"Δεν είμαστε θυμωμένοι με την Ελλάδα" (λένε οι Γερμανοί που έχασαν το σπίτι τους στις πυρκαγιές της Ζαχάρως)

Από τα γαλλογερμανικά σύνορα βρέθηκαν στην (πρώην) καταπράσινη Ζαχάρω. Ανακαίνισαν ένα παλιό πέτρινο σπίτι στον μικρό οικισμό των Σχίνων, έμαθαν ελληνικά και ξεκίνησαν την επιχείρησή τους. Απέκτησαν δύο παιδιά, εντάχθηκαν στους προσκόπους, έκαναν φίλους, έγιναν ενεργά μέλη της κοινωνίας της Ηλείας. Ο Ράινερ και η Εβελιν Γκρούπε πίστευαν ότι είχαν βρει έναν επίγειο παράδεισο όπου θα περνούσαν γαλήνια την υπόλοιπη ζωή τους. Και μετά ήρθε ο Αύγουστος του 2007. Οι καταστροφικές πυρκαγιές σάρωσαν ανελέητα την Ηλεία, έκαψαν το σπίτι τους και εξαφάνισαν όλα τα υπάρχοντά τους. Οι ίδιοι κατέφυγαν στον Πύργο, με μοναδική «περιουσία» τα ρούχα που φορούσαν και τα διαβατήρια που πρόλαβαν να βγάλουν από το σπίτι προτού το τυλίξουν οι φλόγες. Τρία χρόνια έχουν περάσει και το σπίτι τους παραμένει ένα άψυχο κουφάρι ελλείψει ουσιαστικής βοήθειας από το κράτος. Και όμως, οι Γκρούπε παραμένουν πιστοί στην Ελλάδα, με μια στωικότητα που ούτε οι ντόπιοι δεν κατορθώνουν να διατηρήσουν. «Θυμωμένοι με την Ελλάδα; Οχι. Τι νόημα έχει άλλωστε; Σημασία έχει τι κάνουμε από εδώ και στο εξής» συνοψίζουν με μια φράση τα συναισθήματά τους.

Τα χρόνια της γαλήνης...
«Για χρόνια επιλέγαμε την Ελλάδα για τις διακοπές μας και η αρχική σκέψη ήταν να αγοράσουμε ένα σπίτι για το καλοκαίρι. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, πως όταν ανακαλύψαμε ένα παλιό πέτρινο σπίτι στους Σχίνους Ηλείας, σε μια γαλήνια τοποθεσία, με υπέροχη θέα ανάμεσα στο βουνό και στη θάλασσα ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά» θυμάται η κυρία Εβελιν Γκρούπε. Αν και το ζευγάρι δεν σκεφτόταν ακόμη ως ενδεχόμενο τη μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, αποφάσισαν ότι για να ανακαινίσουν με... τα ίδια τους τα χέρια το πέτρινο σπίτι, ήταν αναγκαίο να περάσουν ένα ολόκληρο έτος στη χώρα μας. «Η γυναίκα μου έκανε τα σχέδια κι εγώ ανέλαβα με ένα συνεργείο την ανακαίνιση. Εκτός από τους πέτρινους τοίχους, όλα τα υπόλοιπα τα κατασκευάσαμε από το μηδέν. Ηταν πολύ δημιουργική χρονιά, αν και δύσκολη» αναφέρει ο κ. Γκρούπε. Ουδέν μονιμότερο του προσωρινού, ωστόσο, λέει ο λαός μας και όχι αδίκως: «Οταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες ο άντρας μου είχε ήδη ερωτευτεί την Ελλάδα, το κλίμα, τους ήρεμους ρυθμούς, τους ζεστούς ανθρώπους. Μου είπε:“Αν θες να γυρίσεις στη Γερμανία, θα γυρίσεις μόνη σου”. Και κάπως έτσι έγινα... μόνιμος κάτοικος Ηλείας» λέει γελώντας η κυρία Γκρούπε.

Σύντομα οι δύο Γερμανοί άρχισαν να αναλαμβάνουν τις ανακαινίσεις άλλων σπιτιών της περιοχής και η αρχική ερασιτεχνική τους ενασχόληση μετατράπηκε σε βιοποριστικό επάγγελμα. «Ο σύζυγός μου συγκρότησε ένα ιδιότυπο συνεργείο και εγώ ανέλαβα τα λογιστικά, την έκδοση αδειών και τις συναλλαγές με τις Αρχές. Το χάος της γραφειοκρατίας ήταν μεγάλο σοκ αλλά σιγά σιγά προσαρμόστηκα. Εμαθα ότι έπρεπε να είμαι επιφυλακτική και να προσέχω τις κινήσεις μου» λέει η κυρία Γκρούπε. Λίγο αργότερα τα δύο παιδιά τους ξεκίνησαν το ελληνικό σχολείο, γράφτηκαν στους προσκόπους, έκαναν φίλους και ζούσαν «σαν Ελληνες», όπως λένε οι ίδιοι. Ποιος να φανταζόταν αυτό που έμελλε να ακολουθήσει;

...και η καταστροφή
«Η φωτιά έφτασε στο χωριό μας την Παρασκευή το απόγευμα. Ηδη από το μεσημέρι δεν είχαμε νερό και ρεύμα. Οι πυροσβέστες ανύπαρκτοι και εμείς με τα χέρια δεμένα. Χωρίς νερό τι μπορούσαμε να κάνουμε για να σώσουμε την περιουσία μας; Ηξερα ότι ήμασταν χαμένοι. Ορμησα στο σπίτι και μάζεψα τα διαβατήρια και ορισμένα σημαντικά έγγραφα.Πήραμε τα παιδιά και φύγαμε μακριά. Το σπίτι κάηκε ολοσχερώς» διηγείται η κυρία Γκρούπε. Κατηγορούν το ελληνικό κράτος για την καταστροφή, την έλλειψη δασοπροστασίας, την αποσπασματική νομοθεσία που εκμεταλλεύονται οι καταπατητές; «Καταστροφές συμβαίνουν παντού. Στην Ελλάδα όμως η έντασή τους πολλαπλασιάζεται. Ημασταν απροστάτευτοι από την πρώτη μέρα. Απλώς δεν το είχαμε καταλάβει» περιορίζεται να πει η κυρία Γκρούπε.

Η αίσθηση της αδικίας και της παντελούς έλλειψης πρόνοιας θα ανέμενε κανείς ότι θα ωθούσε την οικογένεια Γκρούπε να... μαζέψει τα λιγοστά της υπάρχοντα και να επιστρέψει στη Γερμανία γεμάτη πικρία και θυμό για την Ελλάδα.

Γιατί, λοιπόν, παραμένουν; 

«Στέρησαν από τα παιδιά μας το σπίτι τους. Δεν μπορούν να τους στερήσουν το χώμα που πατάνε, την πατρίδα τους!» απαντούν λακωνικά οι δύο Γερμανοί. 

Ως σήμερα παραμένουν στο σπίτι που νοίκιασαν στον Πύργο, λίγες βδομάδες μετά τις πυρκαγιές. «Δεν γυρίσαμε στο παλιό μας σπίτι για χάρη των παιδιών μας. Το σοκ από τον πόνο και την καταστροφή ήταν πολύ μεγάλο. Δεν θέλουν με τίποτε να ξαναβρεθούν στον τόπο των οδυνηρών αναμνήσεων» καταλήγει η κυρία Γκρούπε.

Πηγή Το Βήμα

22.8.2010

Οι βροχές κάνουν την Πάρνηθα πυριτιδαποθήκη

Ασπίδα οι περιπολίες και οι κάμερες

Το Τατόι διατρέχει εφέτος- σύμφωνα με δασικούς- τον υψηλότερο κίνδυνο να ξεσπάσει φωτιά το καλοκαίρι. «Εχουν συσσωρευτεί μεγάλες ποσότητες εύφλεκτης ύλης- κυρίως λόγω των αυξημένων βροχοπτώσεων- και επιπλέον εφέτος δεν έχει γίνει κανένας καθαρισμός λόγω έλλειψης χρημάτων», λένε. «Η περιοχή έχει καεί τρεις φορές στο παρελθόν: το 1916, το 1945 και το 1974».

Αυτός είναι και ο λόγος, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας κ. Κωνσταντίνος Δημόπουλος, «που έχει δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην προστασία της περιοχής με ενίσχυση των περιπολιών από δασικούς και εθελοντές».

Στην περιοχή περιπολούν ήδη σε μόνιμη βάση 2 από τα 12 πυροσβεστικά οχήματα που αποτελούν δωρεά μαζί με το σύστημα έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιών του Ιδρύματος Μarfin στον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού.

Η βάση του συστήματος έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιών έχει στηθεί στο κτίριο του Φορέα Διαχείρισης. Εκεί, μέσα σε μια ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα, 2 εκπαιδευμένοι χειριστές μπορούν μέσα από τις 4 οθόνες να έχουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο από τον πυρήνα της Πάρνηθας. Την ίδια ώρα, μπορούν ανά πάσα στιγμή να βλέπουν πού κινούνται τα 12 πυροσβεστικά οχήματα, να δίνουν εντολές και να σπεύδουν για κατάσβεση στα σημεία όπου ξεσπούν φωτιές.

Ιδιωτικό δίκτυο. Για να φτιαχτεί το πρόγραμμα του συστήματος έπρεπε από την αρχή να στηθεί ιδιωτικό δίκτυο που καλύπτει πλέον το 85% της έκτασης του βουνού. Αυτό έγινε επειδή το υπάρχον δίκτυο της κινητής τηλεφωνίας δεν κάλυπτε ούτε το 5% της έκτασης του Εθνικού Δρυμού. Το όλο πρόγραμμα βασίζεται σε ένα δίκτυο τηλεματικής που μεταφέρει στιγμιαία εικόνες από το μέτωπο της φωτιάς. Ταυτόχρονα υπάρχει η δυνατότητα ανάλυσης της περιοχής με ψηφιακούς χάρτες - πάνω στους οποίους φαίνονται πού κινούνται τα 12 πυροσβεστικά οχήματα-, ενώ υπάρχει η δυνατότητα παράλληλης διαχείρισης περισσότερων από μίας πυρκαγιών.

«Το σύστημα έγκαιρου εντοπισμού λειτουργεί από τις 6 το πρωί έως τις 10 το βράδυ και αυτό επειδή δεν έχουμε τη δυνατότητα να προσλάβουμε επιπλέον προσωπικό για να κάνει τη βραδινή βάρδια», λέει ο κ. Κωνσταντίνος Δημόπουλος. «Είμαστε σε συνεργασία με εθελοντές για να δούμε αν μπορούν να κάνουν τη βραδινή τους βάρδια στον Φορέα, παρακολουθώντας μέσα από το σύστημα το βουνό».

«Φαλακρό βουνό». Τρία χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά- το καλοκαίρι τού 2007- όπου αποτεφρώθηκαν 56.000 στρέμματα σε Αττική και Βοιωτία, η Πάρνηθα εξακολουθεί να παραμένει ένα «φαλακρό βουνό». Το μεγάλο πρόβλημα είναι τα βραχώδη μέρη (αυτά στα οποία δεν υπάρχει πλέον χώμα) και δεν μπορεί να γίνει αναδάσωση. Στην Πάρνηθα τα 3/4 του πυρήνα του Εθνικού Δρυμού- τα 15.000 από τα 20.000 στρέμματα- είναι βραχώδη. Οπως επισημαίνουν δασικοί, «μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει τίποτα για τα βραχώδη όρη και πρέπει να γίνουν εξειδικευμένες μελέτες, η εκπόνηση των οποίων αναμένεται να αρχίσει μετά το καλοκαίρι».

Είναι πλέον κοινό μυστικό ότι εφέτος η συντήρηση του δάσους της Πάρνηθας- αλλά και των δασών γενικότερα- έχει μείνει πίσω. «Υπάρχουν περιορισμοί και δεσμεύσεις εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, γι΄ αυτό και η Πολιτεία- περισσότερο από ποτέζητάει εφέτος μεγαλύτερη στήριξη από τις εθελοντικές οργανώσεις», επισημαίνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων κ. Νίκος Μποκαρης. «Μέρος των χρημάτων που πάνε στους δήμους θα πρέπει να διοχετευτούν στους καθαρισμούς των δασών και τη συντήρηση των δασικών δρόμων». Σήμερα στην Πάρνηθα υπάρχουν 12 μόνιμα πυροφυλάκια, 141 πυροσβεστικοί κρουνοί και 78 δεξαμενές νερού.

Είναι κοινό μυστικό ότι εφέτος η συντήρηση της Πάρνηθας- όπως και των δασών γενικότερα- έχει μείνει πίσω εξαιτίας της οικονομικής κρίσης

Εκπαίδευση εθελοντών για τις αναδασωτέες περιοχές

Oπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού της Πάρνηθας κ. Κωνσταντίνος Δημόπουλος, «από τον Φορέα έχει ήδη αρχίσει η εκπαίδευση ομάδων για το πώς πρέπει να περπατούν ανάμεσα στα φυτά στις αναδασωτέες περιοχές για να μην τα καταστρέφουν, πώς να τα ξεχορταριάζουν και πώς να τοποθετούν μικρές πέτρες μέσα στους λάκκους για να υπάρχει η απαιτούμενη υγρασία για την ανάπτυξη των φυτών».

Εκκληση για λήψη των αναγκαίων μέτρων προστασίας των δασών από τις πυρκαγιές απευθύνει η περιβαλλοντική οργάνωση WWF.

«Με δεδομένο ότι έναν μήνα μετά την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου δεν έχει γίνει η συνεργασία των συναρμόδιων υπουργείων, αλλά δεν έχουν ολοκληρωθεί ούτε οι επιμέρους υποχρεώσεις των υπουργείων και υπηρεσιών, ο άμεσος κεντρικός κυβερνητικός συντονισμός αποτελεί απόλυτη αναγκαιότητα», επισημαίνεται μεταξύ άλλων, σε ανακοίνωση της περιβαλλοντικής οργάνωσης. «Τις τελευταίες 2 δεκαετίες η Ελλάδα έχει χάσει πάνω από 2 εκατομμύρια στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων».

Σύμφωνα με τα στοιχεία τού Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού της Πάρνηθας, το 2008 φυτεύτηκαν 43.400 δενδρύλλια ελάτης, ενώ για την περίοδο 2009-2010 το πλάνο είναι να φυτευτούν 200.000 δενδρύλλια μαύρης πεύκης, τα οποία θα λειτουργήσουν ως προ-δάσος προκειμένου να αναπτυχθούν τα έλατα. Το 2008 φυτεύτηκαν 43.400 έλατα. Σύμφωνα με τους δασικούς, το ποσοστό επιτυχίας για τη δενδροφύτευση είναι γύρω στο 70%. Ηδη, στο φυτώριο της Αγίας Τριάδας- που κάηκε κατά την τελευταία φωτιά- υπάρχουν 300.000 μικρά έλατα, για τα οποία ο προγραμματισμός είναι να φυτευτούν τα επόμενα 2 χρόνια. Για την επόμενη χρόνια ο σχεδιασμός προβλέπει τη φύτευση 100.000 μικρών ελάτων.

Δεν υπάρχουν χρήματα. Μετά τη φωτιά του 2007 από τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού της Πάρνηθας εκπονήθηκε ένα πενταετές πρόγραμμα για την αναδάσωση της Πάρνηθας. Το κόστος του προγράμματος είναι περίπου 9 εκατομμύρια ευρώ, αλλά μέχρι σήμερα, όπως λένε δασικοί, στο Ταμείο του Φορέα έχουν απομείνει περίπου 2,2 εκατομμύρια ευρώμετά τα έργα για το στήσιμο των κορμοφραγμάτων- για να υλοποιηθεί το υπόλοιπο πρόγραμμα, τα οποία δεν επαρκούν.

Τα δενδρύλλια που έχουν ήδη φυτευτεί στην Πάρνηθα σήμερα δεν υπερβαίνουν τα 30 έως 40 εκατοστά. «Σε 10 χρόνια θα έχουν βγει από τα βάτα και θα φαίνεται κάπως δάσος, αλλά μην περιμένετε να δείτε την Πάρνηθα όπως την ξέρατε», συμπληρώνει ο κ. Δημόπουλος.

Στόχος είναι να αποκατασταθεί η ζώνη του βουνού με τα έλατα. Αυτή η ζώνη καταλαμβάνει μια έκταση 19.404 στρεμμάτων. Την περίοδο 2007-2008 έχουν φυτευτεί 55,9 στρέμματα και αναμένεται η δενδροφύτευση άλλων 8.901 στρεμμάτων. Για το χρονικό διάστημα 2010-2011 το πλάνο προβλέπει τη φύτευση 1.059 μικρών πεύκων, 7.450 ελάτων σε επιλεγμένες θέσεις στο βουνό, ενώ για την περίοδο 2011-2012 το σχέδιο προβλέπει τη φύτευση 100.000 ελάτων, 700 πλατανιών και 4.000 φυταρίων χνοώδους δρυός. Το παρήγορο ωστόσο είναι ότι ο πληθυσμός του κόκκινου ελαφιού έχει ήδη αυξηθεί στον Εθνικό Δρυμό και ήδη σύμφωνα με δασικούς έως την περιοχή της Βοιωτίας έχουν καταγράφει γύρω στα 500 ελάφια.

Του Προκόπη Γιογιάκα

Πηγή Τα Νέα

Μετά τις φωτιές οι πλημμύρες....

Στοιχεία-σοκ δείχνει μελέτη ερευνητών του ΕΜΠ για τις λεκάνες απορροής όλων των ρεμάτων στη Βορειοανατολική Αττική. Σημαντική η απουσία δάσους (ως και 92%) που θα συγκρατούσε τους χειμάρρους - Απειλούνται Μαραθώνας και Ραφήνα

ΚΑΙ ΤΩΡΑ έρχονται οι πλημμύρες...
Οι πληγές που άνοιξαν οι πρόσφατες πυρκαϊές στη Βορειοανατολική Αττική δεν έχουν τελειωμό. Περιοχές οι οποίες βρίσκονται υπό ισχυρή οικιστική πίεσηέχασαν τον φυσικό τους πλούτο και κινδυνεύουν πλέον να πνιγούν.
Μεγάλες εκτάσεις, από το Γραμματικό ως και τη Ραφήνα, θα πλημμυρίσουν με τις πρώτες ραγδαίες βροχοπτώσεις. Και αυτό γιατί οι φωτιές έκαναν στάχτη το δασικό «κάλυμμα» στις λεκάνες απορροής των ρεμάτων με συνέπεια το έδαφος να μην μπορεί να απορροφήσει ούτε... σταγόνα νερού.Το μεγαλύτερο πρόβλημα αναμένεται να αντιμετωπίσει η Ραφήνα.Ο Βαλανάρης- ο μεγαλύτερος χείμαρρος που καταλήγει στο ρέμα της Ραφήνας και περνά από το Ντράφι- έχασε το 92% της δασικής του κάλυψης.
Μεγάλες απώλειες είχαν και άλλα ρέματα της περιοχής, όπως εκτιμούν οι ειδικοί του Κέντρου Εκτίμησης Φυσικών Κινδύνων και Προληπτικού Σχεδιασμού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ). Μνήμες από παλαιότερες καταστροφές μπορεί να ξυπνήσει και το ρέμα Βρανά στον Μαραθώνα, σύμφωνα με τα συγκλονιστικά στοιχεία που επεξεργάστηκαν οι ερευνητές του ΕΜΠ και τα οποία παρουσιάζει σήμερα «Το Βήμα».
Oι φωτιές του Αυγούστου οδήγησαν στην αύξηση του πλημμυρικού κινδύνου στις περιοχές από το Γραμματικό ως τη Ραφήνα. Οι επιστήμονες του ΕΜΠ, αφού μελέτησαν τις λεκάνες απορροής όλων των ρεμάτων στη Βορειοανατολική Αττική, υπολόγισαν το ποσοστό του δασικού καλύμματος που χάθηκε στο ορεινό τμήμα κάθε λεκάνης. «Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εκεί όπου δημιουργείται η επιφανειακή απορροή δεν υπάρχει πια τρόπος συγκράτησής της με αποτέλεσμα οι όγκοι νερού (και οι παροχές) που κατεβαίνουν στα πεδινά να είναι σημαντικά μεγαλύτεροι. Σημαντική είναι και η αύξηση της στερεοπαροχής, δηλαδή της μεταφοράς φερτών υλικών και λάσπης» σημειώνει ο διευθυντής του Κέντρου Εκτίμησης Φυσικών Κινδύνων και Προληπτικού Σχεδιασμού του ΕΜΠ, καθηγητής κ. Γ. Τσακίρης.

Το πρόβλημα με τα ρέματα της περιοχής είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Πολλά από αυτά εκβάλλουν στη θάλασσα μέσω κλειστών αγωγών ή μέσα από δαιδαλώδεις διαδρομές οι οποίες διασχίζουν κήπους, αυλές και σπίτια της παράκτιας ζώνης. Η κατάσταση όμως τώρα αναμένεται ότι θα επιδεινωθεί. Ιδιαίτερα στον Μαραθώνα και στη Ραφήνα.

Το ρέμα της Ραφήνας λόγω των καμένων εκτάσεων βόρεια του Πικερμίου και της Παλλήνης δέχθηκε σημαντική επιβάρυνση. Ολα τα ρέματα της Πεντέλης που συμβάλλουν σε αυτό θα αυξήσουν τις παροχές τους, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του Βαλανάρη, ο οποίος πριν από την πυρκαϊά είχε παροχή (50ετίας) σχεδόν 200 κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο. Σήμερα, όπως τονίζει ο κ. Τσακίρης, το 92% της έκτασης της λεκάνης του έχει καεί με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση των παροχών του και σημαντική επιπλέον φόρτιση στα κατάντη τμήματα του ρέματος της Ραφήνας που διέρχονται από την πόλη. Για το ρέμα της Ραφήνας έχει ήδη συνταχθεί προμελέτη διευθέτησης. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ανοιχτό ρέμα της Ανατολικής Αττικής με παροχές 50ετίας περί τα 850 με 900 κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο.

Με βάση τους υπολογισμούς του Κέντρου Εκτίμησης Φυσικών Κινδύνων και Προληπτικού Σχεδιασμού τα ποσοστά των καμένων εκτάσεων στις λεκάνες απορροής των ρεμάτων της Πεντέλης που εκβάλλουν στο ρέμα Ραφήνας είναι κατά προσέγγιση:

37% στο ρέμα Νταού Πεντέλης, 60% στο ρέμα της Αγίας Παρασκευής, 30% στο ρέμα Παλαιού Μύλου, 92% στον Βαλανάρη (μαζί με το μικρότερο ρέμα Δασαμάρι), 43% στο ρέμα της Παλλήνης (μαζί με εκείνα της Βίγλας και της Μαρίζας) και 38% στο ρέμα της Ανθούσας.

Προβλήματα με την αύξηση των παροχών δημιουργούνται και σε άλλα ρέματα της Ανατολικής Αττικής. Τα ρέματα αυτά είναι: Σέχρι, Μακεδονομάχου (Ροκφέλερ), Ρούμελης, Βαζάνα (Νέας Μάρκης), Μαρούγκα, Ζούμπερι, Αγ. Ανδρέα, Ξυλοκέριζα, Μάτι και Βουτζά. Μερικά από αυτά έχασαν σημαντικό τμήμα της δασοκάλυψής τους στην ορεινή ζώνη, με συνέπεια οι παράκτιοι οικισμοί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πλημμύρας από ό,τι πριν από τις πυρκαϊές.

Ενα από τα πιο επικίνδυνα ρέματα, το ρέμα Βρανά, το οποίο παρά την κατασκευή τού αντιπλημμυρικού φράγματος είχε κατακλύσει την πεδινή ζώνη του Μαραθώνα με μεγάλες καταστροφές τον Νοέμβριο του 2005, θα γίνει ακόμη πιο απειλητικό, αφού η έκτασή του πάνω από το φράγμα έχει πια καεί. Εκτιμάται ότι η παροχή αιχμής στη θέση του φράγματος θα είναι περίπου 80% μεγαλύτερη.

Η αύξηση της επιφανειακής απορροής των ρεμάτων στη Βορειοανατολική Αττική είναι αναμενόμενη εξαιτίας της εξαφάνισης της βλάστησης. Οπως εξηγούν οι επιστήμονες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχείρισης και Τηλεπισκόπισης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και του WWF Ελλάς, «οι κόμες των δένδρων και η βλάστηση γενικότερα λειτουργούν ως ένα πρώτο εμπόδιο το οποίο μετριάζει την ορμή του νερού, ενώ παράλληλα απορροφούν και μέρος της ποσότητας που πέφτει. Νερό απορροφά και το ριζικό σύστημα των φυτών, το οποίο επιπλέον επιδρά θετικά και στη διήθηση των κατακρημνισμάτων αφού διασωληνώνει το έδαφος». Οι επιπτώσεις αυτές, σύμφωνα με τους δασολόγους, είναι πιο σημαντικές όσο μεγαλύτερη είναι η αποψίλωση της βλάστησης, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στην περίπτωση του φράγματος της Ραπεντώσας, όπου η γύρω βλάστηση έχει ολοσχερώς καεί. Παράλληλα, οι πυρκαϊές επιδρούν έμμεσα αλλά εξίσου σημαντικά στην υδρολογία μιας λεκάνης, αλλάζοντας τη δομή του εδάφους και αυξάνοντας τον ρυθμό διάβρωσης. Αυτά συνδέονται, όπως επισημαίνει ο γενικός διευθυντής του WWF Ελλάς κ. Δ. Καραβέλλας, με αυξημένη πιθανότητα και συχνότητα πλημμυρικών φαινομένων, αλλά και με μείωση του χρόνου που απαιτείται ως το μέγιστο της πλημμυρικής παροχής.

Σύμφωνα με σχετική έκθεση του ΑΠΘ και του WWF, τα μόνα έργα που θα χρειαστούν είναι τα ήπια αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά, όπου και αν αυτό κριθεί αναγκαίο από τους ειδικούς επιστήμονες. Αυτά τα έργα θα πρέπει να πραγματοποιηθούν άμεσα και πριν από τη φύτρωση των πρώτων σπόρων πεύκης - δηλαδή το φθινόπωρο που ακολουθεί. «Τα συγκεκριμένα έργα θα πρέπει να γίνονται αμέσως μετά την πυρκαϊά και πριν από τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές, προκειμένου να είναι αποτελεσματικά και να αποφευχθεί η καταστροφή τυχόν νέων σπόρων που έχουν βλαστήσει» αναφέρει ο κ. Καραβέλλας.

Πηγή Το Βήμα
6.9.09

ΛΕΑΝΔΡΟΣ ΡΑΚΙΝΤΖΗΣ Πώς «περπατούν» τα οικόπεδα .....(μετά από πυρκαγιές και κατά τη διάρκεια προεκλογικής περιόδου)

Ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης ανησυχεί μήπως επιτήδειοι εκμεταλλευθούν την προεκλογική χαλαρότητα και καταπατήσουν τις καμένες δασικές εκτάσεις, ενώ μιλάει για τα αίτια της καταστροφής και για τις ευθύνες

ΤΗΝ ΑΝΗΣΥΧΙΑ του ότι επίδοξοι καταπατητές είναι πιθανόν να επιχειρήσουν να δημιουργήσουν τετελεσμένα στα καμένα δάση της Πεντέλης, εκμεταλλευόμενοι τη χαλαρότητα που παρατηρείται στη δημόσια διοίκηση κατά τη διάρκεια της προεκλογικής
περιόδου, εκφράζει με συνέντευξή του στο «Βήμα» ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης κ. Λέανδρος Ρακιντζής.
«Κάνω έκκληση να υπάρξει αυξημένη επαγρύπνηση το προσεχές διάστημα» αναφέρει ο κ. Ρακιντζής. «Υπάρχει κίνδυνος κάποιοι να προβούν σε καταπατήσεις δασικών εκτάσεων»!

Πέραν αυτού, ο κ. Ρακιντζής αναφέρεται στο αποτέλεσμα της έρευνας που διενήργησε η υπηρεσία της οποίας προΐσταται σχετικά με τις συνθήκες και τα αίτια της πρόσφατης περιβαλλοντικής καταστροφής. Εξηγεί πότε και πώς «χάθηκε το παιχνίδι» της έγκαιρης κατάσβεσης της πυρκαϊάς που κατέκαψε εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα, καθώς και τις διαχρονικές ευθύνες της πολιτείας.

-Για ποιους λόγους, κύριεΓενικέ, κάηκαν και εφέτος τα δάση;

«Λίγο-πολύ έχει καεί όλη η Ελλάδα. Οι αιτίες και οι αφορμές είναι πάρα πολλές και ποικίλλουν κατά περίπτωση. Πρέπει να διακρίνουμε τις πυρκαϊές σε εμπρησμούς από αμέλεια και σε εμπρησμούς από πρόθεση. Παρ΄ όλα όσα ακούγονται και γράφονται συνήθως οι πυρκαϊές προέρχονται από αμέλεια ηλικιωμένων αγροτών.
(Σχόλιο δικό μου: εδώ δεν συμφωνώ!!! Οι ηλικιωμένοι έχουν μεγαλώσει μέσα σε δάση και γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα μας που ζει στις πόλεις πως να ανάβει και πως να σβήνει τη φωτιά!!!! Επίσης δύσκολα μπορώ να αποδεχθώ τον όρο "αμέλεια" ειδικά στις πυρκαγιές που κατακαίνει την Ελλάδα τα τελυταία 30 χρόνια.)
Είναι παρατηρημένο δε, ότι όπου έχει λυθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δασικών εκτάσεων δεν γίνονται εμπρησμοί, αλλά μόνο πυρκαϊές από αμέλεια».

- Μα ακόμη και σήμερα η πολιτεία δεν έχει καταφέρει να συντάξει τους δασικούς χάρτες...
«Είναι γεγονός ότι δεν έχουμε καταφέρει ακόμη και σήμερα να συντάξουμε και να κυρώσουμε τους δασικούς χάρτες. Σε ορισμένες περιοχές της χώρας, όπως και στην Αττική, έχουν συνταχθεί δασικοί χάρτες, οι οποίοι, ωστόσο, δεν έχουν κυρωθεί. Το θέμα εκκρεμεί από το 1979. Τα τελευταία χρόνια καταβάλλεται προσπάθεια να συνταχθούν οι σχετικοί χάρτες, αλλά ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί. Πιστεύω όμως ότι για να είναι ακριβείς αυτοί οι χάρτες πρέπει να χρησιμοποιηθούν μόνο οι αεροφωτογραφίες και να αποκλεισθεί το εμμάρτυρο μέσο, δεδομένου ότι είναι επισφαλές. Οταν λυθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δασών, πιστεύω ότι θα αποφύγουμε τους εμπρησμούς».

- Κάποιοι, ωστόσο, αμφισβητούν τις εξαγγελίες των εκάστοτε κυβερνητικών παραγόντων οι οποίοι έπειτα από κάθε μεγάλη πυρκαγιά σπεύδουν να διαβεβαιώσουν ότι όλες οι καμένες εκτάσεις θα κηρυχτούν αναδασωτέες.

«Από τη μέχρι τούδε εμπειρία μας προκύπτει ότι όταν καίγεται μια δασική έκταση συνήθως δεν κηρύσσεται αναδασωτέα ολόκληρη. Κάποια τμήματά της που συνορεύουν με οικισμούς μένουν εκτός των σχετικών αποφάσεων! Μεγάλο όμως πρόβλημα για τον περιορισμό των δασών είναι τα λεγόμενα οικόπεδα με ανοιχτή πλευρά, δηλαδή αυτά που προσδιορίζονται με σύνορα δάσους. Οπως καταλαβαίνετε, σε τέτοιες περιπτώσεις το οικόπεδο περπατάει...».

- Ποια τα λάθη και οι παραλείψεις των επιφορτισμένων με το έργο της δασοπυρόσβεσης υπηρεσιών, κύριε Γενικέ. Υπήρξε ολιγωρία;

«Κάθε πυρκαϊά αν δεν κατασβεστεί εγκαίρως εξαπλούται και είναι μη ελέγξιμη. Μέχρι ενός σημείου η πυρκαϊά στην Πεντέλη ήταν υπό έλεγχο. Λόγω όμως των ειδικών καιρικών συνθηκών, των σφοδρών ανέμων και της συνεχούς εναλλαγής της πορείας τους, το πρωί του Σαββάτου, δεν μπόρεσε να ελεγχθεί. Στο σημείο αυτό πιστεύω ότι χάθηκε το παιχνίδι.

Το επιθυμητό είναι η πρόληψη της πυρκαϊάς και όχι η κατάσβεσή της. Διότι και στην πιο επιτυχή κατάσβεση μιας πυρκαϊάς έχουμε απώλειες. Για την πρόληψη, λοιπόν, θα έπρεπε να λάβουμε επιπλέον μέτρα. Θα έπρεπε η Δασική Υπηρεσία να γνωρίζει τα δάση, κάτι το οποίο προϋποθέτει επάρκεια προσωπικού και μέσων. Πώς μπορεί άραγε το Δασαρχείο Πεντέλης με τέσσερις υπαλλήλους να κάνει τη δουλειά του; Είναι φύσει αδύνατον. Πέραν τούτου θα πρέπει να ανοίξουν δασικοί δρόμοι, οι οποίοι είναι αναγκαίοι για τη δασοπυρόσβεση, αλλά όχι για την εξυπηρέτηση άλλων σκοπών, όπως επιδιώκουν οι τοπικοί άρχοντες».

- Ποια είναι τα ειδικότερα συμπεράσματα της έρευνάς σας για την καταστροφική πυρκαϊά. Τι συνέβη τελικά στο Μαύρο Βουνό; Γιατί άργησαν να επέμβουν τα εναέρια μέσα; Υπήρξε κακός συντονισμός;

«Η κατάσβεση των πυρκαϊών με εναέρια μέσα είναι η πλέον αποτελεσματική. Για να είναι όμως αξιοποιήσιμη αυτή η δύναμη πρέπει να υπάρχει άριστος συντονι σμός και έγκαιρη ειδοποίηση. Τα μεν πυροσβεστικά αεροπλάνα μπορούν να πετάξουν με το πρώτο φως. Επομένως η ειδοποίηση μπορεί να δίδεται κατά τη διάρκεια της νύχτας, διότι ένα αεροσκάφος απαιτεί προετοιμασία τουλάχιστον 20 λεπτών για να απογειωθεί και πολλαπλάσιο χρόνο για να προβεί στην απαραίτητη υδροληψία. Αντί λοιπόν να περιμένουν να ξημερώσει για να πάρουν εντολή να απογειωθούν, μπορούν με τη διαδικασία που σας προανέφερα να κερδίσουν πολύτιμο χρόνο. Επειδή, ωστόσο, η από αέρος κατάσβεση κοστίζει ακριβά, θα πρέπει να γίνεται σωστή και λελογισμένη χρήση».

- Σε ό,τι αφορά τις επίγειες δυνάμεις της Πυροσβεστικής;

«Είναι εξίσου σημαντικό να υπάρχει ένα ανεπτυγμένο σύστημα πυροσβεστικών κρουνών για τον εφοδιασμό των πυροσβεστικών οχημάτων, προκειμένου να μη χάνεται χρόνος. Για την καλύτερη αντιμετώπιση των πυρκαϊών απαιτούνται ορισμένα μέτρα ενίσχυσης των πυροσβεστικών μέσων, όπως η βελτίωση των τηλεπικοινωνιών επί παραδείγματι. Χρειάζεται όμως συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού, κυρίως μάλιστα των εθελοντών, καθώς και καλύτερη συνεργασία με τους ΟΤΑ και τις άλλες δημόσιες υπηρεσίες».

- Οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν έχουν ευθύνες;

«Οι δήμοι και οι κοινότητες που βρίσκονται κοντά σε δάση και δασικές εκτάσεις πρέπει να εποπτεύουν τον χώρο τους για να αποφεύγονται οι πυρκαϊές. Γι΄ αυτό διατίθενται από την πολιτεία σχετικά κονδύλια, για τα οποία όμως υπάρχουν υπόνοιες ότι χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς. Γεγονός πάντως είναι τα παλιά χρόνια οι πολίτες αγροτικών περιοχών έτρεχαν να βοηθήσουν στην κατάσβεση της πυρκαϊάς. Τώρα όλοι μένουν στα σπίτια τους και στα καφενεία. Περιμένουν από την πολιτεία να σβήσει τη φωτιά. Και αυτό δείχνει ένα έλλειμμα κοινωνικής συνείδησης. Και για αυτό ευθύνη έχουν και οι τοπικοί άρχοντες».

- Πολύ λόγος έγινε για το γεγονός ότι η φωτιά ξέσπασε σε κοντινή απόσταση από τον υπό κατασκευή Χώρο Υγειονομικής Ταφής στο Γραμματικό; Σχετίζεται η φωτιά με την απόφαση της πολιτείας να δημιουργηθεί ΧΥΤΑ στο Γραμματικό;

«Από το γεγονός και μόνο ότι η περιοχή όπου ξέσπασε η πυρκαϊά είναι πολύ κοντά στον υπό κατασκευή ΧΥΤΑ, πολλοί προβάλλουν εικασίες, οι οποίες ως τώρα δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα. Αυτό όμως δεν είναι αντικείμενο της δικής μου έρευνας, αλλά της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, η οποία διεξάγει προκαταρκτική εξέταση. Καθήκον κάθε ενεργού πολίτη είναι να καταγγείλει τα πραγματικά περιστατικά που γνωρίζει και να βοηθήσει στην ανακάλυψη της αλήθειας. Απ΄ ό,τι είμαι σε θέση να γνωρίζω υπάρχουν ενδιαφέρουσες αναφορές και κα ταθέσεις αυτοπτών μαρτύρων».

- Πιστεύετε ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών που στοχεύει στην εμπορική αξιοποίηση των δασικών εκτάσεων, όπως υποστηρίζουν ορισμένα πολιτικά κόμματα; Σχόλιο δικό μου : Είναι στατιστικά αποδεδειγμένο πως κάθε έτος εκλογών κατακαίγεται η Ελλάδα λόγω προεκλογικών δεσμεύσεων των εκάστοτε υποψηφίων να "τακτοποιήσουν" αιτήματα τοπικών παραγόντων!!!!

«Δεν αποκλείω καμία εκδοχή, αλλά όλα κρίνονται κατά περίπτωση και κυρίως απ΄ ό,τι είναι δυνατόν να αποδειχθεί. Δεν αποκλείω όμως τίποτε. Στο σημείο αυτό θα μου επιτρέψετε διά μέσω της εγκρίτου εφημερίδας σας να κάνω έκκληση να υπάρξει αυξημένη επαγρύπνηση το προσεχές διάστημα. Λόγω της προεκλογικής περιόδου και της χαλάρωσης που παρατηρείται στη δημόσια διοίκηση, υπάρχει κίνδυνος κάποιοι να προβούν σε καταπατήσεις δασικών εκτάσεων με διάφορες μεθόδους, είτε με περιφράξεις είτε με το φύτεμα ελαιόδενδρων. Ας επαγρυπνούμε λοιπόν όλοι μας».

(Σχόλιο δικό μου : Είναι στατιστικά αποδεδειγμένο πως κάθε έτος εκλογών κατακαίγεται η Ελλάδα λόγω προεκλογικών δεσμεύσεων των εκάστοτε υποψηφίων να "τακτοποιήσουν" αιτήματα τοπικών παραγόντων!!!! Αυτός είναι ένας λόγος που είμαι κάθετα αντίθετη στις συχνές εκλογές)

Συνέντευξη στον Κ. ΧΑΤΖΙΔΗ
Πηγή Το Βήμα
6.9.09

Eπιπτώσεις σε ζώα και φυτά (από τις πυρκαγιές)

Στην Πεντέλη έχουν καταγραφεί συνολικά περίπου 700 είδη και υποείδη φυτών. Ανάμεσά τους σύμφωνα με στοιχεία του WWF Ελλάς υπάρχουν 3 ενδημικά της Αττικής και περίπου 15 ενδημικά της νότιας Ελλάδας, όπως κενταύριες, κρόκοι, άγρια γαρίφαλα, φριτιλλάριες, αγριοβιολέτες. Υπάρχουν ακόμα 21 είδη ορχιδέες.

Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς σε αυτά τα είδη θα φανούν την επόμενη άνοιξη όταν τα περισσότερα από αυτά θα έχουν ανθίσει οπότε και θα μπορούν να αναγνωριστούν. Εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, τα επόμενα χρόνια οι καμένες εκτάσεις θα καλυφθούν από ποικίλη βλάστηση που θα προκύψει είτε από κάποια είδη που αντέχουν στη φωτιά είτε από μετανάστευση είτε από σπόρους που μεταφέρουν τα πουλιά. Από την άλλη, η πανίδα του βουνού είναι σχετικά υποβαθμισμένη λόγω των πολλαπλών πυρκαγιών, αλλά και της εξάπλωσης της δόμησης.

Από θηλαστικά έχουν καταγραφεί αλεπούδες, ασβοί, κουνάβια, λαγοί και διάφορα άλλα μικρά θηλαστικά, μαυροποντικοί, μυγάλες και ποντίκια. Τουλάχιστον 80 είδη πτηνών έχουν καταγραφεί στην περιοχή που κάηκε όπως ασπροκωλίνες, μαυρολαίμηδες, μαυροτσιροβάκους, κοκκινοτσιροβάκους, κατσουλιέρηδες, διάφορες σπίζες, καλόγερους, καμποδενδροβάτες και επίσης χουχουριστές, γερακίνες και βραχοκιρκίνεζα καθώς και γιδοβύζια. Υπάρχουν δύο είδη χερσαίας χελώνας, νεροχελώνες και σε αραιούς πληθυσμούς, φίδια και σαύρες. Από αμφίβια μπορούμε να σημειώσουμε διάφορα είδη βατράχων. Τα περισσότερα από τα είδη ερπετών και αμφιβίων προστατεύονται από την εθνική νομοθεσία και από τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης.

Οσον αφορά στις επιπτώσεις της φωτιάς ασφαλώς είναι μεγαλύτερες στα είδη που δεν έχουν τη δυνατότητα να φύγουν γρήγορα και να γλιτώσουν από τις φλόγες. Ετσι πολλά είδη, όπως οι χελώνες, τα φίδια και οι σαύρες, κυριολεκτικά εξαφανίζονται για μεγάλο διάστημα μετά την πυρκαγιά.

Πηγή Καθημερινή

29.8.09

Με την απλή λογική... (Σκέψεις περί των τελευταίων καταστροφικών πυρκαγιών)

Πέρα από τα όσα προβλήματα συντονισμού μπορούν να εντοπιστούν με βάση την... κατακαμένη εμπειρία των πέντε τελευταίων ετών, κατά τις «επιχειρήσεις» των πυροσβεστικών δυνάμεων στις μάχες με τις δασικές πυρκαγιές, προκύπτει και ένα ευρύτερο πρόβλημα, που απασχολεί (απασχολούσε από τότε που αποφασίστηκε η «ενοποίηση») τους ειδικούς:

-πόσο λειτουργική και αποτελεσματική μπορεί να αποδειχθεί η Πυροσβεστική Υπηρεσία στις απαιτητικές επιχειρήσεις περιορισμού και κατάσβεσης πυρκαγιών σε δασικές εκτάσεις.

Με πείρα και βασική εκπαίδευση στις αστικές φωτιές και με εκ των πραγμάτων περιορισμένη επαφή με τις ιδιαιτερότητες και τις απαιτήσεις των δασικών όγκων, το προσωπικό της Π.Υ. λογικό είναι να αντιμετωπίζει μεγαλύτερες δυσκολίες ως προς την αποτελεσματικότητά του σε τέτοιες επιχειρήσεις, απ’ ό,τι το επί χρόνια εξειδικευμένο προσωπικό της Δασικής Υπηρεσίας, που επί χρόνια είχε την ευθύνη πρόληψης και κατάσβεσης στα απαιτητικά δάση.

Η δυσχέρεια προσαρμογής στο ειδικό αυτό φυσικό περιβάλλον καταγράφηκε (και καταγγέλθηκε από τοπικούς άρχοντες και κατοίκους...) στις μεγάλες δασικές πυρκαγιές των τελευταίων χρόνων. Κυρίως σε ό,τι αφορά τη γνώση των ορεινών όγκων και την εξοικείωση του προσωπικού πυρόσβεσης στις προσβάσεις δασικών εκτάσεων, κάτι που υποτίθεται ότι είχαν κατακτήσει λόγω εκπαίδευσης, εμπειρίας και χρόνιας «συνάφειας» με τα δάση, οι ειδικοί δασοπυροσβέστες που επί δεκαετίες είχαν την ευθύνη για τις δασικές φωτιές. Ισως να χρειαζόταν μια μεγαλύτερη περίοδος «προσαρμογής» (και εξειδικευμένης εκπαίδευσης) των «αστικών» πυροσβεστικών δυνάμεων, πριν αναλάβουν εξ ολοκλήρου το βάρος των νέων ευθυνών τους...

Το πλήθος των πυρκαγιών σε δασικές περιοχές και η τεράστια έκταση των καταστροφών που προκάλεσαν, επιβάλλουν αλλαγή νοοτροπίας, ανασχεδιασμό και ανασύνταξη των πυροσβεστικών δυνάμεων – προβληματισμό, αν μη τι άλλο, για το δέον γενέσθαι από δω και εμπρός. Οι πυρκαγιές στην Ελλάδα δεν είναι πια (ποτέ δεν ήταν, άλλωστε...) «μεμονωμένο», σπάνιο φαινόμενο. Και είναι εγκληματικό να εξακολουθεί η Πολιτεία να τις αντιμετωπίζει έτσι και με τη... χαλαρή «προγραμματική» δήλωση κάθε Μαΐου, πως «φέτος, είμαστε περισσότερο έτοιμοι από καθε άλλη χρονιά, για την αντιμετώπιση των κινδύνων πυρκαγιών κατά τη θερινή περίοδο...».

Στην πράξη, αποδείχθηκε πως τα εναέρια μέσα κατάσβεσης που διαθέτουμε, υπολείπονται των πραγματικών αναγκών κάθε χρόνο. Οι «αριθμοί» από μόνοι τους δεν αποτυπώνουν την πραγματικότητα (πολύ διαφωτιστικό το χθεσινό λεπτομερέστατο ρεπορτάζ της «Κ») – στην πράξη, από τα «21» Καναντέρ που διαθέτουμε, μόνο τα 6 είναι επιχειρησιακά ετοιμοπόλεμα, τα 13 παλαιού τύπου (έκλεισαν 31ετία δράσης...) θα πρέπει να αποσυρθούν. Οι «εξηγήσεις» των αρμοδίων, πως (στα χαρτιά...) διαθέτουμε τον μεγαλύτερο αναλογικά στόλο πυροσβεστικών αεροσκαφών, δεν λένε τίποτα...

Εχουμε κατασπαταλήσει τα τελευταία χρόνια κοντά στα 100 δισ. ευρώ για εξοπλισμούς – και «μόλις» (σε σύγκριση με τις ανάγκες μας) 300 εκατομμύρια για εναέρια μέσα πυρόσβεσης. Θα μπορούσαμε, με μια ορθολογιστικότερη διαχείριση, να διαθέταμε λ.χ. ακόμη 10 σύγχρονα και «ετοιμοπόλεμα» Καναντέρ ή και κάποια από τα αποτελεσματικά ρωσικά μεγαθήρια της αεροπυρόσβεσης. Εστω, «διά παν ενδεχόμενο...», κι αν το ενδεχόμενο είχαμε την τύχη να μην εκδηλωθεί, μικρό το κακό και σίγουρα ασύγκριτα μικρότερο το κόστος διατήρησής τους, σε σχέση με το κόστος (οικονομικό, περιβαλλοντικό, κοινωνικό) που καλούμεθα να καταβάλουμε «εκ των υστέρων» και σε μεγάλο βάθος χρόνου, έπειτα από κάθε (σχεδόν ανά δύο χρόνια!) τεράστια πυρκαγιά...

Εχει προταθεί στις αρμόδιες αρχές η μετατροπή των παλιών αρμάτων μάχης τύπου «Λέοπαρντ», σε πανίσχυρα ειδικά πυροσβεστικά οχήματα, με ικανότητα ασφαλούς διείσδυσης σε δασικούς φλεγόμενους όγκους και μεγάλη δύναμη πυρόσβεσης – ένα πρωτότυπο ιδιωτικό τέτοιο, θυμόμαστε, συνέβαλε αποφασιστικότατα στη σωτηρία του Μουσείου στην Ολυμπία, το φλεγόμενο καλοκαίρι του 2007. Γιατί δεν εξετάζεται η πρόταση; Και ακόμη, οι ειδικοί στα οικονομικοτεχνικά εκφράζουν την άποψη πως με το κόστος ενοικίασης, κάθε χρόνο, των ξένων πυροσβεστικών ελικοπτέρων (υπολογίζονται στα 300 εκατομμύρια, την τελευταία πενταετία) θα μπορούσαμε κάλλιστα να έχουμε αγοράσει... καμιά 30αριά (μεταχειρισμένα) και... να τα ’χουμε να «κάθονται» για ώρα ανάγκης – μιας «ανάγκης» που η συχνότητα πυρκαγιών των τελευταίων 20 ετών, κάθε άλλο παρά «θεωρητική» είναι!

Οι δασικές φωτιές, για να προληφθούν (και να κατασβεσθούν σε «ασφαλές» χρονικό διάστημα), απαιτούν κατάλληλο και επαρκές πυροσβεστικό υλικό, ειδική εκπαίδευση των δυνάμεων σε αντιπυρική προστασία, τακτικό καθαρισμό των δασών, έγκαιρη και σχεδιασμένη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών στα δάση, καθώς επίσης και αποτελεσματικό δίκτυο υδροδότησης των επίγειων δυνάμεων. Ολα αυτά προϋποθέτουν κατάλληλες πολιτικές και χρήμα. Οι πρώτες λείπουν, το δεύτερο το πληρώνουμε... πολλαπλάσια στην... εκ των υστέρων «αποκατάσταση ζημιών»...

Tου Θανου Oικονομοπουλου

Πηγή Καθημερινή

28.8.09

"Εθνικοί δρυμοί όλοι οι ορεινοί όγκοι της Αττικής"

«Τα αναγκαία μέτρα πρόληψης και καταστολής των πυρκαγιών, πρέπει να λαμβάνονται από την Πυροσβεστική και τη Δασική Υπηρεσία, με ενδεχόμενη υπαγωγή της Δασικής στην Πυροσβεστική».

Αυτό υποστηρίζει ο Νομάρχης Αθηνών Γ. Σγουρός, προτείνοντας ταυτόχρονα όλοι οι ορεινοί όγκοι της Αττικής να χαρακτηριστούν Εθνικοί Δρυμοί, ώστε να αφαιρεθεί από τους επίδοξους εμπρηστές-οικοπεδοφάγους το κίνητρο της οικοπεδοποίησης.

Ο κ. Σγουρός προτείνει επίσης ένα νέο χωροταξικό σχέδιο, το οποίο θα καθορίζει τις χρήσεις γης στην Αττική και την απόσυρση του σχεδίου προεδρικού διατάγματος, που ανακοίνωσε πρόσφατα ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ για τον Υμηττό.

«Ούτε ο περιφερειάρχης, ούτε ο νομάρχης, ούτε ο δήμαρχος, ούτε ο κοινοτάρχης γνωρίζουν να σβήνουν φωτιές, άρα δεν μπορούν να έχουν κανέναν ρόλο συντονιστή (όπως τους δίνει ο νόμος 3013/2002), γιατί απλώς δεν ξέρουν να σβήνουν φωτιές. Ο συντονισμός και η ευθύνη της πυρόσβεσης πρέπει να ανήκει αποκλειστικά στην Πυροσβεστική», υποστηρίζει ο νομάρχης Αθηνών, ζητώντας να κατεδαφίζονται όλες οι αυθαίρετες κατασκευές μέσα στα δάση, χωρίς καμιά δικαστική απόφαση.

Ο κ. Σγουρός εκτιμά ότι «στη σημερινή εποχή της τεχνολογίας εμείς πηγαίνουμε με τον αραμπά».

Προτείνει λοιπόν εν προκειμένω τους καλοκαιρινούς μήνες να νοικιάζει η κυβέρνηση δορυφόρο, ώστε η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να λαμβάνει αμέσως την πληροφορία, για οποιαδήποτε φωτιά στον ελλαδικό χώρο.

Οσον αφορά την καταστολή των πυρκαγιών, αντί της αυτογελοιοποίησης του ενός ή του άλλου υπουργού, πότε με τον «στρατηγό άνεμο» και πότε με «τα ψηλά πεύκα που δυναμώνουν τη φωτιά», ο νομάρχης Αθηνών θεωρεί ότι προτιμότερο είναι να αγοραστούν C-130 μετασκευασμένα σε πυροσβεστικά, τα οποία μπορούν μέρα και νύχτα (ακόμη και με ανέμους εντάσεως 10 Μποφόρ), να κάνουν πυρόσβεση.

Τέλος ο κ. Σγουρός προτείνει την κατάργηση του Συντονιστικού Νομαρχιακού Οργάνου, υποστηρίζοντας ότι «οι νομαρχίες δεν θα πρέπει να έχουν κανέναν ρόλο, ούτε σε προληπτικό ούτε σε κατασταλτικό επίπεδο και να εμπλέκονται στις φωτιές αλλά απλώς να συνδράμουν οικονομικά τους δασικούς δήμους, για τη δημιουργία αντιπυρικών συστημάτων εντός των οικιστικών ιστών».

Μ.Σ.

Πηγή Ελευθεροτυπία
28.8.09

Οταν η πόλη επεκτείνεται στα δάση (Πυρκαγιές και οικιστικές αυθαιρεσίες)

...... Γίνεται ευάλωτη σε φυσικές καταστροφές

Αγιος Στέφανος, Διόνυσος, Δροσιά, Καπανδρίτι, Μαραθώνας... Τα τελευταία χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες Αθηναίοι απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο από το κέντρο της πόλης, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Ομως αυτή η χωρίς όριο εξάπλωση της πόλης, την κάνει πιο ευάλωτη στις φυσικές καταστροφές - όπως οι πυρκαγιές. Αυτό επισημαίνουν οι επιστήμονες, σημειώνοντας ότι οι μεγαλύτερες πυρκαγιές φέτος στην Ευρώπη -στην Ισπανία και τη Γαλλία- έγιναν σε περιοχές με ανάλογες συνθήκες με την Αττική: σε αραιοκατοικημένα προάστια που επεκτείνονται άναρχα μέσα σε δάση. Και εκτιμούν ότι με τα νέα δεδομένα το υπό διαβούλευση ρυθμιστικό σχέδιο της Αττικής θα πρέπει να αναθεωρηθεί επί το αυστηρότερον, περιορίζοντας τη δόμηση στις εκτός σχεδίου περιοχές. Η εξάπλωση της Αθήνας σε ολόκληρη την Αττική θεωρείται πλέον δεδομένη από όλους. Αυτό που όμως ελάχιστα συνειδητοποιούμε είναι πως η επέκταση της Αθήνας είναι μια από τις αιτίες της καταστροφής, αλλά ταυτόχρονα και ο λόγος που η προστασία της θα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. «Είναι δύσκολο να το αποδεχθούμε, αλλά η αστική διάχυση είναι υπεύθυνη για την καταστροφή», εκτιμά η πολεοδόμος κ. Μάρθα Χουσιανάκου. «Το ίδιο συνέβη φέτος στην Ισπανία, αλλά και στη Μασσαλία: οι χειρότερες πυρκαγιές έγιναν σε μια περιοχή γύρω από την πόλη, με αυθαίρετα και βίλες μέσα στα δάση. Οι αιτίες είναι πολλές. Καταρχήν, η επέκταση της πόλης δημιουργεί προσδοκίες στους πολίτες. Είναι γνωστό ότι περιοχές όπως το Γραμματικό και ο Μαραθώνας «ακούγονται» πολύ τα τελευταία χρόνια. Κατά δεύτερον, όσο η πόλη απλώνεται, γίνεται δυσκολότερο να την προστατεύσεις. Οταν μάλιστα επεκτείνεται μέσα σε δάση, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες να ξεσπάσει μια πυρκαγιά, λόγω της ανθρώπινης παρουσίας. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τα αυτονόητα».

Η έκταση της καταστροφής είναι τέτοια, εκτιμούν οι πολεοδόμοι, που θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη στο υπό διαβούλευση ρυθμιστικό σχέδιο της Αττικής. «Το νέο ρυθμιστικό δεν οριοθετεί τίποτα, αντίθετα αφήνει προσδοκίες για επεκτάσεις. Οι συνθήκες όμως άλλαξαν», λέει η αρχιτέκτων-πολεοδόμος κ. Ράνια Κλουτσινιώτη. «Το 1978 ο Στέφανος Μάνος είχε θέσει ως προϋπόθεση για τη δόμηση εκτός σχεδίου την ύπαρξη οικοπέδου 20 στρεμμάτων, προσπαθώντας να ανακόψει κάπως τη δόμηση. Το 2009 ήρθε πλέον η ώρα να απαγορεύσουμε εντελώς τη δόμηση εκτός οικισμών και πόλεων στην Αττική, προκειμένου να προστατεύσουμε ό,τι απέμεινε».

«Το νέο ρυθμιστικό θα πρέπει να δει πιο προσεκτικά την προστασία της Αθήνας από καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή», εκτιμά η κ. Χουσιανάκου. «Ιδιαίτερα για το θέμα των δασικών πυρκαγιών, νομίζω ότι ήρθε πλέον η ώρα να εξετάσουμε σοβαρά τον δραστικό περιορισμό της διάχυτης δόμησης στην Αττική. Αν η Πολιτεία θέλει μια συμπαγή πόλη, να το αποδείξει στην πράξη και να μην περιορίζεται σε ευχολόγια». «Αν θέλουμε αποτελεσματική προστασία, πρέπει να καταργήσουμε τη δόμηση εκτός σχεδίου στην Αττική και να ολοκληρώσουμε τις πολεοδομήσεις που επί δεκαετίες καρκινοβατούν», προσθέτει η πρόεδρος του Συλλόγου Πολεοδόμων-Χωροτακτών, κ. Βιβή Μπάτσου.

Κάμψη στην οικοδομή για ένα χρόνο

Οι επείγουσες καταστάσεις καλούν για επείγοντα μέτρα. Την άμεση αναστολή της έκδοσης νέων οικοδομικών αδειών στις πληγείσες περιοχές για ένα έτος προτείνει η πρόεδρος του Συλλόγου Πολεοδόμων και Χωροτακτών κ. Βιβή Μπάτσου. «Η αναστολή θα λειτουργήσει ως ασπίδα μέχρι να ολοκληρωθεί η λεπτομερής καταγραφή της καταστροφής και να εκπονηθούν σχέδια για την αποκατάσταση της καμένης Φύσης», λέει. «Είναι ο μόνος τρόπος να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα γίνει κανενός είδους αυθαιρεσία». Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η καταστροφή θα φέρει μια προσωρινή κάμψη της οικοδομικής δραστηριότητας στις περιοχές αυτές. «Ωστόσο, οι οικιστικές πιέσεις δεν πρόκειται να ανακοπούν, όπως μας έδειξε η εμπειρία των πυρκαγιών στην Πεντέλη», λέει η κ. Μπάτσου. «Για κάποιο διάστημα δεν θα γίνει τίποτα, από τον φόβο της εγρήγορσης της Πολιτείας. Μόλις η υπόθεση «ξεφουσκώσει», και τα μάτια των κοινής γνώμης στραφούν σε κάποιο άλλο θέμα, τότε θα αρχίσει η οικοπεδοποίηση».

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
25.8.09
====================================================

Από επαρχία, «φιλέτο» η βορειοανατολική Αττική

Από οικισμοί Σαρακατσάνων και Βλάχων κτηνοτρόφων, στα πιο «ανερχόμενα» προάστια της Αττικής. Μέσα σε πενήντα χρόνια η βορειοανατολική Αττική άλλαξε εντελώς πρόσωπο, καθώς μετετράπη από επαρχία σε «φιλέτο». Καθοριστική για την εξέλιξη της περιοχής ήταν η δραστηριότητα των οικοδομικών συνεταιρισμών.

Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, τίποτα στη βορειοανατολική Αττική δεν προμήνυε την ανάπτυξη που η περιοχή επρόκειτο να γνωρίσει. Οι ελάχιστοι οικισμοί της είχαν δημιουργηθεί κυρίως από κτηνοτρόφους. «Ενας από τους παλαιούς οικισμούς της περιοχής ήταν η Ραπεντόσα, που δημιουργήθηκε από ομάδες Σαρακατσάνων βοσκών που έπιασαν δουλειά στα λατομεία του Διονύσου», λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ) κ. Βαγγέλης Λυρούδιας. «Αντίστοιχα η Μπάλα, νυν Ροδόπολη, και η Σταμάτα έγιναν από Βλάχους που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία. Αρβανιτοχώρια υπήρχαν πιο βόρεια και στα παράλια, όπως στον Ωρωπό. Ορισμένες περιοχές όπως η Δροσιά κατοικήθηκαν από πρόσφυγες από τη Μικρασία και τον Πόντο».

Καθοριστική για την εξέλιξη της περιοχής ήταν η ίδρυση οικοδομικών συνεταιρισμών και η απόκτηση τεράστιων εκτάσεων. Τον δρόμο άνοιξε το 1962 ο συνεταιρισμός Νέα Αιολίς και ακολούθησαν πολλοί ακόμα. «Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80 οι τιμές στη βορειοανατολική Αττική παρέμεναν γενικά χαμηλές, με την εξαίρεση ορισμένων υψηλού επιπέδου οικισμών», λέει ο κ. Λυρούδιας. «Και μετά ήρθε το χρηματιστήριο! Στον Διόνυσο, από 6 - 7 εκατομμύρια δραχμές για ένα οικόπεδο χρειαζόταν πλέον 45 - 60 εκατομμύρια! Οι κερδισμένοι του χρηματιστηρίου αγόραζαν μαζικά στα «ανερχόμενα» προάστια έξω από την πόλη όπως στο Ντράφι, εκεί όπου η δόμηση ήταν ακόμα αραιή. Και άρχισαν να χτίζουν μεζονέτες, σε περιοχές που δεν είχαν ακόμα βασικές υποδομές όπως δρόμους, αποχετευτικό δίκτυο, σχολεία, δημόσιους χώρους». Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, πριν από οκτώ χρόνια, στη βόρεια Αττική κατοικούσαν μόνιμα 94.240 άνθρωποι. Πρόσφατη μελέτη της σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ εκτιμά ότι το 2015 ο πληθυσμός της περιοχής θα φθάσει τις 120.000, με τις αυξητικές τάσεις να παραμένουν σταθερές.

Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
25.8.09
============================================================

Εως... παράνομη η δημιουργία αντιπυρικής ζώνης

Της Τανιας Γεωργιοπουλου

Το πεύκο που μπαίνει από το παράθυρο μπορεί να φαίνεται ειδυλλιακό, αλλά στην πραγματικότητα είναι άκρως επικίνδυνο, ειδικά όταν το σπίτι βρίσκεται πολύ κοντά στο δάσος. Οπως συμφωνούν οι ειδικοί, για να προστατευτεί ένας οικισμός που συνορεύει με δασική έκταση πρέπει να έχει φτιαχτεί αντιπυρική ζώνη πέριξ αυτού. Ωστόσο, η δημιουργία μιας τέτοιας ζώνης είναι στην πράξη από πολύ δύσκολη έως και παράνομη.

Δασαρχεία και δήμοι πετούν ο ένας το μπαλάκι στον άλλον καθώς κανένας δεν διαθέτει χρήματα.

«Το πρώτο αποτελεσματικό μέτρο για την προστασία των οικισμών είναι η δημιουργία αντιπυρικής ζώνης μέσα στην οποία θα έπρεπε να υπάρχει και δεξαμενή», τονίζει ο κ. Νίκος Μπόκαρης πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Ελλήνων Δασολόγων. Σύμφωνα με τη νομοθεσία ωστόσο απαγορεύεται οποιαδήποτε παρέμβαση στο δάσος χωρίς άδεια του αρμόδιου δασαρχείου. Ετσι αν κάποιος επιχειρήσει να κόψει για παράδειγμα τους θάμνους γύρω από το σπίτι του το Δασαρχείο θα του κάνει μήνυση. «Μπορεί να ακούγεται παράλογο αλλά δεν είναι δυνατό ο καθένας να παρεμβαίνει στο δάσος όπως θέλει», τονίζει στέλεχος της δασικής υπηρεσίας.

Πώς λοιπόν μπορούν να προστατευτούν οι οικισμοί;

«Αυτή η δουλειά είναι αρμοδιότητα των Δασαρχείων και όχι των δήμων», τονίζει ο δήμαρχος Παλαιάς Πεντέλης Δημήτρης Στεργίου. Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Μπόκαρης οι δήμοι μπορούν να προχωρήσουν σε τέτοιου είδους παρεμβάσεις τις οποίες πρέπει να χρηματοδοτήσουν αν υπογράψουν προγραμματική σύμβαση με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στο πλαίσιο συγκεκριμένης μελέτης, την εκτέλεση της οποίας επιβλέπει το Δασαρχείο». «Και πού θα βρουν τα κονδύλια που χρειάζονται», αντιτείνει ο κ. Στεργίου που τονίζει ότι ο Δήμος Παλαιάς Πεντέλης πραγματοποίησε τους αναγκαίους καθαρισμούς εντός του αστικού ιστού.

Επιπλέον, αν το σχέδιο για τη δημιουργία αντιπυρικής ζώνης που θα εφαρμοστεί δεν είναι συνολικό - δεν περιλαμβάνει δηλαδή όλους τους δήμους μιας περιοχής, πρακτικά δεν θωρακίζει τον οικισμό, αφού η φωτιά βρίσκει διέξοδο.

Πολύ συχνά επίσης οι κάτοικοι μιας περιοχής δεν είναι διατεθειμένοι να παραχωρήσουν τμήμα της ιδιοκτησίας τους, ώστε να φτιαχτούν οι αναγκαίες υποδομές.

Πηγή Καθημερινή

25.8.09

==============================================================

«Εξυπηρέτηση» ημετέρων από δήμους, κοινότητες

Πώς ηλεκτροδοτείς ένα αυθαίρετο; Τα «παραθυράκια» της νομοθεσίας είναι πολλά και γνωστά στους κατοίκους των αυθαιρετουπόλεων, που έχουν τα τελευταία χρόνια γεμίσει τη βόρεια και ανατολική Αττική. Ενας καλός γείτονας, ένα πλαστό πιστοποιητικό για πρόβλημα υγείας ή ένας... λαχανόκηπος είναι αρκετά. Εκτός αν οι ενδιαφερόμενοι περιμένουν μια ρύθμιση από την ίδια την Πολιτεία, όπως έγινε το 1994 και το 2003.

Αυτή η πιο πρόσφατη ρύθμιση ήταν και η πιο χαρακτηριστική. Λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, η τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Βάσω Παπανδρέου έδωσε υπό προϋποθέσεις δικαίωμα ηλεκτροδότησης σε όσα αυθαίρετα είχαν χτιστεί έως τα τέλη εκείνου του έτους. Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 100.000 αυθαίρετα ηλεκτροδοτήθηκαν με βάση αυτή τη ρύθμιση σε όλη τη χώρα.

Το παράδοξο στην όλη υπόθεση είναι ότι με βάση τη συγκεκριμένη ρύθμιση εξακολουθούν να ηλεκτροδοτούνται αυθαίρετα... ακόμα και σήμερα! Τίνι τρόπω; Κατά παράβαση του νόμου, δεκάδες δήμοι και κοινότητες σε όλη τη χώρα δεν έχουν καταθέσει στις πολεοδομίες τους φακέλους με τις αιτήσεις ηλεκτροδότησης αυθαιρέτων, ως όφειλαν, έξι χρόνια μετά τη λήξη της προθεσμίας! Η αιτία είναι προφανής: οι δήμοι δεν τους παραδίδουν για να εξαντλήσουν όσο περισσότερο μπορούν την «εξυπηρέτηση» ημετέρων, δίνοντας στις αιτήσεις πλαστές ημερομηνίες ή αριθμούς πρωτοκόλλου του 2003-4.

Η ηλεκτροδότηση ενός αυθαιρέτου γίνεται όμως και με πιο «απλούς» τρόπους, χωρίς την προτροπή της Πολιτείας. Ο συνηθέστερος τρόπος είναι ο αυθαιρετούχος να παίρνει ρεύμα από ένα γειτονικό (νόμιμο ή αυθαίρετο) κτίριο, πρακτική που προϋποθέτει μόνο σχέσεις καλής γειτονίας. Σε περιοχές με μεγάλο αριθμό αυθαιρέτων δεν είναι σπάνιο να ηλεκτροδοτούνται ακόμα και 5 ή 6 αυθαίρετα από ένα και μόνο ρολόι.

Υπάρχουν όμως και διάφορα «παραθυράκια» στη νομοθεσία. Ενα γνωστό «παραθυράκι» είναι η διάταξη που επιβάλλει στη ΔΕΗ την ηλεκτροδότηση σε άτομα που πάσχουν από σοβαρά προβλήματα υγείας. Αποτέλεσμα είναι οι μισοί αυθαιρετούχοι να εμφανίζονται... καρδιοπαθείς και νεφροπαθείς, με πλαστά πιστοποιητικά. Ενα επίσης δημοφιλές «παραθυράκι», πολύ διαδεδομένο στα Μεσόγεια, έχει ως απαραίτητα συστατικά την ύπαρξη ενός πηγαδιού και κηπευτικών. Ο αυθαιρετών δημιουργεί ένα πηγάδι (χωρίς γεώτρηση, όμως, γιατί προϋποθέτει άδειες). Και κατόπιν ζητάει ρεύμα από τη ΔΕΗ για να τοποθετήσει αντλία και να ποτίζει τα κηπευτικά.

Πηγή Καθημερινή
25.8.09
================================================================

«Μάστιγα» οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί

Τανια Γεωργιοπουλου

Μια από τις βασικές αιτίες που οι πυρκαγιές ξεσπούν ξανά και ξανά στις ίδιες περιοχές είναι η οικιστική ασυδοσία που επικρατεί και οι πιέσεις που ασκούνται για τον αποχαρακτηρισμό εκτάσεων και την οικιστική τους αξιοποίηση.

Υπολογίζεται, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη καταγραφή, ότι 28 οικοδομικοί συνεταιρισμοί διεκδικούν 25.000 στρέμματα στο Πεντελικό Ορος (η Πεντέλη εκτείνεται στα διοικητικά όρια των δήμων και κοινοτήτων Πεντέλης, Νέας Πεντέλης, Βριλησσίων, Γέρακα, Παλλήνης, Ραφήνας, Νέας Μάκρης, Μαραθώνα, Ροδόπολης, Αγίου Στεφάνου, Διονύσου, Δροσιάς, Ερυθραίας και Κηφισιάς). Πολλά από αυτά κάηκαν το 1995 και το 1998. Σύμφωνα με όσα ορίζει το Σύνταγμα και η συνεπαγόμενη ελληνική νομοθεσία, απαγορεύεται η δόμηση εντός των δασών και των δασικών εκτάσεων. Κατά συνέπεια, οι συνεταιρισμοί αυτοί δεν διεκδικούν μόνο την κυριότητα επί αυτών των εκτάσεων, αλλά και τον αποχαρακτηρισμό τους, έτσι ώστε στη συνέχεια να μπορούν να χτίσουν. Και η φωτιά αποτελεί μια εύκολη λύση, καθώς εφόσον δεν υπάρχει σαφής καταγραφή των δασών και των δασικών εκτάσεων, δηλαδή δασολόγιο, όταν τα δέντρα «εξαφανιστούν» υπάρχει η πιθανότητα οι συγκεκριμένες εκτάσεις να εξαιρεθούν της αναδάσωσης, οπότε και να απολέσουν τον δασικό τους χαρακτήρα και άρα, να «προβιβαστούν» σε οικόπεδα...

Το γεγονός ότι κάποιοι οικοδομικοί συνεταιρισμοί το έχουν ήδη καταφέρει, δίνει «κουράγιο» και στους υπόλοιπους να συνεχίσουν. Ας μην ξεχνάμε πόσο κοστίζει ένα οικόπεδο στο Ντράφι, στον Αγιο Στέφανο, στον Μαραθώνα...

Ο οικοδομικός συνεταιρισμός ΑΟΟΑ (Αυτόνομος Οικοδομικός Συνεταιρισμός Αξιωματικών) το 1998 κατάφερε να εντάξει στο σχέδιο πόλης της Νέας Μάκρης έκταση 800 στρεμμάτων. Ο συνεταιρισμός «Νέα Αιολίδα» στην περιοχή του Διονύσου και της Ροδόπολης το 1950 κατείχε 2.713 στρέμματα. Σήμερα, εμφανίζεται να κατέχει 4.000, πολλά από τα οποία έχουν ήδη οικοδομηθεί. Χαρακτηριστικά, όπως έχει δηλώσει ο πρόεδρος του ΣΠΑΠ (Σύλλογος Προστασίας και Ανάπλασης Πεντελικού, κ. Δημήτρης Στεργίου, περίπου 10.000 στρέμματα πούλησε η Μονή Πεντέλης σε οικοδομικούς συνεταιρισμούς και ιδιώτες στη δεκαετία του 1970. Οι νέοι ιδιοκτήτες προφανώς προσπαθούν να αποχαρακτηρίσουν τις εκτάσεις που διαθέτουν. Σε ολόκληρη την Αττική δραστηριοποιούνται 128 οικοδομικοί συνεταιρισμοί που αριθμούν περίπου 65.000 στρέμματα και οι εκτάσεις που φέρονται να κατέχουν φτάνουν τα 113.300 στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων.

Πηγή Καθημερινή
25.8.09
================================================================
Του Γιωργου Λιαλιου

Υπάρχει μεγάλη κοινωνική ευθύνη για τις πυρκαγιές

Αν οι συναρμόδιοι για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών και την προστασία του περιβάλλοντος υπουργοί είχαν συσκεφθεί τον Μάιο και τον Ιούνιο, θα διαπίστωναν ότι δεν εφαρμόζεται κανένα απολύτως μέτρο πρόληψης και ο κρατικός μηχανισμός είναι ανεπαρκής και ανέτοιμος να αντιμετωπίσει καταστροφές ακόμη και μικρότερες από αυτήν, που από το βράδυ της περασμένης Παρασκευής αφανίζει τη βορειοανατολική Αττική.

Οχι μόνον η σημερινή, αλλά και καμιά άλλη κυβέρνηση των τελευταίων δεκαετιών δεν αντιμετώπισε σοβαρά, συνολικά και αποτελεσματικά το μέγα πρόβλημα της προστασίας του φυσικού πλούτου της χώρας. Αναμφισβήτητα είναι ένα πρόβλημα πολυσύνθετο, που έχει άμεση σχέση και με συμφέροντα, με οικοπεδοφάγους, καταπατητές, εμπρηστές, αλλά και με την εγκληματική αμέλεια όχι μόνο κρατικών φορέων, δήμων και κοινοτήτων, αλλά και των πολιτών.

Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι καίγονται κάθε φορά περιαστικά δάση και μάλιστα σε περιοχές υψηλού οικοπεδικού ενδιαφέροντος.

Και επίσης δεν είναι τυχαίο ότι στα καμένα φυτρώνουν βίλες.

Ολα αυτά είναι γνωστά και έχουν γραφεί άπειρες φορές. Και δεν μπορεί κανείς πρωθυπουργός, υπουργός και βουλευτής να ισχυριστεί πως δεν τα γνωρίζει. Τα γνωρίζουν οι πάντες, αλλά τα ξεχνούν την επόμενη μέρα της συμφοράς. Γι' αυτό και δεν αναλαμβάνεται μια σοβαρή προσπάθεια, δεν συγκροτείται μια κυβερνητική επιτροπή, δεν ανατίθεται στους δασολόγους και σε άλλους ειδικούς επιστήμονες η μελέτη του προβλήματος και η επεξεργασία μέτρων. Την επόμενη μέρα μονότονα επαναλαμβάνεται η κυβερνητική δήλωση, ότι οι καμένες εκτάσεις θα αναδασωθούν με την υπογράμμιση πως «ό,τι ήταν δάσος θα παραμείνει δάσος», αλλά αναδασώσεις συνήθως δεν γίνονται. Αφήνεται στη φύση αυτό το έργο, το οποίο επιτελεί επιτυχώς, αν δεν το ανακόψει ανθρώπινη παρέμβαση.

Ητελευταία καταστροφή στη βορειοανατολική Αττική είναι η μεγαλύτερη απ' όσες έχουν γίνει έως τώρα. Δεν δικαιολογεί, επομένως, εφησυχασμό και αδράνεια την επόμενη μέρα. Θα πρέπει, τουλάχιστον, να συζητηθούν τα στοιχειώδη και να δρομολογηθεί ένα πρόγραμμα εφαρμογής, κυρίως, μέτρων πρόληψης. Τα δάση καίγονται, διότι έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους. Ειδικά τα πευκοδάση μετά την εγκατάλειψη της ρητινοσυλλογής, επειδή δεν υπάρχει οικονομικό ενδιαφέρον, είναι «μπαρουταποθήκες». Αλλοτε οι ρητινοσυλλέκτες τα φρόντιζαν και τα καθάριζαν, τα προστάτευαν. Εάν, λοιπόν, θέλουμε τα πευκοδάση, θα πρέπει να τα καθαρίζουμε και να επιδοτείται η ρητινοσυλλογή. Το ίδιο θα πρέπει να χρηματοδοτείται από το κράτος και η συγκέντρωση της βιομάζας, που δημιουργεί εύφλεκτο στρώμα μέσα στα δάση.

Εγινε και αυτή τη φορά πολύς λόγος για τις αντιπυρικές ζώνες και την αποτελεσματικότητά τους, όπως και για τους δασικούς δρόμους, για να διευκολύνεται η πρόσβαση των πυροσβεστικών μέσων. Αντιπυρικές ζώνες δεν υπάρχουν, γι' αυτό και εξαπλώνονται σε μεγάλη έκταση οι φωτιές και λόγω των ισχυρών ανέμων. Οι αντιπυρικές ζώνες, αν δεν είναι σωστά μελετημένες, αχρηστεύονται από τους ισχυρούς ανέμους.

Χρειάζεται, παράλληλα, οι ζώνες αυτές να ενισχυθούν και από δέντρα που δεν καίγονται εύκολα. Τέτοια δέντρα είναι οι συκιές, τα πλατάνια, οι λεύκες και άλλα, που θα πρέπει να φυτευτούν δίπλα στους δρόμους του εθνικού οδικού δικτύου για να λειτουργούν ως αντιπυρικές ζώνες.

Πρόβλημα έχει δημιουργηθεί και με τους δασικούς δρόμους. Δήμαρχοι και κοινοτάρχες, που επιχείρησαν να διανοίξουν τέτοιους δρόμους μέσα στα δάση της περιοχής τους, βρέθηκαν αντιμέτωποι με δικαστικές διώξεις! Και το γεγονός αυτό δείχνει την έλλειψη συντονισμού και συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων φορέων και υπηρεσιών.

Είναι τόσο δύσκολο, η διάνοιξη δασικών δρόμων να γίνεται με την έγκριση των Δασικών Υπηρεσιών; Και, επιτέλους, κάποτε θα πρέπει να ξεκαθαριστεί το ζήτημα των αρμοδιοτήτων και των γραφειοκρατικών εμποδίων. Ωστόσο, δήμοι και κοινότητες έχουν τεράστιες ευθύνες για τις πυρκαγιές στα περιαστικά δάση, αλλά και μέσα σε κατοικημένες περιοχές. Ελάχιστοι είναι οι δήμοι και οι κοινότητες που καθαρίζουν από τα ξερόχορτα τους χώρους ευθύνης τους.

Για το έργο αυτό χρειάζεται και κρατική χρηματοδότηση, η οποία από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης κρίνεται από ανεπαρκής έως ανύπαρκτη.

Οι πυρκαγιές δεν είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Προκαλούνται από ανθρώπινες, σκόπιμες ή μη, δραστηριότητες, από εμπρησμούς ή από αμέλεια. Υπάρχει, επομένως, ζήτημα κοινωνικής ευθύνης για την πρόληψη και προστασία, αλλά και για την αντιμετώπιση των καταστροφικών πυρκαγιών.

Βασικό μέτρο πρόληψης είναι ο καθαρισμός από τα ξερόχορτα, με τη φροντίδα του ίδιου του ιδιοκτήτη, της αυλής και τους περιβάλλοντος του σπιτιού του, του οικοπέδου του, του κτήματός του, του χωραφιού του. Είδαμε από τις τηλεοπτικές εικόνες πώς μεταδιδόταν η φωτιά από τα ξερόχορτα που κανείς δεν φρόντισε να καθαρίσει. Ετρεχε η φωτιά στο έδαφος, αγκάλιαζε τα δέντρα, που γρήγορα λαμπάδιαζαν.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτή η αδιαφορία των πολιτών να προστατέψουν την ίδια την περιουσία τους, αλλά και το περιβάλλον; Πολλοί δήμαρχοι δηλώνουν ότι παρά και τις έγγραφες ειδοποιήσεις, οι πολίτες δεν ανταποκρίνονται και δεν καθαρίζουν τις ιδιοκτησίες τους από τα εύφλεκτα ξερόχορτα. Το μόνο που απομένει είναι να επιβληθεί ένα τέλος καθαρισμού και το έργο να αναλάβουν οι δήμοι και οι κοινότητες, που θα πρέπει να καθαρίζουν συστηματικά και τους κοινόχρηστους χώρους.

Τον Αύγουστο του 2007, πριν από δύο χρόνια, είχαμε τεράστιες πυρκαγιές. Ηταν τότε, όπως και τώρα, προεκλογική περίοδος. Ακούστηκαν πολλά και διάφορα για «ασύμμετρη απειλή», δηλαδή για τρομοκρατική επίθεση, για τον «στρατηγό άνεμο», προκειμένου να δικαιολογηθεί η κρατική ανεπάρκεια. Δόθηκαν τότε υποσχέσεις, μοιράστηκαν επιδόματα στους πυροπαθείς, αλλά την επόμενη μέρα όλα ξεχάστηκαν, για να επιστρέψει και πάλι σε προεκλογική περίοδο η πύρινη λαίλαπα.

Του Βίκτωρα Νέτα

Πηγή Ελευθεροτυπία

25.8.09

vicnet@enet.gr