Πρόεδρος Πανελλήνιας Ενωσης Αρχιτεκτόνων.

Πηγή Καθημερινή

21.8.09

=================================================================

«Απελευθερώστε τα ακίνητα της Εκκλησίας για να φτιάξουμε φιλανθρωπικά ιδρύματα» - (Συμπεριλαμβάνονταν 150 στρέμματα στον Βαρνάβα)

Τη θέσπιση όρων δόμησης, την αλλαγή χρήσεων γης και την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων και για τις εκτάσεις όπου η Εκκλησία της Ελλάδος θέλει να ανεγείρει νοσοκομεία και ιδρύματα συζήτησαν χθες ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος και ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γ. Σουφλιάς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αρχιεπίσκοπος ζήτησε την έκδοση όρων δόμησης και την αλλαγής χρήσης γης για τα 150 στρέμματα γεωργικής έκτασης στον Βαρνάβα που δωρίστηκαν στην Εκκλησία. Στόχος του, όπως επεσήμανε στον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, είναι η κατασκευή στη συγκεκριμένη έκταση κέντρων για τους ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο και γηροκομείου. Ταυτόχρονα ο κ. Ιερώνυμος ενημέρωσε τον κ. Σουφλιά για τα ιδρύματα που θέλει να ανεγείρει σε διάφορες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπως είναι το Κέντρο Φροντίδας Παιδιών με Νοητική Στέρηση, το Κέντρο για τα Αυτιστικά Παιδιά στο Μοσχάτο, το Κέντρο Επανένταξης των νέων που ήταν χρήστες ναρκωτικών και οι κατασκηνώσεις και οι ξενώνες νέων στην Πάρνηθα.

Ακόμη ο κ. Ιερώνυμος, ο οποίος συνοδευόταν από τον γενικό διευθυντή των Οικονομικών Υπηρεσιών της Εκκλησίας της Ελλάδος κ. Α. Ζαμπέλη, ζήτησε την έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων για τις εκτάσεις της Εκκλησίας που έχουν δεσμευθεί από δημάρχους και τα δικαστήρια με τελεσίδικες αποφάσεις τους έχουν αποφανθεί ότι ανήκουν στις υπηρεσίες της Συνόδου. Πρόκειται, όπως τονίζεται μεταξύ άλλων, για τα 40 στρέμματα που διαθέτει η Εκκλησία στη Βουλιαγμένη και έχουν χαρακτηριστεί δασικά. Η Εκκλησία δικαιώθηκε με απόφαση του Αρείου Πάγου, συναντά όμως την αντίδραση του δήμου και το ΠΕΧΩΔΕ δεν εκδίδει τα σχετικά προεδρικά διατάγματα για να προχωρήσει η Εκκλησία στην αξιοποίηση της περιουσίας της. Ε πίσης ο Αρχιεπίσκοπος ανακοίνωσε στον κ. Σουφλιά την πρόθεση της Εκκλησίας να ανεγείρει στη Βάρη κτίρια στα οποία θα εγκατασταθεί και θα λειτουργεί η Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία, που σήμερα φιλοξενείται σε ακίνητο της Μητρόπολης Αττικής. Και στις εκτάσεις της Βάρης χρειάζονται ειδικές παρεμβάσεις καθώς πρόκειται για μια έκταση η οποία κληροδοτήθηκε στην Εκκλησία από διαθήκη η οποία ορίζει συγκεκριμένες χρήσεις.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αυτό που αποφασίστηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Αρχιεπισκόπου με τον υπουργό ήταν η καλύτερη συνεργασία των δύο πλευρών προκειμένου να προωθηθούν τα έργα και να αποφεύγονται τυχόν εμπλοκές. Και αξίζει να σημειωθεί ότι ανάμεσα στα προβλήματα που παρουσιάστηκαν μεταξύ των δύο πλευρών κατά το παρελθόν ήταν οι αποφάσεις του ΠΕΧΩΔΕ για την επέκταση του ρυθμιστικού σχεδίου σε περιοχές της Αττικής αλλά και των οδικών αξόνων της νέας Αττικής οδού που περνάνε ή θα βρίσκονται σε εκτάσεις της Εκκλησίας, όπως η περιοχή του Υμηττού. Οι εκτάσεις αυτές είναι χαρακτηρισμένες δασικές ή ημιδασικές και οι οικονομικές υπηρεσίες της Εκκλησίας της Ελλάδος επιδιώκουν την αξιοποίησή τους αλλά συναντούν την αντίδραση υπηρεσιακών παραγόντων.

Ο κ. Σουφλιάς εξήρε το έργο του Αρχιεπισκόπου. «Εχει φλόγα για προσφορά και κοινωνικό έργο. Αλλά η παραγωγή κοινωνικού έργου απαιτεί και πόρους και απαιτεί επίσης και τη συμπαράσταση στην Εκκλησία» είπε ο κ. Σουφλιάς και προσέθεσε: «Συζητήσαμε για το έργο του και δήλωσα στον Μακαριότατο ότι εμείς είμαστε στη διάθεσή του να τον βοηθήσουμε στο μεγάλο έργο που σκέπτεται να κάνει και να προσφέρει σε διάφορες αναξιοπαθούσες ομάδες του ελληνικού πληθυσμού». Ο Αρχιεπίσκοπος, από την πλευρά του, δήλωσε ενθουσιασμένος από τη συνεργασία του με τον υπουργό. «Βρήκα άμεσα κατανόηση» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ιερώνυμος.

Πηγή Το Βήμα
20.8.09

Σχόλιο δικό μου :
Ανάμεσα στις εκτάσεις για τις οποίες ζητήθηκε αλλαγή χρήσης συμπεριλαμβάνονταν 150 στρέμματα γεωργικής έκτασης στον Βαρνάβα οι οποίες δωρήθηκαν στην Εκκλησία. Η συζήτηση με τον κ. Σουφλιά περί αλλαγής χρήσης της έκτασης στον Βαρνάβα έγινε την 19.8.09 και την 21.8.09 ξέσπασε η πυρκαγιά που κατέκαψε την Αττική. Η πυρκαγιά ξεκίνησε από το Γραμματικό και επεκτάθηκε στον Βαρνάβα!!!!
Τι σύμπτωση.....αίτημα αλλαγής χρήσης και πυρκαγιές να πηγαίνουν πλάϊ πλάϊ.....

«Ιερές δωρεές»

«Ιερές δωρεές»

Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη

Λέει η παροιμία: «Είπαν ν' αγιάσω, αλλά δεν μ' αφήνει ο Εξαποδώ». Ελεγα λοιπόν να μην ξαναπασχολήσω τη στήλη με τα μοναστήρια και τους «αγίους» ηγουμένους και εκεί που το είπα ήρθε η ακόλουθη επιστολή:

Κύριε Καρκαγιάννη

Η παραχώρηση δημόσιας περιουσίας στις ιερές μονές του Αγίου Ορους είναι διαχρονικό φαινόμενο, που άρχισε με βυζαντινά χρυσόβουλα και σουλτανικά φιρμάνια, συνεχίζεται δε σήμερα με τις γνωστές σκανδαλώδεις ανταλλαγές λιμνών με οικόπεδα. Λίγο παλαιότερα, η διασπάθιση της δημόσιας περιουσίας γινόταν χωρίς καν ανταλλάγματα με τη μορφή της γνήσιας δωρεάς δημόσιας γης από το ελληνικό Δημόσιο στη Μονή.

Για παράδειγμα, σας εσωκλείω το 7159/14-10-1992 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Περιστερίου Μ. Πιπιλή - Δακτυλίδου με το οποίο το ελληνικό Δημόσιο, διά του τότε ΕΟΤ, δώρισε 150 στρέμματα στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Ορους για να τα αξιοποιήσει τουριστικά εντός πενταετίας.

Επρόκειτο για ένα τουριστικό φιλέτο, μια μοναδική έκταση με πρόσωπο 300 μ. στη θάλασσα και 500 μ. στην εθνικό οδό Κασσάνδρας Χαλκιδικής, κοντά στο Πευκοχώρι. Φόροι δεν καταβλήθηκαν ούτε έγινε εκτίμηση της αξίας του οικοπέδου από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών. Απλώς, προκειμένου να υλοποιηθούν τα δικαιώματα της συμβολαιογράφου οι συμβαλλόμενοι όρισαν την αξία της δωρεάς σε 150.000.000 δρχ. Τη δωρεά αποδέχθηκε «με ευγνωμοσύνη» η Μονή, παρέλαβε δε έκτοτε το οικόπεδο στην κυριότητα, νομή και κατοχή της - όπως γραφικά αναφέρει το συμβόλαιο.

Και αναρωτιέται κανείς: να υπήρξαν άραγε υψηλά ιστάμενα πρόσωπα τής τότε εκκλησιαστικής και κομματικής ιεραρχίας που «από κοινού συμφέροντος ορμώμενοι», αποφάσισαν την ιερή αυτή δικαιοπραξία; Μπα δεν γίνονται τέτοια πράγματα!

Το πιθανότερο οι άνθρωποι του αλήστου μνήμης ΕΟΤ, παραπλανηθέντες, θα σκέφθηκαν: αφού δεν έχουμε χρήματα να αξιοποιήσουμε την απαλλοτριωμένη έκταση δεν χαρίζουμε ένα κομμάτι γης στους καλόγερους να το αξιοποιήσουν αυτοί τουριστικά, μιας και χρήματα διαθέτουν και πείρα τουριστική έχουν και κοντά είναι!

Ο όρος της δωρεάς (αξιοποίηση εντός 5ετίας) φυσικά ουδέποτε εκπληρώθηκε και ο χώρος σήμερα χρησιμοποιείται από ελεύθερους κατασκηνωτές ή ως σκουπιδότοπος.

Ελλάς το μεγαλείο σου βασίλεμα δεν έχει!

Με τιμή
Σ. Δεδες
Επ. Δικηγόρος
Πανόραμα Θεσσαλονίκης

Σημειωτέον ότι το ως άνω δωρηθέν ακίνητο είχε περιέλθει στον ΕΟΤ κατόπιν απαλλοτριώσεως «υπέρ του δημοσίου συμφέροντος» και το Δημόσιο είχε καταβάλει την αποζημίωση.

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

1.11.08

Ο κ. Ιερώνυμος για τις περιουσίες πολιτικών

Ο κ. Ιερώνυμος για τις περιουσίες πολιτικών

Του Νικου Παπαχρηστου

«Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ούτε τα πολιτικά πρόσωπα πρέπει να έχουν περιουσία». Με αυτή τη σαφέστατη αιχμή ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος απάντησε χθες σε εκείνους τους πολιτικούς οι οποίοι με αφορμή την «υπόθεση Βατοπεδίου» υποστηρίζουν πως η Εκκλησία δεν πρέπει να έχει περιουσία. Ταυτόχρονα κύκλοι της Ιεράς Συνόδου άφηναν να εννοηθεί πως η αρχιεπισκοπική αιχμή αφορά και «τους τρυφηλώς διαβιούντες πολιτικούς». Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του προς τους εκκλησιαστικούς συντάκτες, μετά τη χθεσινή συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος έστειλε μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση.

Καταρχήν ξεκαθάρισε πως η Εκκλησία δεν θα είναι αυτή που θα επιδιώξει τον χωρισμό της από την Πολιτεία. «Εμείς δεν θα το θέσουμε ποτέ. Αν το θέσει η Πολιτεία θα μπούμε στη συζήτηση. Αλλά εμείς δεν ξεκινάμε ένα τέτοιο θέμα, γιατί θα είναι εις βάρος του έθνους. Αν όμως η Πολιτεία θελήσει, δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα», τόνισε με αποφασιστικότητα ο κ. Ιερώνυμος.

Για την υπόθεση Βατοπεδίου επανέλαβε ότι θα περιμένει το αποτέλεσμα της δικαστικής έρευνας, υπενθυμίζοντας ότι λόγω του αυτοδιοικήτου του Αγίου Ορους, ούτε καν το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στο οποίο υπάγεται πνευματικά ο Αθως, έχει δυνατότητα παρέμβασης. «Δεν είναι θέμα συνθημάτων και μπαλονιών. Αυτή η περίοδος δυστυχώς προσπαθεί με συνθήματα να καλύψει πολλά προβλήματα... τα συνθήματα είναι όμορφα αλλά δεν είναι δημιουργικά», πρόσθεσε και διερωτήθηκε «μήπως και το Βατοπέδι αποδειχθεί ένα ακόμα σύνθημα». Εσπευσε ωστόσο να ζητήσει από όλους να κατανοήσουν πως «άλλο είναι η Εκκλησία και άλλο είναι τα πρόσωπα».

Ο αρχιεπίσκοπος υπογράμμισε πως θα πρέπει να υπάρχει μια ειλικρινής και διαφανής σχέση συνεργασίας Πολιτείας-Εκκλησίας. Στο πλαίσιο αυτό, επανέλαβε, η εκκλησιαστική περιουσία θα πρέπει να αξιοποιείται προς όφελος του λαού. Ταυτόχρονα όμως ζήτησε να γίνει μια έρευνα για να διαπιστωθεί πώς αξιοποιήθηκε η περιουσία της Εκκλησίας που δημεύτηκε ή απαλλωτριώθηκε κατά καιρούς από το κράτος. «Σήμερα έχουν απομείνει ψίχουλα από την αρχική εκκλησιαστική περιουσία», είπε εμφατικά. Σε μια κίνηση που προκάλεσε αίσθηση, ο αρχιεπίσκοπος ανακοίνωσε πως η Εκκλησία της Ελλάδος θα προχωρήσει στη δημιουργία τεσσάρων κέντρων φροντίδας για παιδιά με νοητική υστέρηση ή με αυτισμό, για την επανένταξη νέων που απεξαρτήθηκαν από τα ναρκωτικά και για κατάκοιτα και εγκαταλελειμμένα άτομα. Σύμφωνα με τον κ. Ιερώνυμο, για την κατασκευή των τεσσάρων ιδρυμάτων θα διατεθεί από την Εκκλησία ποσό ύψους 8 εκατομμυρίων ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί πως αυτό το χρηματικό ποσό, που βρίσκεται επί δέκα χρόνια κατατεθειμένο σε τραπεζικό λογαριασμό της Συνόδου, προήλθε από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και αποτέλεσε το αντικείμενο της υπόθεσης που «σημάδεψε» την αρχιεπισκοπική εκλογή του 1998.

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

23.10.08

«Δεν ανήκει στη Μονή ούτε σπιθαμή γης»

«Δεν ανήκει στη Μονή ούτε σπιθαμή γης»

Ο μητροπολίτης Ξάνθης κ. Παντελεήμων χαρακτηρίζει ανιστόρητες τις διεκδικήσεις εκτάσεων γύρω από τη λίμνη Βιστωνίδα

Βασιλης Νεδος

Στους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Θράκη πριν από 80 χρόνια ανήκουν οι εκτάσεις γύρω από τη λίμνη Βιστωνίδα, σύμφωνα με όσα δηλώνει στην «Κ» ο μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμων. Οπως εξηγεί ο κ. Παντελεήμων, στις αρχές της δεκαετίας του '30 το τότε υπουργείο Γεωργίας στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτικής αποκατάστασης των προσφύγων που είχαν φθάσει στην ευρύτερη περιοχή της Ξάνθης, είχε παραχωρήσει αυτές τις εκτάσεις στους άκληρους ομοεθνείς, οι οποίοι είχαν μεταναστεύσει από διάφορες περιοχές της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κυρίως της Ανατολικής Θράκης.

«Εμμένω και σε αυτά που είχα πει το 2003», λέει στην «Κ» ο κ. Παντελεήμων «ότι δηλαδή οι διεκδικήσεις της Μονής Βατοπεδίου είναι ανιστόρητες. Αναγνωρίζουμε τα δικαιώματα στους δύο ναούς του Αγίου Νικολάου και της Παντάνασσας που υπάρχουν στα νησάκια της λίμνης, αλλά ώς εκεί. Μήτε σπιθαμή γης έξω από αυτές, δεν ανήκει στη Μονή. Η γη ανήκει στον ξανθιώτικο λαό, ο οποίος την καλλιεργεί και ζει από αυτήν. Μαζί μου συμφωνούν η τοπική κοινωνία και οι φορείς».

Ο κ. Παντελεήμων ελπίζει ότι με την παρέμβαση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γιώργου Σανιδά η υπόθεση «θα ξεκαθαρίσει άπαξ διά παντός» και αναφέρει ότι το ενδιαφέρον της Μονής Βατοπεδίου για την περιοχή γύρω από τη λίμνη «μετρά» ήδη 200 χρόνια. «Από το 1820-21 υπάρχει μια σχετική αλληλογραφία στην οποία περιγράφονται οι διεκδικήσεις της Μονής», αναφέρει ο κ. Παντελεήμων. Λέει μάλιστα ότι ιδιαίτερα για την εποχή πριν από την ενσωμάτωση της Θράκης στο ελληνικό κράτος, οι εκάστοτε μητροπολίτες προσέφευγαν στο Φανάρι, ζητώντας την παρέμβαση του Οικουμενικού Πατριάρχη.

Την πρακτική παραχώρησης μοναστικών μετοχίων σε άκληρους πρόσφυγες φαίνεται ότι αναγνωρίζει και η ίδια η Μονή στο χρονολόγιο που έχει αναρτήσει στην Ιστοσελίδα της. Εκεί το 1922 σημειώνεται ως έτος «σταδιακής παραχώρησης των βατοπεδινών μετοχίων στην Μακεδονία σε πρόσφυγες».

Ο κ. Μιχάλης Δεκλερής, πρώην πρόεδρος του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, επικεφαλής σήμερα του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος λέει στην «Κ» ότι «τα ευαίσθητα οικοσυστήματα όπως οι λίμνες και οι ποταμοί είναι μέρος του περιβάλλοντος το οποίο ανήκει στην κοινή χρήση και δεν μπορεί να είναι ιδιοκτησία κανενός».

Στη διαμάχη, ο ηγούμενος κ. Εφραίμ και οι λοιποί μοναχοί επικαλούνται τη νομική εγκυρότητα αυτοκρατορικών χρυσοβούλων, τα οποία ανάγονται έως και στον 11ο αιώνα. Ο κ. Δεκλερής σχολιάζει ότι μεταξύ της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και της Νεώτερης Ελλάδος μεσολάβησε η Οθωμανική κυριαρχία. Επίσης, σημειώνει ότι στις διαπραγματεύσεις για την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους το 1830, ο Ιωάννης Καποδίστριας αρνήθηκε να συζητήσει οποιοδήποτε θέμα αποζημιώσεων στον Σουλτάνο, λέγοντας ότι η Ελλάδα κέρδισε τις εκτάσεις αυτές «πολεμικώς και δημευτικώς».

Οι τίτλοι κυριότητας

Μόνο η αλληλουχία τίτλων (βυζαντινοί, οθωμανικοί, νεοελληνικοί) μπορεί να αποδείξει τη νομική ισχύ μιας απόφασης, εξηγεί στην «Κ» ο ομότιμος καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Σπυρίδων Τρωιάνος. «Το ελληνικό κράτος», επισημαίνει «είναι, από άποψη διεθνούς δικαίου, διάδοχος του Οθωμανικού. Το χρυσόβουλο σε συνδυασμό με άλλα έγγραφα δημιουργεί μια πλήρη σειρά τίτλων κυριότητας». Οπως λέει ο ίδιος, η εκτίμηση της αυθεντικότητας των χρυσοβούλων είναι εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία, καθώς η πλαστογραφία στο Βυζάντιο ήταν εκτεταμένη. Αναφέρει μάλιστα ο κ. Τρωιάνος ότι προ τριακονταετίας είχε ανακαλύψει σε βιβλιοθήκες των Αθηνών δύο χρυσόβουλα, ένα αυθεντικό και ένα πλαστό. «Ηταν σχεδόν απολύτως όμοια», λέει, «άλλαζαν μόνο κάποιες λέξεις». Οι μοναχοί, περιγράφει, ήταν «πρωταθλητές» στην πλαστογραφία χρυσοβούλων, μέθοδο με την οποία προσπαθούσαν να επεκτείνουν προνόμια που τους παραχωρούσαν αυτοκράτορες.

Ο κ. Αθανάσιος Μαρκόπουλος, καθηγητής της Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών λέει ότι στο Αγιον Ορος και στη Μονή της Πάτμου εξακολουθούν να διασώζονται αυθεντικά χρυσόβουλα. Ο ίδιος αναφέρει ότι επρόκειτο ουσιαστικά για νομοθετικές πράξεις με τις οποίες επικυρώνονταν διαφόρων ειδών αποφάσεις. «Ωστόσο», παρατηρεί ο κ. Μαρκόπουλος «πώς αξιοποιεί το κάθε Μοναστήρι τα χρυσόβουλα που έχει στην κατοχή του άπτεται αποκλειστικά του τρόπου λειτουργίας του, και προφανώς των διεκδικήσεων που μπορεί να έχει».

Δεύτερο μοναστήρι στην ιεραρχία του Αθω

Η Μονή Βατοπεδίου είναι το δεύτερο μοναστήρι στην ιεραρχία του Αθω μετά τη Μεγίστη Λαύρα. Είναι ένα από τα λεγόμενα Πρώτα μοναστήρια που δίνει τον Πρώτο στον Αθω, ο οποίος είναι η κεφαλή του Αθω. Οπως εξηγεί ο καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας κ. Μαρκόπουλος, μόνο πέντε μοναστήρια δίνουν Πρώτους. Το Βατοπέδι, όπως και οι υπόλοιπες Μονές του Αγίου Ορους από το 1386 και μέχρι την εκδίωξη των Οθωμανών από τη Μακεδονία (με μια προσωρινή διακοπή που ακολούθησε την ήττα των Τούρκων από τους Μογγόλους το 1402 στη Μάχη της Αγκυρας), ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν το λεγόμενο χαράτσι όχι μόνο για λογαριασμό τους αλλά και για λογαριασμό της έγγειας περιουσίας τους, την οποία κατείχαν και πολύ πέρα από τα όρια του Αγίου Ορους. Οι μοναχοί, όπως αναφέρουν στα έργα τους κορυφαίοι βυζαντινολόγοι (Runciman, Vasiliev, Ostrogorsky, Nicol κ.ά.) προέρχονταν από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, όπως υφαντές, ράφτες, χαλκωματάδες, βυρσοδέψες αλλά και ζητιάνοι και κλέφτες. Οι περισσότεροι ήταν αγράμματοι και οι εκάστοτε Οικουμενικοί Πατριάρχες κατέβαλλαν προσπάθεια να μειώσουν το φαινόμενο εμπορίας σημαντικών χειρογράφων του Αγίου Ορους. Το 1912 μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας, το Αγιον Ορος παύει να είναι υπόχρεο στον Σουλτάνο. Το 1990 εγκαθίσταται νέα αδελφότητα στη Μονή Βατοπεδίου και υιοθετείται το κοινοβιακό σύστημα.

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
14.9.08