Λιανικό εμπόριο : Ερχεται καταιγίδα λουκέτων

«Λουκέτα» αναμένονται από τέλος Φεβρουαρίου και μετά, αν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα στήριξης των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αν και το λιανικό εμπόριο στη χώρα μας βρίσκεται ακόμη σε περίοδο ανάπτυξης, με τους μεγάλους ομίλους να προσθέτουν συνεχώς νέα καταστήματα στα δίκτυά τους, οι έμποροι προβληματίζονται έντονα λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που προκαλεί η οικονομική κρίση. Όσο διαρκεί η στασιμότητα στην αγορά τόσο μεγαλώνει ο φόβος τους για μια παρατεταμένη κρίση, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε δυσοίωνες προβλέψεις ως προς τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν. Η κρίση πλήττει κυρίως τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά, όπως έπιπλα και οικιακό εξοπλισμό, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά είδη, ένδυση - υπόδηση. Η πλειοψηφία των επιχειρηματιών αυτών πιστεύει ότι, εάν και η περίοδος των χειμερινών εκπτώσεων (ή ακόμα και η εορτή του Πάσχα) δεν φέρει τα επιθυμητά για τα ταμεία τους αποτελέσματα, τότε οι απολύσεις και κατ΄επέκταση τα λουκέτα θα είναι αναπόφευκτα. Πολλές από τις επιχειρήσεις, όπως επισημαίνουν πηγές του κλάδου, έχουν ξεμείνει από ρευστό και οι θέσεις εργασίας που έχουν χαθεί το τελευταίο χρόνο υπερβαίνουν τις 20.000. 

Συμφωνία με εργαζόμενους 

«Οι επιχειρήσεις δεν έχουν λεφτά ούτε για να καταβάλουν αποζημιώσεις στους εργαζόμενους που θέλουν να απολύσουν», τονίζει επιχειρηματίας της αγοράς. Ο ίδιος αναφέρει ότι, τελευταία παρατηρείται το οξύμωρο φαινόμενο οι εργοδότες να κάνουν μια άτυπη συμφωνία με τους εργαζόμενους, τους οποίους πληρώνουν με «μαύρα» λεφτά, για να αποφεύγουν τις εισφορές. Οι εργαζόμενοι από το να μην πληρώνονται καθόλου, αποδέχονται τη μαύρη εργασία, ενώ γράφονται και στον ΟΑΕΔ και συμπληρώνουν το εισόδημά τους με το επίδομα ανεργίας. Η επιδημία των «λουκέτων» έχει ξεκινήσει από το 2009, όπου πάνω από 10.000 εμπορικές επιχειρήσεις έριξαν «τίτλους τέλους» στις δραστηριότητές τους. 

Μάλιστα, σύμφωνα με την Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ), ο αριθμός των απασχολουμένων στο εμπόριο μειώθηκε κατά 2,8% στο τρίτο τρίμηνο του 2009, έναντι του αντίστοιχου τρίμηνο του 2008, μείωση που μεταφράζεται σε απώλεια 23.600 θέσεων εργασίας. Επίσης, το ίδιο διάστημα ο αριθμός των εργοδοτών μειώθηκε στο εμπόριο κατά 10% και ανέρχεται πλέον σε 97.600 άτομα, ενώ κατά 4% μειώθηκε ο αριθμός των αυτοαπασχολουμένων. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εξαιρετικά μεγάλο αυτό ποσοστό αφορά κυρίως «λουκέτα» επιχειρήσεων και σε πολύ μικρότερο βαθμό συνταξιοδοτήσεις των εργοδοτών και αποχώρηση από το επάγγελμα. Βάσει των παραπάνω, αποδεικνύεται ότι, μέσα στο ιδιαίτερα δυσμενές οικονομικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί, οι επιχειρήσεις που αναγκάζονται να βάλουν λουκέτο αυξάνονται συνεχώς, ενώ κάποιες αναζητούν εναγωνίως την προστασία κάποιου στρατηγικού επενδυτή. Κάποιες άλλες, πάλι, σπεύδουν να συγχωνευτούν με υγιέστερες οικονομικά εταιρείες, ενώ παράλληλα εφαρμόζουν προγράμματα λιτότητας, με στόχο να περιορίσουν στο ελάχιστο δυνατόν τις λειτουργικές τους δαπάνες. 

Συνεταιρισμοί ηλεκτρικών ειδών 

Στους συνεταιρισμών ηλεκτρικών ειδών η κατάσταση είναι τεταμένη από πέρυσι και φέτος ενδεχομένως να κορυφωθεί. Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι ο εξοντωτικός πόλεμος τιμών που γίνεται κυρίως από τις μεγάλες αλυσίδες, σε συνδυασμό με τα πολυάριθμα καταστήματα πώλησης ηλεκτρικών συσκευών που είναι περισσότερα από όσα χρειάζεται και αντέχει η ελληνική αγορά, θα σημάνει έναν νέο κύκλο εξαγορών, συγχωνεύσεων, αλλά και λουκέτων. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι Κασσάνδρες της αγοράς ψιθυρίζουν ότι έως τα τέλη του 2010 ο αριθμός των συνεταιρισμών στην Ελλάδα θα περιοριστεί σημαντικά. Σήμερα στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται 9 συνεταιρισμοί με 650 καταστήματα και πραγματοποιούν το 35% του συνολικού τζίρου της αγοράς. Οι τέσσερις μεγαλύτεροι σε μερίδιο είναι οι Expert, Electronet, Mαgnet Electric και ΣΕΗΟΣ Euronics. 

Πέρυσι, δύο συνεταιρισμοί ηλεκτρικών συσκευών οδηγήθηκαν σε λουκέτο, καθώς δεν άντεξαν τον πόλεμο τιμών που κυριαρχεί και δεν άσκησαν σωστή διαχείριση. Η Magnet Electric με 110 σημεία πώλησης σε όλη την Ελλάδα και μερίδιο αγοράς περί το 5% χρεοκόπησε, ενώ λουκέτο έβαλε και ο μικρότερος σε μέγεθος και μερίδια συνεταιρισμός ΑΚΗΣ με δραστηριότητα στη Β. Ελλάδα. 50% κάτω ο τζίρος σε έπιπλα και οικιακό εξοπλισμό Υπό τη σκιά των ακάλυπτων επιταγών που έχουν κατακλύσει την αγορά, οι επιχειρήσεις επίπλου και οικιακού εξοπλισμού ζουν συνεχώς με τον φόβο νέων λουκέτων και απολύσεων. Με τους τζίρους τους να έχουν υποχωρήσει περισσότερο από 50% το 2009 και το 100% των συναλλαγών να πραγματοποιείται στη χονδρική με μεταχρονολογημένες επιταγές που ξεκινούν από πέντε μήνες και μπορεί να φτάσουν στις ακραίες περιπτώσεις και το ένα έτος, οι επιχειρήσεις επίπλου βλέπουν ότι βρίσκονται προ των πυλών του αφανισμού. Ο μεγαλύτερος αριθμός των εταιρειών διανύει περίοδο εξυγίανσης. Κάποιες έχουν ήδη συρρικνώσει το δίκτυό τους προχωρώντας στο κλείσιμο καταστημάτων ακόμη και σε κεντρικά σημεία. 

Την ίδια ώρα, φημολογείται ότι ένας ισχυρός «παίκτης» του κλάδου αναζητά ενδιαφερόμενο αγοραστή (ή στρατηγικό επενδυτή) προκειμένου να λάβει την αναγκαία οικονομική ανάσα. Βασικοί παράγοντες που οδηγούν τον κλάδο στον αφανισμό, 

• η «ξέφρενη» εισαγωγή προϊόντων από τρίτες χώρες και 
• η ταχύτατη επέκταση των πολυεθνικών αλυσίδων, την στιγμή που οξύνεται το πρόβλημα ρευστότητας και μειώνεται η αγοραστική δύναμη. 

Σε έξαρση το παρεμπόριο 

Δύσκολη χρονιά για ένδυση και υπόδηση H πληθώρα των επιχειρήσεων και οι μεγάλες επενδύσεις που έγιναν στον κλάδο της ένδυσης και υπόδησης φαίνεται ότι βρίσκονται σε πλήρη αναντιστοιχία με το αγοραστικό ενδιαφέρον. Μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων κάνουν λόγο για μια από τις χειρότερες εμπορικές περιόδους που βιώνουν. Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αρκετές από τις οποίες απειλούνται με λουκέτο, καθώς ασφυκτιούν υπό το βάρος των δυσβάσταχτων υποχρεώσεών τους και έχουν εξαντλήσει την υπομονή των πιστωτών τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της κατάστασης, το θέμα που έχει προκύψει με την Elite, μία από τις μεγαλύτερες υποδηματοποιίες της χώρα. Με τις εγκαταστάσεις της να βρίσκονται υπό κατάληψη και το δίκτυο καταστημάτων της να είναι αντιμέτωπο με έλλειψη εμπορεύματος, η επιχείρηση αναζητά τρόπο να βγει από την κρίση που εκδηλώθηκε στα ταμεία της το περασμένο χρόνο. Οι τράπεζες είναι αυτές που καλούνται να τη βγάλουν από το αδιέξοδο, μέσω ενός νέου δανείου που θα καταστήσει δυνατή την επαναλειτουργία του εργοστασίου και την εξόφληση των οφειλών. Ας σημειωθεί ότι, οι επιπτώσεις από τα προβλήματα της Εlite δεν αφορούν μόνο τους 250 εργαζόμενους της εταιρείας αλλά και τον κλάδο ευρύτερα. Επισημαίνεται ότι, μόνο οι εξωτερικοί συνεργάτες της Elite (προμηθευτές, εργάτες φασόν κ.λπ.) φθάνουν τους 2.500. «Κακές γλώσσες» πάντως λένε ότι, την τύχη της Elite πρόκειται να έχουν ακόμη δύο επιχειρήσεις του ελληνικού λιανεμπορίου με δραστηριότητα στον κλάδο της ένδυσης. 

Ανταγωνισμός 

Εκτός από την οικονομική κρίση, την έλλειψη ρευστότητας, τη μειωμένη καταναλωτική δαπάνη, οι λιανέμποροι (κυρίως της ένδυσης) έχουν να αντιμετωπίσουν και το φαινόμενο του παρεμπορίου, που βρίσκεται σε επικίνδυνη έξαρση. Με δεδομένο ότι το παρεμπόριο δεν καταβάλλει ούτε φόρους, ούτε τέλη, ούτε δασμούς, ούτε ενοίκια, ούτε ασφαλιστικές και εργοδοτικές εισφορές κ.ά., είναι προφανές ότι ανταγωνίζεται αθέμιτα το υγιές εμπόριο. Η αναλογία του παράνομου προϊόντος έναντι του νόμιμου είναι 1/2 και το κόστος του παράνομου αγαθού διαμορφώνεται σε πολλές περιπτώσεις στο 1/10 της τιμής του νόμιμου. Έτσι, η κλοπή του τζίρου λόγω του παρεμπορίου, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, καθιστά αδύνατη την λειτουργία πολλών επιχειρήσεων, κυρίως μικρομεσαίων. 

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, ο ετήσιος τζίρος του παρεμπορίου στην Ελλάδα, που ασκείται κυρίως από οικονομικούς μετανάστες, φθάνει στο ιλιγγιώδες ποσό των 10 δισ. ευρώ, ενώ η φοροδιαφυγή αγγίζει τα 4 δισ. ευρώ, οικονομικά στοιχεία που επιβάλλουν την επιστροφή του παράνομου αυτού τζίρου στο νόμιμο εμπόριο. 

Της Σοφίας Μυττά smytta@pegasus.gr 

Πηγή e-Harper.gr-News

Να προχωρήσουμε σε κατάργηση των μεταχρονολογημένων επιταγών

Υπέρ της κατάργησης των μεταχρονολογημένων επιταγών, με την παράλληλη υιοθέτηση των κατάλληλων μέτρων για την ομαλή μετάβαση της ελληνικής οικονομίας στο νέο καθεστώς, τάσσεται ο κ. Γ. Μούργελας, πρόεδρος της Τειρεσίας ΑΕ.

- Πόσο επιδεινώθηκε η κατάσταση με τις ακάλυπτες επιταγές στην Ελλάδα μετά το ξέσπασμα της κρίσης;

«Το συνολικό ποσό των επιταγών που σφραγίστηκαν το 2008 ήταν μικρότερο από το 0,5% του συνολικού ποσού των επιταγών που διακινούνται μέσω των γραφείων συμψηφισμού και σήμερα, υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης, δεν φαίνεται ότι θα υπερβούν το 1% στο τέλος του έτους».

- Συμφωνείτε με τα μέτρα που θέλει να λάβει η κυβέρνηση για τη γρηγορότερη έξοδο από τη «μαύρη λίστα» του «Τειρεσία» επιχειρήσεων με σφραγισμένες επιταγές; «Τα προτεινόμενα ευνοϊκά μέτρα όχι μόνο αφορούν ένα πολύ μικρό μέρος των συναλλασσομένων, αλλά και συμβάλλουν στην περαιτέρω ενίσχυση της πεποίθησης που έχει εδραιωθεί στη χώρα μας ότι οι οικονομικές υποχρεώσεις μπορούν να εκπληρώνονται και εκπρόθεσμα, χωρίς ουσιαστικά συνέπειες. Αντί λοιπόν της θεσμοθέτησης άλλης μιας αδικίας κατά της πλειονότητας των πολιτών, που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, και της διαιώνισης μιας “παρά φύση” συναλλακτικής πρακτικής, πρέπει να αξιοποιηθεί θετικά η συγκυρία και να προχωρήσουμε στην κατάργηση των μεταχρονολογημένων επιταγών, λαμβάνοντας βέβαια τα κατάλληλα μέτρα για την ομαλή μετάβαση της αγοράς στο νέο καθεστώς. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε με τη σταδιακή μείωση του χρονικού διαστήματος μεταχρονολόγησης είτε με τον μηδενισμό του, μετά τον απαιτούμενο για την απορρόφηση της μεταρρύθμισης χρόνο».

- Πώς θα λειτουργήσει όμως η αγορά χωρίς τις μεταχρονολογημένες επιταγές, όταν η ελληνική επιχείρηση έχει όλα αυτά τα χρόνια «εθιστεί» στη χρήση τους;

«Η απάντηση είναι απλή. Θα λειτουργήσει όπως και στις άλλες χώρες, όπου αντί των στρεβλώσεων επελέγησαν “εργαλεία” όπως π.χ. το “factoring”η πρακτόρευση επιχειρηματικών απαιτήσεων- που στο εξωτερικό, σε αντίθεση με τη χώρα μας, είναι μια πολύ σημαντική χρηματοδοτική δραστηριότητα. Αλλωστε τέτοια μέτρα έχουν δοκιμασθεί και επιτύχει σε άλλες χώρες, όπως π.χ. στη Γαλλία, όπου τον περασμένο Απρίλιο στο πλαίσιο ακριβώς των μέτρων για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης θεσμοθετήθηκε ο σταδιακός περιορισμός του χρόνου που παρέχεται για την εξόφληση οικονομικών υποχρεώσεων (π.χ. από τιμολόγια) από τις 70 στις 45 ημέρες. Αναμφίβολα μια οικονομική κρίση δημιουργεί προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα για τον περιορισμό των δυσμενών συνεπειών της, πρέπει όμως συγχρόνως να αποτελεί και αφορμή για μόνιμου χαρακτήρα παρεμβάσεις για τη διόρθωση προβλημάτων, ώστε η επόμενη ημέρα να οικοδομηθεί σε ισχυρότερες βάσεις».

Του Αγη Μάρκου

Πηγή Το Βήμα

24.12.09

Σταδιακή κατάργηση μεταχρονολογημένων επιταγών προτείνει ο πρόεδρος του «Τειρεσία»

Οριστική επίλυση του προβλήματος των μεταχρονολογημένων επιταγών, μέσα από τη σταδιακή κατάργησή τους ως μέσου πίστωσης, προτείνει ο πρόεδρος της «Τειρεσίας» Α. Ε κ. Γιάννης Μούργελας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για φαινόμενο, «παράταιρο με τις σημερινές συνθήκες των αγορών και των συναλλαγών». Ο πρόεδρος της «Τειρεσίας», αν και αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα οικονομική συγκυρία δεν είναι η ιδανικότερη περίοδος για ένα τέτοιο μέτρο, ξεκαθαρίζει ότι αυτό «θα μπορούσε να γίνει σταδιακά σε βάθος τριετίας ή ακόμα και 4ετίας, διαφυλάσσοντας την ομαλή έξοδο της αγοράς από το ιδιότυπο αυτό καθεστώς».

Η ύπαρξη του φαινομένου συνδέεται άλλωστε με το μακρινό παρελθόν, όταν ολόκληροι κλάδοι της οικονομίας και ειδικά το εμπόριο ήταν αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα, κάτι που σήμερα δεν συμβαίνει, ενώ τέτοιου είδους προσαρμογές έχουν υιοθετηθεί πρόσφατα και σε άλλες χώρες. Ο κ. Μούργελας παραπέμπει στο παράδειγμα της Γαλλίας, όπου μόλις τον περασμένο Απρίλιο νομοθετήθηκε ο σταδιακός περιορισμός του χρόνου πίστωσης για την εξόφληση οποιασδήποτε οφειλής, π. χ. από τιμολόγιο, από τις 70 ημέρες στις 45, και τονίζει ότι «η έννοια της μεταχρονολογημένης επιταγής δεν υπάρχει στην Ευρώπη».

Η εκτίναξη των ακάλυπτων επιταγών στα 2,4 δισ. ευρώ, αν και αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα, δεν συνιστά όπως επισημαίνει, «τεράστιο μέγεθος, στο βαθμό που τα στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό των επιταγών που σφραγίστηκαν αυξήθηκε από 0,5% που ήταν πριν από την κρίση στο 1%, περίπου, του συνολικού ποσού όλων των επιταγών που κυκλοφορούν στο σύστημα». Από τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος και τα στοιχεία της ΔΙΑΣ προκύπτει ότι το συνολικό ποσό των επιταγών που πέρασαν από το σύστημα ανήλθε το 2008 στα 355 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η μεταχρονολόγηση αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα για την αγορά, η οποία έχει αντικαταστήσει ένα εργαλείο πληρωμής σε μέσο πίστωσης.

Ο κ. Μούργελας εξηγεί ότι η χρήση των ακάλυπτων επιταγών που καταχωρίζονται στο σύστημα ως κριτήριο για την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου είναι υπόθεση των τραπεζών και όχι της «Τειρεσίας», και διευκρινίζει ότι «οι όποιες συνέπειες σφράγισης μιας επιταγής δεν επιβάλλονται από τον φορέα. Οι αστικές και ποινικές ευθύνες επιβάλλονται από το νόμο, που αποτελεί μεταφορά σχετικής διεθνούς συνθήκης στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο, ενώ η στέρηση βιβλιαρίου επιταγών επιβάλλεται από την Τράπεζα της Ελλάδος και είναι μέτρο που στοχεύει στον περιορισμό των ακάλυπτων επιταγών και των εξ αυτών δυσμενών επιπτώσεων στις συναλλαγές».

Το γεγονός, ωστόσο, ότι «η σφράγιση μιας επιταγής έχει καταλυτικές συνέπειες στη διαμόρφωση του πιστωτικού κινδύνου, έχει τεράστια σημασία και ως εκ τούτου οι προτάσεις που ακούγονται για τη μη καταχώριση στο αρχείο μας των σφραγισμένων επιταγών, θα έχουν δυσανάλογα δυσμενείς επιπτώσεις μακροπρόθεσμα». Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μούργελας υπεραμύνεται της δυνατότητας να υπάρχει μια αξιόπιστη καταγραφή, μέσα από το αρχείο της «Τειρεσίας», αφού όπως εξηγεί, η χαλάρωση των κριτηρίων «θα εμποδίσει αφενός την ορθή αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου και αφετέρου θα οδηγήσει σε μια ακόμη αδικία εις βάρος όλων εκείνων που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει».

Μετά και τα στοιχεία του εννεαμήνου, που δείχνουν την εκ νέου εκτίναξη των ακάλυπτων επιταγών στα 2,4 δισ. ευρώ, οι εκτιμήσεις της αγοράς ανεβάζουν το ύψος τους μέχρι το τέλος του χρόνου σε επίπεδα άνω των 3 δισ. ευρώ. Η ερμηνεία για την άνοδο που καταγράφηκε το Σεπτέμβριο, δεν είναι εύκολη, στο βαθμό που «ο μηχανισμός των μεταχρονολογημένων επιταγών έχει τους δικούς του κανόνες. Σε περίοδο επιβράδυνσης της οικονομίας δεν επιμηκύνεται μόνον ο χρόνος της μεταχρονολόγησης κατά την έκδοση, αλλά εμφανίζεται εντονότερα και το φαινόμενο της αντικατάστασης επιταγών κατά τη λήξη τους με νέες, επίσης μεταχρονολογημένες. Πιθανολογώ, λοιπόν, ότι στις επιταγές που τώρα σφραγίζονται περιλαμβάνονται και αρκετές επιταγές αυτής της κατηγορίας, αφού δεύτερη, και πολύ περισσότερο τρίτη αντικατάσταση πρέπει να είναι αρκετά δύσκολη».

Υποτροπή

Τα στοιχεία δείχνουν ότι:

- Ενας στους δύο εκδότες ακάλυπτων επιταγών θα εκδώσει και άλλη.

- Ο εκδότης ακάλυπτης επιταγής, την οποία μετά τη σφράγισή της εξόφλησε, έχει πάνω από 28% πιθανότητες να εκδώσει νέα ακάλυπτη στα επόμενα 4 έτη.

- Πάνω από το 47% των εκδοτών ακάλυπτων επιταγών έχει από 2 έως 10 σφραγισμένες επιταγές.

- Πάνω από το 86% του συνόλου αυτών που έχουν εκδώσει ακάλυπτες επιταγές, οφείλει από αυτές πάνω από 5.000 ευρώ.

- Το ποσό των επιταγών που σφραγίζονται είναι κατά μέσον όρο 10.000 ευρώ.

Της Ευγενιας Tζωρτζη

Πηγή Καθημερινή

18.10.09