Η ισχύς των συντεχνιών

Φωτό : Eurokinissi

Πολιτικά και λογιστικά το πιο εύκολο πράγμα είναι να περικόψεις μισθούς και συντάξεις. Ναι, θα εξεγερθούν οι συνήθεις ευαίσθητοι, θα καταραστούν τους παγκόσμιους συνωμότες οι συνήθεις ελληναράδες, θα κάψουν κάνα δυο κτίρια οι συνήθεις χουλιγκάνοι, θα αντεπιτεθούν με συμψηφισμούς οι συνήθεις αριστεροί «τα ντουβάρια σάς ενδιαφέρουν ή οι ζωές;» (την προηγούμενη φορά, βέβαια, χάθηκαν -πραγματικά- τρεις ζωές) και η ζωή θα συνεχιστεί κατά τα συνηθισμένα. Θα έχουμε αψιμαχίες στη Βουλή, μπορεί να πετάξει κανένα βιβλίο ο βουλευτής του ΚΚΕ κ. Μαυρίκος, η τρόικα θα χαρεί που μπαλώνονται τα νούμερα και η ζωή θα συνεχιστεί μέχρι τις επόμενες περικοπές.

Βεβαίως, όταν χτυπούν τα πρώτα κύματα των αγορών ορθώνεις φράγματα με ό,τι μπορείς να βρεις γύρω σου. Οι μισθοί και οι συντάξεις που χρηματοδοτεί ο ανοικονόμητος κρατικός κορβανάς είναι η πιο πρόχειρη λύση στην οποία κατέφυγαν όλοι· Ιρλανδοί, Πορτογάλοι, Ιταλοί, Ισπανοί και λοιποί. Το θέμα είναι ότι σαν χτυπήσει το τσουνάμι και τα πρόχειρα φράγματα των περικοπών δεν αντέξουν, το να επιμένεις σε περικοπές είναι τσάμπα κόπος, τσάμπα κτίρια και τσάμπα συμψηφισμοί για ντουβάρια και ζωές. Χρειάζονται άλλου τύπου πολιτικές για να πάρει μπρος η οικονομία. Αυτές που δύο χρόνια τώρα τις κλωθογυρνάμε και δεν θέλουμε να τις εφαρμόσουμε. Κι αυτό γιατί τέτοιες πολιτικές έχουν άμεσο εκλογικό κόστος σε όσους υπουργεύουν. Οι οριζόντιες περικοπές πλήττουν εκτός από δικαίους και άδικους τη χώρα, την κυβέρνηση, το κόμμα. Αλλά μέσα στον κακό χαμό οι υπουργεύοντες μπορεί να τη σκαπουλάρουν. Μετράνε τα κουκιά των συντεχνιών που δεν θίγουν και ασχέτως με την πορεία του κόμματός τους αυτοί θα είναι πάλι στη Βουλή. 

Μια περίπτωση τέτοιου υπουργεύοντος είναι ο κ. Μάκης Βορίδης. Ρητορεύει (οικονομικώς) ως φιλελεύθερος, αλλά δεν μένει ασυγκίνητος από τις 25.000 οικογένειες των ψηφοφόρων ταξιτζήδων της Αττικής. Γι’ αυτό σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο -όπως τουλάχιστον το πρωτοπαρουσίασε ο πρόεδρος των ταξιτζήδων κ. Θύμιος Λυμοπερόπουλος- εφηύρε τα περιβαλλοντικά κριτήρια, τα οποία -τι έκπληξη!- ταιριάζουν απόλυτα με τον αριθμό των ταξί που έχει σήμερα η Αθήνα.

Ο ομόλογός του στο ΠΑΣΟΚ (σε ρητορικό μεταρρυθμισμό, για να μην παρεξηγούμαστε) είναι ο κ. Ανδρέας Λοβέρδος. Αυτός ολημερίς ανοίγει το επάγγελμα του φαρμακοποιού και το βράδυ κάποιος βγάζει υπουργικές αποφάσεις και το ξανακλείνει. Η απελευθέρωση κατέληξε σε μια ανούσια διαμάχη για το ωράριο που την πληρώνουν γυναικόπαιδα. 

Η κ. Νίνα Κεφαλά από την Καρδίτσα, που εφάρμοσε τον νόμο και άνοιξε το φαρμακείο τρία απογεύματα, καλείται να πληρώσει πρόστιμο 80.000 ευρώ. Το πρόστιμο επιδικάστηκε από το πειθαρχικό συμβούλιο στο οποίο μετείχε ο πρόεδρος του οικείου Φαρμακευτικού Συλλόγου, ο οποίος ξεκίνησε τις διώξεις. Ενάγων και δικαστής ένα πράγμα, δηλαδή, για να αντιληφθούν όλοι την ισχύ την συντεχνιών που διαφεντεύουν τη χώρα.

Το ’χουμε ξαναγράψει. Αν δεν απελευθερωθεί η οικονομία σε δύο χρόνια θα είμαστε στο ίδιο έργο θεατές: περικοπές, εμπρησμοί, δάκρυα και συμψηφισμοί. Μέχρι να γίνουμε πραγματικά Βουλγαρία. Αν προκάνουμε δηλαδή, διότι οι γείτονες προχωρούν ταχύτατα στην απελευθέρωση της οικονομίας τους και σε λίγο θα παρακαλάμε να γίνουμε Βουλγαρία.

Του Πάσχου Μανδραβέλλη

Πηγή Καθημερινή

22.2.2012

Οι προστάτιδες συντεχνίες

Μα, δεν το ’λεγε κι αυτός νωρίτερα, για να μην πληρώνουμε τσάμπα τόσα χρόνια; Ο λόγος για τον πρόεδρο του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αθηνών, κ. Κώστα Λουράντο, ο οποίος αντιδρώντας και στην ελάχιστη απελευθέρωση του επαγγέλματος που επιχειρούν οι κ. Χρυσοχοΐδης και Λοβέρδος, δηλαδή στην πώληση γάλακτος πρώτης βρεφικής ηλικίας και από τα σούπερ μάρκετ, δήλωσε ότι η μείωση κατά 20% της τιμής που προβλέπεται λόγω απελευθέρωσης θα μπορούσε να γίνει και από τα φαρμακεία (Βήμα FM, 12.12.2011). Αυτό και μόνο δείχνει τα αγαθά του ανταγωνισμού. Πριν καν υπάρξει απελευθέρωση, οι φαρμακοποιοί δηλώνουν ότι οι τιμές μπορούν να πέσουν κατά 20%. Σκεφθείτε το κέρδος για τον καταναλωτή αν πραγματικά υπάρξει ανταγωνισμός. Θα γίνει της ηλεκτρονικής δημοπρασίας στα φάρμακα. Οπως σωστά δήλωσε σε προηγούμενη συνέντευξη ο ίδιος συνδικαλιστής φαρμακοποιός για τη μείωση κατά 92% της τιμής των σκευασμάτων κατά την ηλεκτρονική δημοπρασία από το υπουργείο Υγείας, «από τη στιγμή που οι εταιρείες έκαναν τόσο γενναία έκπτωση, σημαίνει πως τόσα χρόνια αισχροκερδούσαν». Πολύ σωστά τα λέει. Οπου υπάρχουν περιορισμοί και ολιγοπώλια ο κόσμος πληρώνει παραπάνω και κάποιοι ελέω υπουργικών αποφάσεων ή πολιτικής αβελτηρίας θησαυρίζουν. Και όλα αυτά τα χρόνια πολλοί από τον χώρο του φαρμάκου θησαύρισαν στην πλάτη μας. Το αστείο είναι ότι κάθε φορά που κάτι γινόταν για να περιοριστούν τα εξωφρενικά χρέη οι συνδαιτυμόνες του χώρου κραύγαζαν για την «υγεία του λαού». Ποιος θυμάται τη μεγάλη σπέκουλα που έγινε την περίοδο 2000 - 2004 με τη λίστα φαρμάκων, τους κλαυθμούς για τους φτωχούς που δεν θα είχαν πρόσβαση στα ακριβά φάρμακα και θα πέθαιναν λόγω της κυβερνητικής αναλγησίας; Κάπως έτσι προσπαθούν να μας κοψοχολιάσουν για την απελευθέρωση του επαγγέλματος οι σύλλογοι φαρμακοποιών. Ακόμη και η απελευθέρωση του ωραρίου -να ανοίγουν π.χ. αν επιθυμούν κάποιοι το Σάββατο- «εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία του λαού». Ετσι και με το γάλα πρώτης βρεφικής ηλικίας, ο κ. Λουράντος βρήκε νέους τρόπους για να κινδυνολογήσει. Για το... καλό μας, φυσικά: «Φανταστείτε λοιπόν να το πουλάνε στα σούπερ μάρκετ με ένα ευρώ. Που αυτό σημαίνει πως θα έρχεται από τρίτες χώρες, πιθανότατα από το Μπαγκλαντές, το Πακιστάν και την Ινδία. Και σας ρωτώ ευθέως, θα δίνατε εσείς ένα προϊόν αμφιβόλου ποιότητος στο μωρό σας;». Φυσικά όχι. Κανείς δεν θα ήθελε να δίνει στο παιδί του «προϊόν αμφιβόλου ποιότητος» και γι’ αυτό δίνουμε ένα σκασμό λεφτά στον ΕΟΦ και άλλες κρατικές υπηρεσίες για να ελέγχουν. Επιπλέον οι γονείς μπορούν να κοιτούν την ποιότητα και την τιμή, και ποιος ξέρει; Πιθανόν θα προτιμήσουν τα φαρμακεία. Θα είναι όμως επιλογή τους και δεν θα έχει γίνει με υπουργική απόφαση ο κ. Λουράντος προστάτης άγιος των παιδιών της επικράτειας. Πολλοί σκούζουν για τον ανταγωνισμό, προβάλλοντας κινδύνους για τον λαό, έτσι ώστε ο λαός να προσπερνά την αιμορραγία στην τσέπη του. Τόσα χρόνια δοκιμάσαμε όλους τους περιορισμούς που μπορούσαν οι συντεχνίες και οι πολιτικοί να φανταστούν. Ηρθε ο καιρός να δοκιμάσουμε και την απελευθέρωση. Και να είμαστε σίγουροι: ακόμη και αν υπάρξει γάλα από το Μπαγκλαντές στα σούπερ μάρκετ, πρώτος ο κ. Λουράντος θα το καταγγείλει. Πηγή Καθημερινή 13.12.2011

Πρώτα το "σινάφι", μετά η χώρα (περί συντεχνιών)

ΑΛΓΕΙΝΗ εντύπωση προκάλεσε την εβδομάδα που πέρασε η ενέργεια του προέδρου της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ κ. Ν. Φωτόπουλου να αποστείλει SΜS στους βουλευτές του ΠαΣοΚ και θυμίζοντάς τους την κοινή τους πορεία αγώνων να τους απειλήσει να μη σκεφτούν να συναινέσουν στην απελευθέρωση της ενέργειας γιατί αλλιώς «θα ματώσουν»! Δεν είναι η φρασεολογία, δεν είναι ο τρόπος- μέσω SΜS -, είναι που ο εκπρόσωπος ενός

από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας μπροστά σε ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα απευθύνεται στους «συντρόφους» του κόμματός του και όχι στους πολίτες της χώρας αυτής που πληρώνουν και συντηρούν τη ΔΕΗ και τους εργαζομένους της. Μα, αν δεν κάνω λάθος, τα μη μέλη του ΠαΣοΚ σε αυτή τη χώρα είναι η πλειοψηφία και τους ενδιαφέρει πρωτίστως το ζήτημα της ΔΕΗ. Σε αυτούς έπρεπε να απευθυνθεί ο πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ. Αντίθετα, με την επιλογή του φανέρωσε αυτό που όλοι γνωρίζουν, την ύπαρξη και δράση μιας συντεχνίας που δρα αυτόνομα από την κοινωνία των πολιτών και συνδιαλέγεται για τα συμφέροντά της απευθείας και μόνον με την κρατική μηχανή. Ακόμη κι αν έχουν δίκιο δεν ρωτάνε κανέναν άλλον. Ομως εδώ τίθεται το ερώτημα:Γιατί όλοι οι μεγάλοι, εκβιαστικοί σε μεγάλο βαθμό σε βάρος του κοινωνικού συνόλου, αγώνες επαγγελματικών τάξεων των τελευταίων ετών (βενζινοπώλες, φορτηγατζήδες, λιμενεργάτες, αγρότες) δεν είχαν θετική κατάληξη για τα συμφέροντά τους;

Η ύπαρξη διαφορετικών συμφερόντων σε μια κοινωνία είναι θεμιτή και καλή. Τι γίνεται όμως όταν τα συμφέροντα μιας μικρής ομάδας επαγγελματιών ή εργαζομένων έρχονται σε αντίθεση με τα συμφέροντα της πλειοψηφίας της κοινωνίας; Πώς να συμφωνήσει κανείς με τα συμφέροντα που επικαλούνται ομάδες επαγγελματιών όταν προβαίνουν σε πράξεις με τις οποίες η πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας δεν συμφωνεί; Πώς να συμφωνήσεις με τον βενζινοπώλη ή τον ταξιτζή που αγωνίζεται να μη δίνει αποδείξεις με διάφορα ακατάληπτα άλλοθι; Τι είναι αυτές οι συντεχνίες που συνήθως η λαϊκίστικη Αριστερά τις βαφτίζει «εργατικά συνδικάτα» και τις υπερασπίζεται πάντα, ό,τι κι αν ζητάνε, όπως κι αν το ζητάνε;

Επιπλέον, αν δει κανείς φωτογραφίες από τις συγκεντρώσεις εργατικών σωματείων ή κλάδων ή μεγάλων ομοσπονδιών από το τέλος της δεκαετίας του ΄90 και μετά θα διαπιστώσει ότι σε όλα τα πανό δεσπόζει ένα μεγάλο «ΟΧΙ». Και αναρωτιέται κανείς: δεν υπάρχουν προτάσεις πια από τα συνδικάτα, από τις μεγάλες ενώσεις; Τα πάντα είναι καλά και νόμιμα σε αυτή τη χώρα, δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τίποτε, όλα λειτουργούν ρολόι; Και τι σχέση έχουν αυτές οι συντεχνίες με την υπεράσπιση του κοινού συμφέροντος και του συμφέροντος των εργαζομένων που υποτίθεται ότι εκπροσωπούν;

Τα σινάφια

Οι συντεχνίες δημιουργήθηκαν στη διάρκεια της τουρκοκρατίας στις κοινότητες των χωριών και της πόλης και ήταν αποτέλεσμα των παραγωγικών, κοινωνικών και πολιτικών σχέσεων που αναπτύσσονταν μέσα στην κοινότητα. Την περίοδο αυτή οι έλληνες επαγγελματίες και έμποροι στήριζαν την κοινωνική τους οργάνωση στις συντεχνίες ή σινάφια. Σε αυτές οι οικονομικές δραστηριότητες (παραγωγή), ξεκινούσαν από τη διευρυμένη οικογένεια και βασίζονταν σε μια αρχή κοινοκτημοσύνης που σήμαινε συνιδιοκτησία μέσων παραγωγής, εκμετάλλευση από κοινού της περιουσίας, συνεργασία σε όλες τις δραστηριότητες και κοινωνικοποίηση, δηλαδή ίση κατανομή του εισοδήματος. Οι συντεχνίες ρύθμιζαν την ποιότητα των προσφερομένων προϊόντων και υπηρεσιών, όριζαν τις τιμές και φρόντιζαν για την ομαλή ζωή των μελών τους. Ομοια με τις κοινότητες συνέβαλλαν στην οικονομική, διοικητική και πολιτική αυτονομία των μελών τους.

Οι συντεχνίες μονοπωλούσαν το επάγγελμά τους και το κάθε επάγγελμα απαρτιζόταν από διάφορες ειδικότητες, η κάθε μία είχε ξεχωριστή συντεχνία. Το σινάφι π.χ. των χρυσοχόων διακρινόταν στην Πόλη σε είκοσι πέντε ειδικότητες, π.χ. χρυσικούς ή αργυροχόους που είχαν ειδικευτεί σε μια συγκεκριμένη τεχνική. Περίπτωση σχηματισμού συντεχνίας από άλλες παρεμφερείς ειδικότητες είναι αυτή των τεκτόνων, που αποτελούνταν από τεχνίτες ειδικευμένους στην οικοδομική: χτιστάδες, σοβατζήδες, νταμαρτζήδες, μαρμαράδες- πελεκάνους, μαραγκούς κ.ά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συντεχνία των μαστόρων-χτιστάδων στα Ιωάννινα, που αποτελούνταν από 450 περίπου μέλη.

Η μετεξέλιξη

Τα φασιστικά καθεστώτα (Ιταλία, Γερμανία, Ελλάδα) επέβαλαν τη δημιουργία επαγγελματικών και εργατικών ενώσεων, στα οποία βεβαίως απαγόρευαν την απεργία αλλά ταυτόχρονα συναποφάσιζαν μέτρα για την τάξη ή τον επαγγελματικό τους κλάδο, όχι πάντα αρνητικά. Η μετεξέλιξη αυτή οδήγησε μεταπολεμικά στον περίφημο κορπορατικό καπιταλισμό.

Ο κορπορατισμός (συντεχνιασμός) είναι τρόπος κοινωνικής οργάνωσης όπου η κοινωνία ελέγχεται από κάποια ομαδικά σώματασυντεχνίες (corporation από το corp = σώμα = συγκροτημένη οργανωμένη ομάδα, δηλαδή κάτι σαν συνδικάτο ή συντεχνία) με κάθε ομάδα να έχει τη δικιά της ιεραρχία, και ο σκοπός τους είναι η κάθε ομάδασυντεχνία να ελέγχει ένα κομμάτι της κοινωνίας και οικονομίας.

Σύμφωνα με τον προοδευτικό καναδό συγγραφέαΤζον Ράλστον Σολ στο βιβλίο του « Πολιτισμός χωρίς συνείδηση » (εκδόσεις Ροές) ο δυτικός πολιτισμός υφίσταται σήμερα τον ασφυκτικό εναγκαλισμό μιας κυρίαρχης ιδεολογίας: του κορπορατισμού. Ο κορπορατισμός κατακερματίζει την κοινωνία σε ομάδες αντιμαχόμενων συμφερόντων. Μετατοπίζει την πηγή της νομιμότητας από τους πολίτες στις ομάδες και εγκλωβίζει τα άτομα σε δομές που απαιτούν δουλική και υποτακτική συμπεριφορά αυλικού. Ο κορπορατισμός καλλιεργεί τη λατρεία του προσωπικού συμφέροντοςκαι οδηγεί στην απαξίωση του κοινού καλού. Προάγει την τυποποίηση της σκέψης, το αγελαίο πνεύμα και τον γενικευμένο κομφορμισμό. Η δημοκρατική συμμετοχή αποδυναμώνεται, αφού οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσω διαπραγματεύσεων ανάμεσα σε ομάδες ειδικών και σε ομάδες συμφερόντων.

Η συνδιαλλαγή με το κράτος, η συνδιοίκηση και ο λαϊκισμός

«Θα ματώσετε» προειδοποίησε τους βουλευτές του ΠαΣοΚ ο πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ κ. Ν. Φωτόπουλος, αν συναινέσουν στην απελευθέρωση της ενέργειας Στη χώρα μας η κυβερνητική αλλαγή του 1981 έφερε τα συνδικάτα και τις επαγγελματικές ενώσεις σε σχέση συνεργασίας με το κράτος που στη συνέχεια σε πολλές περιπτώσεις αναπτύχθηκε σε σχέση συνδιαλλαγής.Ειδικά στις ΔΕΚΟ υπήρχε μια άτυπη,αλλά νομιμοποιημένη και από την κυβέρνηση, συνδιοίκηση.Η συνδιοίκηση αυτή απέφερε πολλά προνόμια στα μέλη των ενώσεων αυτών,επιδόματα, απαλλαγές κτλ. τα οποία δίνονταν αφειδώς όταν δεν μπορούσαν να υπάρξουν μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις.Η ισχύς κάποιων εκπροσώπων από αυτούς,όπως στον τραπεζικό τομέα,έφτασε να είναι μεγαλύτερη αυτής του διευθυντικού επιτελείου. Η ιδιόμορφη σχέση κυβέρνησηςεπαγγελματικών ενώσεων/ συνδικάτων πέρασε και στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα.Οι συνδικαλιστές ανεδείχθησαν ελέω κόμματος σε βουλευτές,όπου πολλές φορές γίνονταν το «μακρύ χέρι» των συντεχνιακών συμφερόντων.

Υπήρξε το φαινόμενο του λαϊκισμού με πολλές εκφάνσεις,το οποίο έχει μελετηθεί αρκούντως από πολλούς διανοητές και από διαφορετικές οπτικές (Κ.Τσουκαλάς,Ν.Μουζέλης,Π.Καζάκος, Α.Μακρυδημήτρης,Θ. Πελαγίδης,Γ. Βούλγαρης κ.ά.).

Ομως τόσο οι επαγγελματικές ενώσεις όσο και τα συνδικάτα, αν και έβλεπαν από καιρό ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή, εντούτοις ελάχιστες ήταν οι προτάσεις από μέρους τους.Παράδειγμα οι οδικές μεταφορές που είναι ίσως η τελευταία μεγάλη αγορά που παρέμεινε κλειστή σε μας από όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.Ολοι ήξεραν ότι επίκειται η απελευθέρωσή της. Ομως οι ενώσεις των μεταφορέων-ιδιοκτητών φορτηγών αντί να προετοιμαστούν άφησαν τον χώρο ανοχύρωτο στις τελευταίες εξελίξεις πιστεύοντας ότι το κομματικό κράτος θα συνδιαλεγόταν αενάως μαζί τους και σε τελευταία ανάλυση θα μπορούσαν να το εκβιάσουν. Οι πάσης φύσεως συντεχνίες πρέπει να προβληματιστούν γιατί χάνουν συνεχώς τις μεγάλες μάχες που δίνουν ενάντια στην πολλές φορές εχθρική γνώμη των πολιτών.

Πρέπει να αντιληφθούν ότι η εποχή που διανύουμε είναι το τέλος αυτού του είδους συντεχνιακού συνδικαλισμού.

Το τι θα το αντικαταστήσει, κανείς δεν το ξέρει.

Αλλά υπάρχει ανάγκη να υπάρξει μια αυτόνομη,πλουραλιστική αντιπροσώπευση των συμφερόντων των εργαζομένων ανεξάρτητα από το κράτος και τους λαϊκιστές πάτρωνες.

Του Γιάννη Μπασκόζου

Πηγή Το Βήμα

8.8.2010