Το μετέωρο βήμα των ΚΕΠ

Το 2001 το πρώτο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) εγκαινιάστηκε από τον τότε πρωθυπουργό κ. Κώστα Σημίτη. Ισως πρόκειται για το μοναδικό... αρκτικόλεξο στην ιστορία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης που για τους πολίτες δεν παραπέμπει αυτομάτως σε ταλαιπωρία. Πάνω από δέκα χρόνια μετά ο θεσμός που κατά καιρούς διαφημίστηκε ως πιλότος και για το υπόλοιπο Δημόσιο ακολουθεί μάλλον τη γενικότερη εικόνα παρακμής των υπηρεσιών του. Λιγότερο προσωπικό, ελλείψεις σε υλικοτεχνική υποδομή και ταυτόχρονα αυξημένες αρμοδιότητες για έναν θεσμό που εξυπηρετεί περίπου 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους τον χρόνο.

Η αναμονή στο ΚΕΠ του Συντάγματος, το μεγαλύτερο της χώρας, δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Παρ' όλα αυτά οι εργαζόμενοι στα γκισέ δεν προλαβαίνουν κυριολεκτικά να σηκώσουν κεφάλι, καθώς οι εξυπηρετούμενοι παραμένουν για λίγη ώρα μπροστά τους, εναλλάσσονται όμως συνεχώς. Εδώ εξυπηρετούνται περίπου 180.000-190.000 άνθρωποι κάθε χρόνο, οι οποίοι έρχονται για επικυρώσεις, πιστοποιητικά γέννησης, βεβαιώσεις γνησίου υπογραφής και κάθε άλλου είδους διοικητική πράξη.

Ως πριν από δύο χρόνια στο συγκεκριμένο ΚΕΠ εργάζονταν περίπου 50 άτομα, σε πρωινή και απογευματινή βάρδια. Αυτή τη στιγμή, αφού πλέον δεν υπάρχουν συμβασιούχοι, έχουν απομείνει περίπου 30. «Την ίδια στιγμή οι διοικητικές πράξεις αρμοδιότητας των ΚΕΠ έχουν ξεπεράσει τις 1.100, όταν ο θεσμός ξεκίνησε ήταν περίπου 600. Από τα ΚΕΠ περνούν διαδικασίες που σχετίζονται με φορολογικά, ληξιαρχικά, εργασιακά, στρατολογικά και άλλου είδους θέματα. Πρόσφατα είχαμε το παράδειγμα τα πανεπιστήμια να στέλνουν σε εμάς φοιτητές και γονείς για μεταγραφές, μια διαδικασία που δεν προβλέπεται να γίνει μέσω ΚΕΠ» λέει η κυρία Μαρία Σανταμούρη, υπάλληλος σε ΚΕΠ του δήμου της Αθήνας. Αναφέρει μάλιστα και το σουρεαλιστικό παράδειγμα «γυναίκας που ήρθε εδώ για βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής για τον γιο της που νοσηλευόταν σε νοσοκομείο, καθώς οι διοικητικές υπηρεσίες του νοσοκομείου την παρέπεμψαν εδώ. Υπάρχει γενικά η εντύπωση πως τα ΚΕΠ είναι αυτό στο οποίο μπορούν να φορτώνονται όλες οι δουλειές του Δημοσίου» συμπληρώνει.

Οποια και να είναι η άποψη των υπαλλήλων για τον φόρτο εργασίας τους, το σίγουρο είναι ότι σε μεγάλο μέρος των πολιτών επικρατεί ακόμη η άποψη πως το ΚΕΠ είναι ένα «μέρος που θα κάνεις τη δουλειά σου γρήγορα και χωρίς άγχος, το αντίθετο από ό,τι συμβαίνει στις περισσότερες άλλες δημόσιες υπηρεσίες» λέει ο Παναγιώτης, ένας από τους πολίτες που βρέθηκαν εκείνη την ημέρα στο ΚΕΠ του Συντάγματος. Την ίδια στιγμή οι υπάλληλοι του ΚΕΠ στο Σύνταγμα παρατηρούν ότι «και οι πολίτες τον τελευταίο καιρό εκνευρίζονται όλο και πιο εύκολα, αποτέλεσμα ίσως και της γενικότερης συγκυρίας», όπως λέει η Αγγελική, η οποία έχει να αντιμετωπίσει καθημερινά «τόσο τις ανάγκες των πολιτών όσο και ορισμένες υπηρεσίες όπως οι ΔΟΥ, που δεν είναι πάντα συνεργάσιμες. Πάντως ακόμη υπάρχει εκτίμηση στον θεσμό. Πιστεύω πως αυτό έχει να κάνει και με το γεγονός ότι η εκπαίδευση των υπαλλήλων βασίστηκε ακριβώς στη λογική να είναι όσο το δυνατόν πιο εξυπηρετικοί προς τους πολίτες».

Συνολικά αυτή τη στιγμή στη χώρα λειτουργούν περίπου 1.150 ΚΕΠ, με τον αριθμό των υπαλλήλων σε αυτά να μην ξεπερνά τους 2.800. Αυτό σημαίνει ότι πολλά από τα ΚΕΠ σε αραιοκατοικημένα μέρη της επαρχίας λειτουργούν με έναν ή κανέναν υπάλληλο, μόνο για κάποιες ημέρες της εβδομάδας. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Εργαζομένων στα ΚΕΠ κ. Κωνσταντίνο Βώνο, κομβικό σημείο για την υποβάθμιση του θεσμού «ήταν ο "Καλλικράτης", ο οποίος βέβαια συνέπεσε με την οικονομική κρίση. Αυτή τη στιγμή ο θεσμός πατάει σε δύο βάρκες, χωρίς να γίνονται πάντα σαφή τα όρια των αρμοδιοτήτων και των στόχων. Την ίδια στιγμή που το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης μεταφέρει νέες αρμοδιότητες στα ΚΕΠ, οι δήμαρχοι φροντίζουν, συχνά ανεπίσημα, να αποσπούν ανθρώπους από τα ΚΕΠ και να τους τοποθετούν σε άλλες υπηρεσίες. Εχει παρατηρηθεί το φαινόμενο υπάλληλοι των ΚΕΠ να εργάζονται στα δημοτολόγια, σε άλλες διοικητικές υπηρεσίες των δήμων, ακόμη και ως μετρητές σε δημοτικές εταιρείες ύδρευσης. Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, αρκετά ΚΕΠ της χώρας θα βάλουν λουκέτο».

«Εδώ και κάποια χρόνια ο θεσμός έχει αφεθεί στην τύχη του. Φορτώνεται συνέχεια με καινούργιες αρμοδιότητες, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων» λέει η κυρία Μαίρη Κιάσσου, εργαζόμενη στο ΚΕΠ Αμπελοκήπων. Παραδέχεται ότι το ωράριο των έξι ωρών ημερησίως δεν είναι από τα πλέον επίπονα, «όμως ό,τι και να συμβεί εδώ είναι μια δουλειά που θα φύγεις "σκασμένος" στο τέλος της ημέρας. Και βέβαια δεν είναι λίγες οι φορές που η εγκύκλιος για κάποια καινούργια διαδικασία που θα γίνει μέσω ΚΕΠ έρχεται μόλις το μεσημέρι της προηγούμενης ημέρας, κάτι που σημαίνει επιπλέον δουλειά στο σπίτι και πολλές φορές τελικά δυσκολίες στο να εξυπηρετηθούν οι πολίτες σωστά και άμεσα».

Θεσμοί «στα χαρτιά»
Σπατάλες, ελλείψεις και αναχρονισμοί
Είτε μιλάμε για τα μεγάλα ΚΕΠ των αστικών κέντρων είτε για τα μικρότερα της Περιφέρειας, γενική εντύπωση είναι ότι λόγω των πιεσμένων οικονομικών των δήμων φαινόμενα όπως χαλασμένα φωτοτυπικά και παλιοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές πολλαπλασιάζονται, την ίδια στιγμή που κάποιες δαπάνες που θα μπορούσαν να λείπουν συνεχίζονται και αυξάνονται.

«Ενα παράδειγμα σπατάλης είναι η ιστορία του ΑΜΚΑ. Στο δικό μας ΚΕΠ καταναλώνουμε σχεδόν ένα πακέτο χαρτί την ημέρα μόνο και μόνο για να τυπώνουμε αντίγραφα που αναγράφουν τον συγκεκριμένο αριθμό τον οποίο ζητούν τα ασφαλιστικά ταμεία από τους ασφαλισμένους, κάτι που θα μπορούσαν εύκολα να βρουν ηλεκτρονικά» λέει ο κ. Βυώνης που εργάζεται στο ΚΕΠ της οδού Ακαδημίας.

«Το πιο βασικό είναι να επεκταθεί όσο το δυνατόν γίνεται η ψηφιακή επικοινωνία μεταξύ των υπηρεσιών» λέει από την πλευρά της η προϊστάμενη στο ΚΕΠ του Συντάγματος. «Ακόμη και τώρα αναγκαζόμαστε να επικοινωνούμε ταχυδρομικά ή διά ζώσης με υπηρεσίες όπως, π.χ., είναι το υπουργείο Μεταφορών. Θεσμοί όπως η ψηφιακή υπογραφή έχουν μείνει "στα χαρτιά". Το αποτέλεσμα είναι ο χρόνος εξυπηρέτησης των πολιτών να καθυστερεί, ενώ εμείς ξοδεύουμε εργατοώρες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν πολύ καλύτερα». 

Πηγή Το Βήμα

23.9.2012

Καταδικάζουν σε αχρηστία δεκάδες δημόσια κτίρια

Σε μια περίοδο που η ανάγκη για περικοπές στις δαπάνες είναι πιο επιτακτική από ποτέ, το ελληνικό Δημόσιο ξοδεύει δεκάδες εκατομμύρια ετησίως για τη στέγαση των υπηρεσιών του. Την ίδια ώρα πολλά κτίρια που προορίζονταν για υπουργική χρήση μαραζώνουν

Σε 2.130 κτίρια είναι πολυδιασπασμένες οι κεντρικές υπηρεσίες του ελληνικού κράτους, σύμφωνα με στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Το πιο σημαντικό στοιχείο του «κρατικού real estate» είναι ότι για τη στέγαση των κεντρικών υπηρεσιών η κυβέρνηση καταβάλλει 80 εκατ. ευρώ τον χρόνο, σε μια περίοδο που απαιτούνται σημαντικές περικοπές λειτουργικών δαπανών.
Η μελέτη για την καταγραφή των κρατικών κτιρίων πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι από τις 16 ομάδες εργασίας που δημιουργήθηκαν σε κάθε υπουργείο, προκειμένου να καταγράψουν την κατάσταση της ελληνικής δημόσιας διοίκησης.
Τα στοιχεία συνέλεξε η Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικού Σχεδιασμού, Συντονισμού και Εφαρμογής Προγραμμάτων του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και αξιοποιήθηκαν στην ποιοτική αξιολόγηση του κράτους που πραγματοποίησε ο ΟΟΣΑ.
Από το σύνολο των 2.130 κτιρίων που είναι «μοιρασμένη» η δημόσια διοίκηση, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για 119 κτίρια του υπουργείου Υγείας, ενώ η μελέτη δεν αναφέρει πόσα κτίρια είναι στην ιδιοκτησία του Δημοσίου και παραμένουν ανεκμετάλλευτα.
Από τα 2.011 κτίρια για τα οποία υπάρχουν στοιχεία, τα 1.048 (52%) είναι ιδιόκτητα, τα 887 (44%) είναι μισθωμένα και 76 (4%) έχουν παραχωρηθεί στο κράτος για δωρεάν χρήση από ιδιώτες ή ΝΠΙΔ.
Αξιοσημείωτο εύρημα της μελέτης αποτελεί το γεγονός ότι παρά το ότι οι κεντρικές υπηρεσίες καταλαμβάνουν το 30% των συνολικών κτιρίων, η ετήσια συνολική δαπάνη μίσθωσης είναι τριπλάσια από αυτήν που καταβάλλεται για τα κτίρια των περιφερειακών υπηρεσιών που αντιστοιχούν στο 70% των συνολικών κτιρίων.
Ετσι, τα κτίρια των υπουργείων και των κεντρικών υπηρεσιών που στεγάζονται στην Αθήνα κυρίως κοστίζουν 60 εκατ. ευρώ τον χρόνο περίπου, ενώ τα τριπλάσια σε αριθμό κτίρια των περιφερειακών υπηρεσιών κοστίζουν σε ενοίκια το 1/3, δηλαδή 20 εκατ. ευρώ.
Πολλά έχουν ακουστεί κατά καιρούς σε αρκετές περιπτώσεις κυρίως για τα αδιαφανή κριτήρια με τα οποία επιλεγόταν ένα κτίριο για να ενοικιαστεί, προκειμένου να στεγάσει κρατικές υπηρεσίες. Και βέβαια για ιδιώτες ιδιοκτήτες που ζητούσαν υπέρογκα ποσά για ενοίκιο στο παρελθόν, αφού το κράτος θα ήταν καλός και σταθερός πελάτης για πολλά χρόνια.
Η δεινή οικονομική κατάσταση που έχει περιέλθει η χώρα έχει οδηγήσει σε περικοπές μισθωμάτων μέχρι και 20% σε αρκετές περιπτώσεις. Τα ενοίκια στην πρωτεύουσα είναι σαφώς υψηλότερα σε σχέση με αυτά που ισχύουν στην περιφέρεια, αλλά δεν μπορεί να γίνει σύγκριση λόγω της μη καταγραφής των τετραγωνικών μέτρων που αντιστοιχούν σε κάθε κρατική υπηρεσία που ενοικιάζει γραφεία.
Οι υπηρεσίες που είναι διάσπαρτες στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα ανήκουν στο υπουργείο Οικονομικών (674 κτίρια, συμπεριλαμβανομένων των Εφοριών) και το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού (721 κτίρια). Ακολουθούν το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (140 κτίρια) και το υπουργείο Υγείας (132 κτίρια). Τη μικρότερη διασπορά καταγράφουν το υπουργείο Παιδείας (15 κτίρια) και το πρώην υπουργείο Θαλασσίων Υποθέσεων (11 κτίρια). Πρωταθλητές στα μισθωμένα κτίρια είναι το υπουργείο Περιβάλλοντος (100%), το υπουργείο Εργασίας (95% επί του συνόλου των κτιρίων), το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών (82%) και το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης (80,65%).
Οι δαπάνες
Πρωταθλητές και ουραγοί
Το υπουργείο Εξωτερικών διαθέτει το μικρότερο ποσοστό ενοικιαζόμενων κτιρίων (2,46%), αλλά καταβάλλει το μεγαλύτερο ύψος μισθώματος (584.287 ευρώ κατά μέσον όρο). Στα 424.591 ευρώ είναι ο μέσος όρος δαπανών ενοικίων για το υπουργείο Περιβάλλοντος και 239.315 ευρώ για το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Τον χαμηλότερο μέσον όρο ενοικίου καταβάλλει το πρώην υπουργείο Θαλασσίων Υποθέσεων (5.401 ευρώ) και τα υψηλότερα ενοίκια καταβάλλονται στα μισθωμένα κτίρια του πρώην υπουργείου Οικονομίας (658.943 ευρώ). Μηδενικά είναι τα έξοδα ενοικίων μόνο στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας.

Στα πρότυπα μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων
Ξανά στο προσκήνιο η πρόταση για δημιουργία «κυβερνητικού πάρκου»
Η πολυδιάσπαση των κεντρικών υπηρεσιών θέτει επί τάπητος το θέμα της χωροθέτησης ενός διοικητικού κέντρου της κυβέρνησης. Η ιδέα του «κυβερνητικού πάρκου», όπου θα στεγαστούν όλες οι κεντρικές υπηρεσίες των υπουργείων στα πρότυπα του διοικητικού κέντρου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αποτέλεσε θέμα συζήτησης του πρώην υπουργού Εσωτερικών Γ. Ραγκούση με τον ΟΟΣΑ. Από το 2010 είχε πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων η περιοχή του Ελληνικού (αριστερά) σε ένα μακρόπνοο σχέδιο δημιουργίας ενός κυβερνητικού πάρκου.
Με τη θεσμοθέτηση του επιτελικού κράτους και την αναμενόμενη μεταφορά εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την κεντρική διοίκηση στις περιφερειακές υπηρεσίες και στην τοπική αυτοδιοίκηση υπολογίζεται ότι θα ξανατεθεί επί τάπητος η δημιουργία ενός ενιαίου διοικητικού κέντρου της κυβέρνησης. Στο Λονδίνο, η έδρα της κυβέρνησης βρίσκεται στην Κεντρική Ζώνη Δραστηριοτήτων (CAZ), στο κέντρο της πόλης, που αποτελεί διοικητικό και οικονομικό πυρήνα της πρωτεύουσας. Στην περιοχή στεγάζονται το Κοινοβούλιο, τα κεντρικά γραφεία των υπουργείων και των οργανισμών. Αντίστοιχα στη Στοκχόλμη έδρα της κυβέρνησης είναι το κτίριο Rosenbad, όπου έχουν τα γραφεία τους ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Δικαιοσύνης και πραγματοποιούνται τα υπουργικά συμβούλια. Μετά το 1981 μεταφέρθηκαν στην περιοχή και τα υπόλοιπα υπουργεία, αρκετά εκ των οποίων συνδέονται υπογείως.

Γραφειοκρατία και εργαζόμενοι
Καταδικάζουν σε αχρηστία δεκάδες δημόσια κτίρια
Μέχρι στιγμής δεν έχει δει το φως της δημοσιότητας καμία αξιόπιστη μελέτη που να καταγράφει το σύνολο των δημοσίων κτιρίων που παραμένουν ανεκμετάλλευτα. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του κράτους, τα καταγεγραμμένα δημόσια κτίρια -σύμφωνα με εκτιμήσεις- ανέρχονται σε 72.800.
Σημαντικές κτιριακές εγκαταστάσεις που είχαν κατασκευαστεί το 2004 παραμένουν ακόμα χωρίς να έχουν αξιοποιηθεί προς το συμφέρον του Δημοσίου. Σε σίριαλ έχει μετατραπεί η μεταφορά των υπηρεσιών διαφόρων υπουργείων στο ανακατασκευασμένο κτίριο του «Κεράνη» στην οδό Θηβών.
Συναντά αντιδράσεις
Πριν από λίγες ημέρες, έπειτα από πρόταση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Παντελή Οικονόμου, ανακοινώθηκε η μεταφορά των κεντρικών υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικών στο πρώην βιομηχανικό κτίριο, το οποίο περιβάλλεται από εννέα στρέμματα χώρων πρασίνου, ενώ στο ισόγειό του φιλοξενεί χώρους ιατρείου και κυλικείου.
Στόχος της πολιτικής ηγεσίας, που βρίσκει αντιδράσεις στους εργαζόμενους του υπουργείου, είναι να μεταφερθούν στο κτίριο του Κεράνη 2.300 υπάλληλοι του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίοι εργάζονται σε δύο ακίνητα επί της οδού Καραγιώργη Σερβίας (αριθμός 6 και 8) και σε περισσότερα από 50 διάσπαρτα ακίνητα στο κέντρο της Αθήνας. Το ενοίκιο για τα συγκεκριμένα κτίρια φτάνει τα 7 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Υπήρξαν άλλες τρεις απόπειρες μεταφοράς υπουργείων στον συγκεκριμένο χώρο, οι οποίες κόλλησαν στους υπαλλήλους που δεν ήθελαν να φύγουν από το κέντρο. Το 1998 ήταν οι υπάλληλοι του ΥΠΕΧΩΔΕ που αντιδρούσαν στην προαναγγελία μεταφοράς υπηρεσιών του υπουργείου, το 2004 ήρθε η σειρά των υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού και το 2011 ακολούθησαν οι υπάλληλοι του υπουργείου Εργασίας.
Η υπόθεση που αφορά το εγκαταλελειμμένο κτίριο στο Ολυμπιακό Χωριό, στο οποίο προοριζόταν να μεταφερθεί το υπουργείο Εργασίας, έχει εμπλακεί στη γραφειοκρατία και σε ένα θολό ιδιοκτησιακό καθεστώς, στο οποίο περιπλέκεται η Μονή Βατοπεδίου, στην οποία είχε παραχωρηθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση στο πλαίσιο των «αμαρτωλών» ανταλλαγών. Σχετική επερώτηση κατέθεσαν στη Βουλή πρόσφατα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη χρήση του κτιρίου οι βουλευτές της Δημοκρατικής Αριστεράς. Μόνο το υπουργείο Παιδείας έχει συγκεντρώσει όλες τις υπηρεσίες του, που απασχολούν 1.600 υπαλλήλους, στα κτίρια πίσω από το Ολυμπιακό Στάδιο.
Το εργασιακό περιβάλλον

Κτίρια χωρίς υποδομές
Απουσία υποδομών πρόσβασης για ΑμεΑ, έλλειψη αιθουσών συνεδριάσεων αλλά και χώρων φύλαξης των παιδιών των εργαζομένων καταγράφουν σε ποσοστά πάνω από 90% τα κτίρια στα οποία στεγάζεται το Δημόσιο, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Μόνο το 7,86% των κτιριακών υποδομών διαθέτουν προσβασιμότητα σε μία ομάδα του πληθυσμού όπως είναι τα ΑμΕΑ, ενώ είναι απαγορευτική η πρόσβαση στο 92,14% των κρατικών κτιρίων.
Παράλληλα παρουσιάζεται απουσία χώρου εστίασης ή κυλικείου στο 95,38% των δημοσίων κτιρίων, με αποτέλεσμα να καταγράφονται μείωση του πραγματικού χρόνου εργασίας των υπαλλήλων και αποδυνάμωση του συναδελφικού κλίματος, το οποίο καλλιεργείται σε κοινούς χώρους συνάντησης, όπως αναφέρει η μελέτη της ΕΥΣΣΕΠ. Οι χώροι σύσκεψης απουσιάζουν από το 89,51% των κτιριακών υποδομών, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνονται ο συντονισμός των δράσεων, η διάχυση της πληροφόρησης και η παρακολούθηση των κοινών προγραμμάτων που υλοποιούνται.
Διπλό όφελος
Αξιο προσοχής είναι το γεγονός ότι μόνο το 1,29% των κτιριακών υποδομών διαθέτουν χώρο φύλαξης παιδιών. Σε μια περίοδο όπου συνήθως εργάζονται και οι δύο γονείς, η απουσία χώρων φύλαξης των παιδιών στο εργασιακό περιβάλλον επιβαρύνει την οικογένεια. Η ύπαρξη ανάλογων χώρων θα εξυπηρετούσε όχι μόνο οικονομικά, αλλά και από άποψη χρόνου τον εργαζόμενο και την υπηρεσία.
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του εργασιακού περιβάλλοντος παίζει και ο χώρος που αναλογεί ανά εργαζόμενο. Στα παλαιά κτίρια όπου στεγάζονται δημόσιες υπηρεσίες στο κέντρο της Αθήνας τα γραφεία είναι μικρά και κατασκευασμένα χωρίς κανέναν εργονομικό σχεδιασμό. Αντίθετα, τα γραφεία των υπαλλήλων στο υπουργείο Παιδείας είναι φωτεινά και ευρύχωρα. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες θα πρέπει να αντιστοιχούν 10 τ.μ. ανά εργαζόμενο μαζί με τους κοινόχρηστους χώρους. Σύμφωνα με τη μελέτη της ΕΥΣΣΕΠ αλλά και τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην αξιολόγηση του ΟΟΣΑ, η μεταστέγαση των κρατικών υπηρεσιών σε ιδιόκτητα κτίρια και ?ιδανικά? σε ένα «κυβερνητικό» πάρκο είναι αντικείμενο ενός μακρόπνοου σχεδιασμού, που μπορεί να επηρεάσει και το ρυθμιστικό σχέδιο της πρωτεύουσας αλλά και των πόλεων όπου συγκεντρώνονται περιφερειακές υπηρεσίες.
ΝΙΚΟΣ Β. ΤΣΙΤΣΑΣ
nbtsitsas@pegasus.gr
Πηγή Εθνος
4.12.2011

Κάποιος να μας σώσει από τις επιτροπές

Διαρκώς συγκροτούνται νέες επιτροπές οπότε επειγόντως η κυβέρνηση πρέπει να λάβει τα μέτρα της. Να φτιάξει, δηλαδή, μια επιτροπή που θα καταγράφει τις επιτροπές που συγκροτούνται στα υπουργεία. Υπάρχει ειδοποιός διαφορά με τους προηγούμενους: οι επιτροπές της παρούσης είναι- λένε- οι απαραίτητες, ενώ της παρελθούσης ήταν σπάταλες, ρουσφετολογικές, αντιπαραγωγικές. Αυτό που μας ανησυχεί είναι ότι οι υπουργοί έχουν πάρει φόρα και λόγω του ιδιαίτερου, προοδευτικού ιδεολογήματος που εκφράζουν δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως μονάρχες. Το αγαπούν το μπίρι μπίρι γύρω από τις ροτόντες. 

Ας μη γενικεύσουμε. 

Σε ορισμένους τομείς οι υπουργοί εμφανίζονται απροετοίμαστοι για την αντιμετώπιση προβλημάτων που χρονίζουν. Σε άλλους οι επιτροπές είναι απολύτως αναγκαίες. Στη λογική της διαφάνειας που έχει το ΠαΣοΚ θα μπορούσε να κατασκευάσει ιστολόγιο όπου θα παρουσιάζονται όλες οι επιτροπές που λειτουργούν στον δημόσιο τομέα, τα ονόματα των μελών και οι πιθανές αποδοχές τους. Και- γιατί όχι- στον ίδιο χώρο να υποβάλλουν βιογραφικά όσοι θα ήθελαν να γίνουν μέλη. Τόσα άξια στελέχη υπάρχουν εκεί έξω, στην ελεύθερη αγορά, γιατί να μη συνεισφέρουν;

Ας θυμηθούμε τα χαΐρια της Νέας Δημοκρατίας. Με νομοθετήματα συγκροτήθηκαν 467 αμειβόμενες νέες επιτροπές και ομάδες εργασίας. Η λέξη-κλειδί είναι τα «νομοθετήματα». Οι υπουργικές αποφάσεις με τις οποίες συγκροτήθηκαν πολλαπλάσιες επιτροπές είναι κρυμμένες σε ντοσιέ στα αζήτητα. Στο ερώτημα « τι μας κόφτει, ας μαζεύονται για να τα λένε, με τα κουλουράκια τους και τα καφεδάκια τους» η απάντηση δίδεται με αριθμούς. Το πρόβλημα δεν είναι τα βουτήματα, που αποτελούν το ελάχιστο έξοδο των μαζώξεων. Ο λογαριασμός ξεπερνούσε τα 220 εκατ. ευρώ ετησίως με εφάπαξ δαπάνες (Κύριος οίδε τι σημαίνουν αυτές...) κάπου 75 εκατ. Αυτά προκύπτουν από εκθέσεις του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Ενας αρχειοπόντικας πάντως ανέσυρε 150 αποφάσεις στο υπουργείο Οικονομικών, με τις οποίες εδίδετο εντολή πληρωμής σε επιτροπές εμπειρογνωμόνων. Πρέπει να είχαν μεγάλη εμπειρία στο αντικείμενό τους αν κρίνουμε από τα 8 εκατ. με τα οποία πληρώθηκαν.

▅ Για τα μάτια των πολιτικών;
Προτού αρχίσουμε τον λιθοβολισμό των φρεσκοδιόριστων υπουργών, να σημειώσουμε ότι δεν τεκμαίρεται ότι οι εξίσου φρέσκες επιτροπές είναι αμειβόμενες. Τούτο θα φανεί συν τω χρόνω. Υπάρχει όμως μια παγκόσμια πρακτική. Αν κάποιος ειδικός κάνει κρατική δουλειά, δεν το κάνει ούτε για την ψυχή της παράταξης ούτε για τα ωραία μάτια των πολιτικών. Μιλώντας για ωραία μάτια: ο κ. Γ. Ραγκούσης δεν πρόλαβε να αναλάβει το Εσωτερικών και διόρισε δύο επιτροπές. Θα πείτε, μα είναι καταξιωμένοι καθηγητές όλοι οι συμμετέχοντες, θα διαθέσουν το απόσταγμα της σοφίας τους για τον εκλογικό νόμο και για την οργάνωση του κράτους. Η παρουσία των επιφανών επιστημόνων επιβάλλεται εν προκειμένω. Το ίδιο επιχείρημα έχει και ο κ. Ανδρέας Λοβέρδος ορίζοντας επιτροπή που μελετά τη διαδοχική ασφάλιση και τα βαρέα ανθυγιεινά. Η κυρία Τίνα Μπιρμπίλη τι να κάνει; Να αφήσει τους ημιυπαίθριους στη μοίρα τους; Κάποιοι πρέπει να αφιερωθούν για έξι μήνες. Θα δουλεύουν παράλληλα με την άλλη επιτροπή του υπουργείου Περιβάλλοντος, για τις κατεδαφίσεις. Η κυρία Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου έκανε το αυτονόητο, διατηρώντας στο πόστο της την επιτροπή για την πανδημία της γρίπης. Απαραίτητος κρίνεται και ο έλεγχος των δαπανών στα νοσοκομεία: άλλη μία απαραίτητη επιτροπούλα. Ο κ. Δ. Ρέππας ανεβάζει τα στάνταρ. Συγκροτεί Ανεξάρτητη Αρχή για την ανάθεση και τον έλεγχο στην εκτέλεση δημοσίων έργων.

Συνεχίζουμε ερανιστικά καθώς τα στοιχεία τούτα δεν προέκυψαν από κάποια έρευνα σε βάθος αλλά από τη συγκέντρωση ανακοινώσεων. Στο υπουργείο Ανταγωνιστικότητας, λοιπόν, η κυρία Λούκα Κατσέλη θα συγκροτήσει Αντιμονοπωλιακή Επιτροπή. Με την ιδιότητα υπουργού Θαλασσών, η κυρία Κατσέλη θα φτιάξει άλλες δύο επιτροπούλες: για τον θαλάσσιο τουρισμό και για την επιβατηγό ναυτιλία και ακτοπλοΐα. Τη μαγική λέξη πρόφερε και η κυρία Αννα Διαμαντοπούλου: οι εκπαιδευτικοί θα επιμορφώνονται για δύο χρόνια και μετά θα κρίνονται από επιτροπές που έχουν σχέση με τα πανεπιστήμια. Στο μεταξύ συνεχίζει να λειτουργεί η επιτροπή με ονοματεπώνυμο (Επιτροπή Μπαμπινιώτη) όπως λέγεται κωδικά το Συμβούλιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Για τα κολέγια ποιος θα αποφασίσει αν όχι μια άλλη ομάδα εργασίας; Πού θα βρει κανείς το δίκιο του αν όχι στο υπουργείο Δικαιοσύνης; Εκεί ο κ. Χ. Καστανίδης συγκρότησε δύο επιτροπές, για την επιτάχυνση απονομής ποινικής και διοικητικής δικαιοσύνης.

▅ Γιατί ανησυχεί ο κ. Παπακωνσταντίνου
Δεν είναι προνόμιο των υπουργών η συγκρότηση επιτροπών. Σε αυτή τη βέβαιη λύση κατέφυγε και ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου μετά τη συνάντησή του με τον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο. Για τα ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις Εκκλησίας και κράτους είπε: «Θα διαμορφώσουμε επί μέρους επιτροπές και με θετικό πνεύμα θα μπορέσουμε να προσχωρήσουμε σε αυτή τη σημαντική συνεργασία». Εφτιαξαν και μια άλλη ομάδα στο Μαξίμου, όταν έλαβαν λογαριασμό της ΔΕΗ 8.000 ευρώ. Πρόκειται για ειδική επιτροπή που, σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, θα αναζητήσει τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας. Φαίνεται ότι το μικροαστικό κλείσιμο των φώτων δεν σώζει την κατάσταση.

Δεν ξέρουμε αν όλα αυτά ανησυχούν τον κ. Γ. Παπακωνσταντίνου , ο οποίος θα πρέπει να βρει χρήματα σε περίπτωση που δεν παρέχονται δωρεάν οι υπηρεσίες του νέου πλήθους γνωμοδοτήσεων και ζυμώσεων. Πάντως στο υπουργείο Οικονομικών συστάθηκε επιτροπή για την καταγραφή της πραγματικής κατάστασης της οικονομίας και τη διερεύνηση προσωπικών ευθυνών.

Της Λώρης Κεζα

Πηγή Το Βήμα

15.11.09

«Μάθε τέχνη...» (περί εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης)

Δεν έχει υπάρξει αρμόδιος υπουργός (Προεδρίας, παλαιότερα, Εσωτερικών στη συνέχεια, Δημόσιας Διοίκησης σήμερα...), άσχετα με το ποιο κόμμα βρισκόταν στην εξουσία, που να μην έχει... ευαγγελιστεί και εξαγγείλει «εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης»! Κάτι, δηλαδή, σαν τις... «μεταρρυθμίσεις» στην Παιδεία (σε όλους τους βαθμούς, από απλή μεταρρύθμιση μέχρι και «επανάσταση», που έλεγε ο Γεράσιμος Αρσένης), που και μόνο τον αύξοντα αριθμό της καθεμιάς αν παρατηρήσεις, πείθεσαι πως στην πραγματικότητα δεν έγινε (στα σοβαρά και επί της ουσίας) καμιά απολύτως! Απλώς κάθε αρμόδιος υπουργός αισθάνεται την ανάγκη το πέρασμά του από το σχετικό υπουργείο να σημαδευτεί και από έναν «εκσυγχρονισμό», μια «μεταρρύθμιση», με αποτέλεσμα τέτοιες... καινοτομίες να μην καταγράφονται μόνο όταν υπάρχει κομματική εναλλαγή στη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά ακόμη και απλή εναλλαγή υπουργού, ακόμη και της ίδιας κυβέρνησης...

Μάθαμε προχθές ότι το υπουργείο Ανάπτυξης παρουσίασε στην κυβερνητική επιτροπή (όπου και συζητήθηκε!) νομοσχέδιο με το οποίο περιορίζονται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες που απαιτούνται για την ίδρυση επιχειρήσεων στη χώρα, από 18 σε 4. Οι περιβόητες «υπογραφές», από τους αρμόδιους των διαφόρων υπηρεσιών, τις οποίες θα πρέπει να περάσει χάνοντας τον χρόνο και το χρήμα του ο υποψήφιος επενδυτής στην Ελλάδα. Και αυτό το γραφειοκρατικό τέρας (με αποτέλεσμα η ίδρυση επιχείρησης να απαιτεί μια διαδικασία που είναι η ακριβότερη και πλέον χρονοβόρα από όλες τις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ!) έχει κατηγορηθεί, τόσο από διεθνείς οργανισμούς όσο και εγχωρίως, ως η κύρια αιτία που αποτρέπει τους (ξένους, κυρίως) επενδυτές.

Λοιπόν, θα μειωθούν οι «υπογραφές» από 18 σε 4 – καλό πράγμα ακούγεται. Μόνο που... έχει ξανακουστεί – άνευ του παραμικρού ουσιαστικού αντικρίσματος. Θα πρέπει να ήταν τέλη Μαΐου όταν σχεδόν... πανομοιότυπη με την προχθεσινή ανακοίνωση είχε ξαναγίνει από τον υπουργό Ανάπτυξης, που ίσως εμπνέεται από το απόφθεγμα «επανάληψις, μήτηρ μαθήσεως»! Και για να μην τα ρίξουμε όλα στον σημερινό υπουργό, ας θυμηθούμε πως πριν από... ένα χρόνο την ίδια εξαγγελία - δέσμευση είχε κάνει ο προκάτοχός του κ. Φώλιας (ο ίδιος των σαραντατόσων μέτρων πάταξης της ακρίβειας...) και με τη σειρά του... πριν από αυτόν, ο Δημήτρης Σιούφας, υπουργός Ανάπτυξης της πρώτης τετραετίας της «νέας διακυβέρνησης». Θα σας γελάσουμε για τον ακριβή αριθμό των γραφειοκρατικών διαδικασιών που θα καταργούνταν σε καθεμιά από τις εξαγγελθείσες «διαρθρωτικές αλλαγές» (που ξανάγιναν της μόδας μέσα σε μια γενικώς προεκλογική περίοδο, έτσι για να δημιουργήσουν το κλίμα της «επανίδρυσης του κράτους»!), αλλά η φιλοσοφία τους ήταν πάντα η ίδια, πάντα εκσυγχρονιστική.

Είπαμε: την ευγενή φιλοδοξία της πάταξης της γραφειοκρατίας (γενικά, αλλά και ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες που απαιτούνται για την ίδρυση επιχειρήσεων) δεν την είχαν και έχουν μόνο υπουργοί της σημερινής «νέας διακυβέρνησης» – με περίπου πανομοιότυπες δηλώσεις, νομοσχέδια και επεξεργασμένες πρακτικές λύσεις. Εβγαιναν κάθε τόσο και υπουργοί του ΠΑΣΟΚ, τόσο του «παλιού» όσο και του «εκσυγχρονιστικού». Αποτέλεσμα δεν υπήρξε ποτέ. Εχει την αιτιολογία του το γεγονός: από τη μια ο... πληθωρισμός δημόσιων υπηρεσιών και «αρμοδίων» με υπογραφές, εκ των πραγμάτων είναι... απαραίτητος προκειμένου να βρουν κάποιο (τυπικό, γραφειοκρατικό, άχρηστο έστω...) «αντικείμενο δουλειάς» οι στρατιές των απασχολουμένων στο Δημόσιο, που σε μεγάλο βαθμό υποαπασχολούνται. Οι κομματικές προσλήψεις (την ώρα που σε κάποιες άλλες δημόσιες υπηρεσίες καταγράφεται υπερπληθυσμός υπαλλήλων – τις έρμες μετατάξεις τις κουβεντιάζουν... μισό αιώνα!) αποτελούν ακόμη και σήμερα που ο «νόμος Πεπονή», στον βαθμό που ισχύει, τις έχει κάπως περιορίσει, τον βασικό μοχλό των πελατειακών σχέσεων του κράτους, πάνω στις οποίες στηρίζουν την εξουσία τους τα κόμματα. Και... παράλληλα, ρίχνουν και λίπασμα στα μποστάνια της διαφθοράς.

Σε προεκλογική τροχιά, με την κυβέρνηση να θέλει να δώσει την εικόνα της επισπεύδουσας στις «διαρθρωτικές αλλαγές» (όσα δεν έγιναν σε πέντε χρόνια, πώς στην ευχή θα γίνουν σε πέντε μήνες;), ακούσθηκε γοητευτικό να... ξαναεξαγγελθεί ο περιορισμός της γραφειοκρατίας στις διαδικασίες για την ίδρυση επιχειρήσεων. Ποιος θυμάται, θα σκέφθηκαν, πως η «διαρθρωτική αλλαγή» έχει πλούσιο παρελθόν εξαγγελιών; Η εξαγγελία μένει ως εντύπωση, όχι η υλοποίησή της...

Θα πείτε: εδώ κι αυτά που υλοποιούν, έπειτα από χρόνιες καθυστερήσεις, στα «μουλωχτά», τα παίρνουν πίσω, αν η μικροπολιτική και ο κομματισμός το επιβάλλουν – παράδειγμα: έπειτα από αναβολές επί αναβολών (και σθεναρών αντιρρήσεων των ενδιαφερομένων υπουργών...) καταργήθηκαν οι πονηροί και ερεβώδεις «ειδικοί λογαριασμοί» που επέτρεπαν την κάτω από το τραπέζι διάθεση χρημάτων στα διάφορα υπουργεία. Με το που... πανηγυρίσθηκε το μέτρο, στα μουλωχτά, πέρασε άλλη απόφαση, που επιτρέπει τη διάθεση τέτοιων κονδυλίων από τα υπουργεία, με τις... ίδιες διαδικασίες, αλλά με άλλη ονομασία, όχι τη «φορτισμένη» των «ειδικών λογαριασμών». Τρέχα γύρευε...

Tου Θανου Oικονομοπουλου

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

21.8.09

Σημείωση δική μου : "Ημουν νια και γέρασα μα εκσυγχρονισμό δεν είδα"

Καθώς λέει και ο σοφός λαός "Τα ίδια Παντελάκη μου τα ίδια Παντελή μου".....

Η ανάγκη της αυτοδιοίκησης

Kάθε οργανισμός ανθρώπων δημιουργεί τη γραφειοκρατία του. Κάθε γραφειοκρατία μαστίζεται από διαφθορά και ανικανότητα. Ασχέτως από την ηθική υπόσταση και τις προθέσεις των ατόμων που απαρτίζουν τη γραφειοκρατική τάξη, όσο μεγαλώνει ένας οργανισμός, τόσο μεγαλώνει η γραφειοκρατία, η διαφθορά και η ανικανότητά του. Και τούτο επειδή από ένα σημείο και μετά κάθε γραφειοκρατία αναπτύσσει μηχανισμούς αυτοεξυπηρέτησής της, οι οποίοι πνίγουν τον πρωταρχικό σκοπό που είναι η εξυπηρέτηση των φορολογούμενων πολιτών. Αυτό το είδαμε πολλές φορές στην ιστορία, σε μύρια όσα κοινωνικά πειράματα με αποκορύφωμα το 70ετές έγκλημα του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Μια θεραπεία μόνο υπάρχει σ’ αυτό το τρίπτυχο «γραφειοκρατία-διαφθορά-ανικανότητα». Η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων -άρα κι εξουσίας- σε μικρότερα, πιο ευέλικτα και ευκολότερα ελέγξιμα δημοκρατικώ τρόπω σχήματα. Μέχρι στιγμής έχουμε βρει μόνο δύο τρόπους: την αγορά και την τοπική αυτοδιοίκηση. Η αγορά έχει τις δικές της αρετές αλλά και κάποιες αδυναμίες, ειδικά σε οριακές κοινωνικές περιπτώσεις, όπως είναι ο αποκλεισμός κάποιων από την οικονομική διαδικασία κ.λπ. Εκεί το κοινωνικό σύνολο αποφασίζει να παρέμβει, προληπτικά ή πυροσβεστικά για τη θεραπεία αυτών των ασθενειών.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια η κρατική γραφειοκρατία φάνταζε ικανή να λύσει όλα τα προβλήματα. Μόνο που όσα περισσότερα προβλήματα έλυνε, τόσο διογκωνόταν, τόσο περισσότερο έφτιαχνε μηχανισμούς αυτοεξυπηρέτησης και τελικά τόσο περισσότερα προβλήματα δημιουργούσε. (Ο Lord Samuel υπουργός εσωτερικών της Βρετανίας το είχε υπογραμμίσει έξυπνα: «Δημόσιος υπάλληλος είναι εκείνος ο άνθρωπος που έχει ένα πρόβλημα για κάθε λύση»). Η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων κι εξουσιών δεν είναι πλέον μια θεωρητική δημοκρατική επιταγή. Είναι ανάγκη για την οικονομική ευημερία και την εξυπηρέτηση των πολιτών.

Τα τελευταία χρόνια (ή καλύτερα: τα προτελευταία, δηλαδή επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ) έγιναν κάποια βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Λειψά και καθόλου θαρραλέα. Απομένουν πολλά ακόμη για να ισχυριστούμε ότι έχουμε πραγματική, ελεύθερη αυτοδιοίκηση στον τόπο. Οι πολιτικοί του ιστορικού κέντρου των Αθηνών δύσκολα αποχωρίζονται αρμοδιότητες, ακόμη κι όταν ξεκάθαρα φαίνεται ότι δεν τις προκάνουν. Είναι ο πανικός απώλειας της εξουσίας που τους διακατέχει.

Μόνιμη επωδός των εξουσιομανών υπουργών μας είναι οι πρώτες αποτυχίες της Τ.Α. σε μια σειρά πραγμάτων που αποκεντρώθηκαν. Για να είμαστε δίκαιοι, η δικαιολογία είναι υπαρκτή. Πράγματι μαζί με τις αρμοδιότητες αποκεντρώθηκε και μέρος της διαφθοράς που ταλανίζει την πολιτική ζωή του τόπου (ρίξτε απλώς μια ματιά στα χρήματα που ξοδεύονται για τις τοπικές εκλογές). Πράγματι πολλοί εκλεγμένοι τοπικοί άρχοντες νιώθουν και φέρονται ως Σατραπίσκοι. Πράγματι οι παιδικές ασθένειες της Τ.Α. είναι πολλές. Αλλά αυτά είναι τα συμπτώματα κάθε νεοπαγούς εξουσίας. Οι θεσμοί ελέγχου των αιρετών δημάρχων και νομαρχών δεν έχουν ωριμάσει ακόμη στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες ακόμη μαθαίνουν το αλφάβητο του δημοκρατικού ελέγχου. Ωριμάζουν όμως, αργά, και σταθερά. Ετσι λοιπόν το μήνυμα πρέπει να είναι ένα: τα προβλήματα που έχει σήμερα η Αυτοδιοίκηση λύνονται μόνο με περισσότερη Αυτοδιοίκηση...

Tου Πασχου Μανδραβελη

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

21.8.09