Δευτέρα 4 Απριλίου 2011

Στο πέλαγος της "γκρίζας" ερμηνείας

Η δημιουργία των μπλογκ ήταν αποτέλεσμα κυρίως δύο παραγόντων: πρώτον, του εκδημοκρατισμού της μαζικής επικοινωνίας και, δεύτερον, της τεχνολογίας. Χωρίς τη κατοχύρωση της ελεύθερης δημοσιότητας δεν θα είχε νόημα η τεχνολογική δυνατότητα και χωρίς τη δεύτερη θα ήταν αδύνατη η πρώτη. Εξ ορισμού λοιπόν τα μπλογκ είναι αποτέλεσμα και παράγοντας εκδημοκρατισμού της μαζικής επικοινωνίας. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι λύθηκαν όλα τα προβλήματα, το αντίθετο μάλιστα.

Από την άποψη του περιεχομένου, τα μπλογκ χωρίζονται κυρίως σε τέσσερις κατηγορίες. Πρώτον, τα δημοσιογραφικά (ατομικά ή ομαδικά), στα οποία οι δημοσιογράφοι δημοσιεύουν ό,τι (για διάφορους λόγους) δεν μπορούν να δημοσιεύσουν στα μέσα όπου εργάζονται και έχουν τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα. Δεύτερον, τα προσωπικά ημερολόγια, στα οποία οι μπλόγκερ δημοσιεύουν τις σκέψεις τους για διάφορα ζητήματα. Τρίτον, τα επαγγελματικά (που διατηρούν άτομα ή εταιρείες) και, τέταρτον, τα μπλογκ των διαφόρων οργανισμών/φορέων.

Τα προβλήματα που εντοπίζουν κάποιοι αφορούν κυρίως τις δύο πρώτες κατηγορίες. Κοινό τους γνώρισμα είναι ότι ασχολούνται με, ή διευρύνουν, τα θέματα που θέτουν τα παραδοσιακά μέσα, ή, σπανιότερα, προσθέτουν νέα θέματα στον δημόσιο διάλογο. Το πρώτο πρόβλημα που εγείρεται, συνήθως από επαγγελματίες δημοσιογράφους, αφορά την αξιοπιστία των πληροφοριών τους και επιτείνεται από την ανωνυμία των μπλόγκερ. Ωστόσο παρόμοιο πρόβλημα υπάρχει και στα παραδοσιακά μέσα, αφού οι πληροφορίες τους έρχονται από τις επίσημες πηγές (κυβέρνηση, υπηρεσίες, εταιρείες κ.ά.) που ενδιαφέρονται για τη δική τους προπαγάνδα. Αυτό μάλλον προσθέτει αξιοπιστία στα δημοσιογραφικά μπλογκ παρά αφαιρεί, καθώς ανταποκρίνονται στην παραδοχή που θέλει τα μέσα εξαρτημένα ή ελεγχόμενα από την πολιτική και οικονομική εξουσία. Τα πράγματα «σοβαρεύουν» από τη στιγμή που παρόμοιες πληροφορίες είναι ψευδείς, προσβάλλουν ή συκοφαντούν. Ωστόσο ο νόμος μπορεί να τις αντιμετωπίσει. Αν γενικευθεί το φαινόμενο, κάτι που δεν ισχύει προς το παρόν, ίσως να εξεταστεί το ζήτημα της ανωνυμίας. Ωστόσο αν θεωρούμε ότι η διάδοση ψευδών πληροφοριών αφορά μόνο κάποιους μπλόγκερ, είναι σαν να λέμε ότι ψέματα/συκοφαντίες επιτρέπονται μόνο στα παραδοσιακά μέσα, στα οποία παρόμοια ψεύδη χαρακτηρίζονται συνήθως ως «γκάφες». Με άλλα λόγια, η δύναμη των μπλογκ ενισχύεται από τον μονόδρομο και μονομερή τρόπο με τον οποίο πληροφορούν τα παραδοσιακά μέσα. Το δεύτερο πρόβλημα ανακύπτει από τον τρόπο με τον οποίο οι μπλόγκερ χειρίζονται τις πληροφορίες. Συνήθως ερμηνεύουν τις πληροφορίες των παραδοσιακών μέσων, καθώς δεν έχουν τη δυνατότητα να συλλέγουν δικές τους.

Εκ των πραγμάτων περιορίζονται στην αξιολόγηση αυτών των πληροφοριών και συνεπώς αυξάνεται η πιθανότητα να χαρακτηριστεί αυτό που κάνουν ως «προπαγάνδα». Ας μην ξεχνάμε όμως ότι προπαγάνδα δεν σημαίνει να λες ψέματα (αυτή είναι μια «πολύ αμερικάνικη» άποψη), αλλά να προσπαθείς με συμβολικά μέσα να πείσεις κάποιον να κάνει ή να μην κάνει κάτι. Ετσι, ας αντιστρέψουμε το ερώτημα. Ποιος απ΄ όσους παίρνουν μέρος στον δημόσιο διάλογο (κυβέρνηση, κόμματα, φορείς κ.ά.), ιδιαίτερα όταν πρόκειται (ή πρέπει) να γίνουν ρυθμίσεις για τα κοινά μας ζητήματα, δεν κάνει προπαγάνδα; Γιατί τότε η «προπαγάνδα» των μπλόγκερ είναι «κακή» ενώ των άλλων «καλή»; Μήπως γιατί δεν εντάσσεται στο σύστημα μέσωνπολιτικής όπως είναι δομημένο; Αν τα παραδοσιακά μέσα συνδέονται, ακόμη, με την πληροφόρηση (που διαρκώς εξασθενεί), τα μπλογκ συνδέονται πρωτίστως με την αξιολόγηση της πληροφόρησης. Και, «προπαγάνδα» ή όχι, είναι το πέλαγος της επικοινωνίας στο οποίο κολυμπάμε από εδώ και πέρα. Τον δρόμο πάντως δεν τον έδειξαν τα μπλογκ, απλά τον ακολουθούν κατά μυριάδες.

Του Γ.Πλειου Ο κ. Γιώργος Πλειός είναι αναπληρωτής καθηγητής, διευθυντής του Εργαστηρίου Κοινωνικής Ερευνας στα ΜΜΕ, Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, Πανεπιστήμιο Αθηνών. 
 
Πηγή Το Βήμα
3.4.2011 

Ακριβότερα δάνεια θα φέρει η αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ

Αίσθημα ανασφάλειας προκαλεί σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά η άνοδος των ευρωπαϊκών επιτοκίων, που έχει προαναγγείλει ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ για την προσεχή σύνοδο, δηλαδή την επόμενη εβδομάδα.

Με δεδομένη την οριακή ικανότητα αρκετών νοικοκυριών και επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις μηνιαίες υποχρεώσεις τους, το ενδεχόμενο ανόδου των επιτοκίων θα επιδεινώσει περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημά τους, που έχει ήδη συρρικνωθεί σημαντικά, περιορίζοντας την οριακή δυνατότητα αποπληρωμής των δανείων πολλών νοικοκυριών.

Η εξέλιξη των επιτοκίων, σύμφωνα με φράση κορυφαίου Eλληνα τραπεζίτη, λειτουργεί ως «δελτίο καιρού» και στοχεύει στο να αποθαρρύνει τη ζήτηση για νέο δανεισμό, που κινείται άλλωστε σταθερά σε αρνητικό ρυθμό από τις αρχές του 2011. Το ενδιαφέρον των επιχειρήσεων για νέα επενδυτικά σχέδια είναι παγωμένο, ενώ η αβεβαιότητα των εισοδημάτων και της διατήρησης της θέσης εργασίας αναγκάζει τα νοικοκυριά να αναστείλουν αποφάσεις που αφορούν μια μακροχρόνια περίοδο, όπως είναι η απόφαση για την αγορά κατοικίας.

Τα δάνεια που είναι συνδεδεμένα με το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ, το οποίο παραμένει καθηλωμένο στο 1% για περίπου δύο χρόνια, αποτελούσαν ασφαλές μέχρι σήμερα καταφύγιο για σημαντική μερίδα δανειοληπτών. Τα δάνεια αυτής της κατηγορίας αντιπροσωπεύουν το 40% του συνολικού χαρτοφυλακίου των στεγαστικών δανείων, ενώ το 50% είναι συνδεδεμένo με το euribor, που αυξάνεται σταθερά τους τελευταίους μήνες, προκαλώντας μικρή αύξηση στη μηνιαία δόση.

Να σημειωθεί ότι το υπόλοιπο 10% περίπου είναι δάνεια που έχουν συναφθεί με το ελβετικό libor, το οποίο, παρά το ότι βρίσκεται σε μηδενικά σχεδόν επίπεδα, επιβαρύνεται από την ενίσχυση του ελβετικού φράγκου που σημειώθηκε το τελευταίο διάστημα, έχοντας εκμηδενίσει το επιτοκιακό όφελος για όσους έχουν πάρει δάνειο σε ξένο νόμισμα.

Η προοπτική αύξησης του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 0,25 της μονάδας συμπαρασύρει σε μικρή άνοδο της μηνιαίας δόσης ένα στεγαστικό ή καταναλωτικό δάνειο και αν και το ποσό δεν είναι φυσικά ικανό να τορπιλίσει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, δημιουργεί ανασφάλεια. Η ανησυχία συνδέεται κυρίως με τις εκτιμήσεις που φέρνουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ακολουθεί πολιτική αυξήσεων όλο το 2011, ανεβάζοντας σταδιακά το βασικό επιτόκιο στο 2% περίπου έως το τέλος του χρόνου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι για ένα δάνειο 100.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής τα 20 χρόνια, η δόση με επιτόκιο 4% διαμορφώνεται στα 615 ευρώ, ενώ εάν το επιτόκιο αυξηθεί στο 4,50% ή 5% η δόση αγγίζει τα 640 και τα 670 ευρώ αντίστοιχα. Ανάλογα για ένα δάνειο 150.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής τα 30 χρόνια η δόση αυξάνεται από 723 ευρώ στα 767 ευρώ εάν το επιτόκιο ανέβει από το 4% στο 4,5% και στα 813 ευρώ εάν το επιτόκιο αυξηθεί στο 5%. Να σημειωθεί ότι τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων στη χώρα μας ήταν πάντα συγκρίσιμα σχεδόν με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά και τα στεγαστικά δάνεια που έχουν χορηγηθεί έως το 2008 χαρακτηρίζονταν από εξαιρετικά χαμηλό spread της τάξης του 2%, όταν σήμερα διαμορφώνεται στο 4%.

Στις υπόλοιπες κατηγορίες δανείων τα ελληνικά επιτόκια διαμορφώνονται σε διπλάσια σχεδόν επίπεδα από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, καθώς οι ελληνικές τράπεζες «στενάζουν» υπό το βάρος της έλλειψης ρευστότητας, των αυξημένων αποδόσεων που πληρώνουν στις καταθέσεις, αλλά και των υψηλών επισφαλειών που κινούνται πλέον στο 12% του συνόλου του χαρτοφυλακίου, ξεπερνώντας τα 30 δισ. ευρώ.

Ελλείψει ρευστότητας, εκτός από το υψηλό κόστος χρήματος, περιορισμένες είναι πλέον και οι νέες χρηματοδοτήσεις. Η καθημερινή δουλειά των τραπεζών εξαντλείται στις αναχρηματοδοτήσεις υφιστάμενων δανείων, ανεβάζοντας το ποσοστό των δανείων που έχουν ρυθμιστεί στο 20% του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου, που στο τέλος Φεβρουαρίου διαμορφώθηκε στα 256,6 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων εμφανίζουν οριακή αύξηση ή σταθεροποίηση στα 122,8 δισ. ευρώ, αλλά σημαντικό μέρος των νέων χρηματοδοτήσεων αποτελούν τα δάνεια που δίνουν οι τράπεζες μέσω των χρηματοδοτικών μηχανισμών που έχει συστήσει το Δημόσιο.

Τα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων υποχωρούν σταθερά και στο τέλος Φεβρουαρίου περιορίστηκαν στα 79,9 δισ. ευρώ, αλλά η πραγματική μείωση εκτιμάται ότι είναι ακόμη μεγαλύτερη. Αυτό γιατί ένα μέρος των υπολοίπων, που υπολογίζεται ότι προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ, είναι αποτέλεσμα της ενίσχυσης του ελβετικού φράγκου, που αυξάνει το υπόλοιπο των δανείων που έχουν συναφθεί σε ελβετικό νόμισμα.

Στο 1,249% το euribor 3μήνου
Νέο υψηλό των τελευταίων 21 μηνών άγγιξε την Παρασκευή το euribor 3μήνου, φτάνοντας το 1,249%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2009. Το euribor 6μήνου αυξήθηκε με τη σειρά του στο 1,556%, ενώ το euribor 12μηνης διάρκειας ξεπέρασε για πρώτη φορά τα δύο τελευταία χρόνια το όριο του 2% και διαμορφώθηκε στο 2,013% από 1,996% μία μέρα πριν.

Η σύγκριση των ελληνικών επιτοκίων με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά δείχνει ότι η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφεται στο μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων, που αυξήθηκε στη χώρα μας στο 10,44%, ενώ στις ανακυκλούμενες πιστώσεις (πιστωτικές κάρτες και υπεραναλήψεις) το μέσο επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 11,14%, έναντι 8,69% στην Eυρωζώνη. Αντίστοιχη είναι η εικόνα για τα επιχειρηματικά δάνεια, το μέσο επιτόκιο των οποίων για δάνεια έως 1 εκατ. ευρώ διαμορφώθηκε στο 6,23% έναντι 3,59% στην Eυρωζώνη, ενώ για μεγαλύτερα ποσά το μέσο επιτόκιο εκτινάχθηκε στο 5,37% έναντι 2,61% στην Eυρωζώνη.

Της Ευγενίας Τζωρτζή

3.4.2011

Τι πήραν οι Τράπεζες

Η οικονομία συνεχίζει να ταλαντεύεται μεταξύ μιας κρίσης ρευστότητας και μιας κρίσης φερεγγυότητας. Η πρώτη αντιμετωπίζεται επειδή μας δανείζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αφού πρόκειται για τα μέλη του ευρωσυστήματος. Χωρίς το ευρώ, θα είχαμε ήδη υποκύψει στην κρίση φερεγγυότητας, την οποία προκάλεσε η υπερχρέωση του ελληνικού κράτους, σε συνδυασμό με την αδυναμία του να διασφαλίσει την πληρωμή τόκων και χρεολυσίων.

Είναι σαφές ότι η Ευρωζώνη οδηγείται στην αναδιάρθρωση των χρεών ορισμένων κρατών. Για να συμβεί αυτό χωρίς άλλες ζημίες πλην εκείνων που θα αναλάβουν για το απώτερο μέλλον όσοι συνεχίσουν να δανείζουν κράτη όπως το ελληνικό, θα πρέπει να μείνουν «όρθιες» οι τράπεζες. Ταυτοχρόνως, σχεδόν το σύνολο των εξωτερικών χρεών θα έχει μετατραπεί σε διακρατικό χρέος. Διαφορετικά, το κράτος θα πρέπει να εξαγοράσει ολόκληρα τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας.

Πολλοί από τους πολιτικούς, σε όλες τις πτέρυγες, βλέπουν με «καλό μάτι» τον απόλυτο κρατικό έλεγχο επί των τραπεζών. Θέλουν να βάλουν στο χέρι τις καταθέσεις των ιδιωτών. Μέσα στον πανικό τους, ονειρεύονται την επιστροφή της χώρας στις δεκαετίες πριν από το 1993.

Είναι βεβαίως αλήθεια ότι οι πολιτικοί δέχονται δίκαιες επιθέσεις από τους ψηφοφόρους τους, τόσο για όσα λάθη του παρελθόντος, όσο και για την αμφίβολη ανάρρωση της οικονομίας. Γι’ αυτό πετούν το μπαλάκι στις... κακές τράπεζες. Οπως άλλωστε κάνουν οι περισσότεροι πολιτικοί, στις περισσότερες χώρες, ανεξαρτήτως βαθμού εξέλιξης του πολιτικού συστήματος. Εξάλλου, οι πολίτες δείχνουν να πείθονται εύκολα από παρόμοιες ανοησίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πλευρά της Αριστεράς, η σκοτεινή ιδεολογία του αραχνοειδούς και σκοτεινού καπιταλισμού αποτελεί εύπεπτη τροφή των ονείρων για την έλευση της παγκόσμιας απαλλαγής από το Μεγάλο Κακό. Μεσσιανικές θεωρίες κυκλοφορούν με τεράστια επιτυχία στο Διαδίκτυο και τα βιβλιοπωλεία. Δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα το ευπώλητον παρόμοιων ανεκδοτολογικών συναξαρίων με αφορισμούς, οι οποίοι χρησιμεύουν στη μεταφορά της ευθύνης από τους ασθενικούς ώμους των πολλών, στην πλάτη αγνώστων αδηφάγων του παγκόσμιου καπιταλισμού. Ακόμη και ο πρωθυπουργός της χώρας, διατηρεί τη διπλή ιδιότητα του αιθεροβάμονος διεθνούς σοσιαλιστή, ως να πρόκειται για μοναστήρι στο οποίο κλείνονταν κατά τον μεσαίωνα οι άρχοντες αναζητώντας τον εξαγνισμό τους στην επιστροφή από τις αιμοσταγείς εκστρατείες τους.

Διατείνονται λοιπόν οι παραμυθάδες ότι οι τράπεζες παίρνουν τα χρήματα του κράτους και δεν τα επανατοποθετούν στην οικονομία, με αποτέλεσμα να βαθαίνει η ύφεση. Η αλήθεια είναι ότι στις ελληνικές τράπεζες έχουν διατεθεί εγγυήσεις, δηλαδή η «υπογραφή» μελλοντικής υπόσχεσης, χωρίς καμία μεταφορά κεφαλαίων, ύψους 60 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, δόθηκαν 15 δισ. εγγυήσεων και 7 δισ. ειδικών τριετών τίτλων, με τον νόμο 3723 του 2008, Ακολούθησαν 15 δισ. με τον νόμο 3845 τον Μάιο 2010. Προστέθηκαν 25 δισ. (έχουν απορροφηθεί τα 23) τον Νοέμβριο 2010, με την απόφαση κρατικών εγγυήσεων 29850 Β 1465, σε ενσωμάτωση αντίστοιχης πρόβλεψης του Μνημονίου. Σε αυτά, θα προστεθούν, σταδιακά, ακόμη 30 δισ., ακριβώς όπως με επιμονή το ζήτησε η τρόικα, ανεβάζοντας το (προσωρινό) σύνολο εγγυήσεων (και όχι μεταβιβάσεων) σε 90 δισ. ευρώ.

Οι τράπεζες χρησιμοποιούν τις εγγυήσεις του κράτους επειδή αυτό ζητεί η ΕΚΤ, από την οποία η ελληνική οικονομία έχει δανειστεί ποσό 100 δισ. ευρώ, περίπου. Συγκεκριμένα, 18,6 δισ. έχει πάρει η Εθνική Τράπεζα, 14,2 η Alpha, 20,3 η Eurobank, 17,2 η Πειραιώς και τα υπόλοιπα όλες οι άλλες. Οι τράπεζες έχουν δώσει δικούς τους τίτλους, επί των δανείων τους, καθώς και όποια άλλα χρεόγραφα είχαν ήδη στο χαρτοφυλάκιό τους σε ύψος που δεν γνωρίζω, αλλά πάντως πρέπει να βρίσκεται κοντά στα 140-160 δισ. ευρώ. Οι ελληνικές τράπεζες είναι υποχρεωμένες να δίνουν εγγυήσεις πολύ μεγαλύτερες από το ποσό της ρευστότητας που τους παρέχει η Ευρωτράπεζα, επειδή όλα τα ελληνικά χρεόγραφα υπόκεινται σε «κούρεμα» ίσο με την τρέχουσα εμπορική τους αξία (mark to market) προσαυξημένο κατά 10%. Οι καλυμμένες ομολογίες, που κατορθώνουν να εκδίδουν οι ελληνικές τράπεζες έχουν μικρότερο haircut (απομείωση ονομαστικής αξίας), ενώ τα ABS (Asset Backed Securities, χρεόγραφα που έχουν ως αντίκρισμα περιουσιακά στοιχεία του ενεργητικού των τραπεζών) έχουν μεγαλύτερη απομείωση.

Με αυτό τον τρόπο, οι τράπεζες κάλυψαν τη μείωση των αποταμιεύσεων (180 δισ. από 217 τον Δεκέμβριο 2009) και συντήρησαν το επίπεδο δανεισμού της οικονομίας σε 239 δισ. τον Ιανουάριο 2011 από 249 τον Δεκέμβριο 2008. Με δυο λόγια, οι τράπεζες έκαναν πολύ καλή δουλειά χωρίς, μέχρι στιγμής, να επιβαρύνουν τον φορολογούμενο. Το μόνο που έχει ξοδέψει το κράτος είναι η υποχρεωτική αγορά με 3,7 δισ. προνομιούχων μετοχών, που του έδωσε το δικαίωμα να τοποθετήσει εκπροσώπους του στο διοικητικό συμβούλιο, να ελέγχει τα μεγάλα ανοίγματα, να καταργεί τα μπόνους των στελεχών, να απαγορεύσει τη διανομή μερίσματος και, τώρα, να βάζει βέτο σε «αποφάσεις που αφορούν τη νομική ή χρηματοοικονομική κατάσταση όπως επί παραδείγματι αποφάσεις για συγχώνευση ή εξαγορά». 

Οι πολιτικοί έχουν ήδη τεράστια δύναμη πάνω στο τραπεζικό σύστημα. 

Ετοιμαστείτε για τα χειρότερα!

Του Μπάμπη Παπαδημητρίου
3.4.2011

Παρασκευή 1 Απριλίου 2011

Ενισχύεται ο έλεγχος του Δημοσίου στις τράπεζες

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις στον τραπεζικό κλάδο διεκδικεί πλέον το Δημόσιο, καθώς ο επίτροπος του κράτους που συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο όσων πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν πάρει ρευστότητα με προνομιούχες μετοχές θα έχει δικαίωμα βέτο σε όλες τις στρατηγικές επιλογές. Μέχρι σήμερα, ο επίτροπος του Δημοσίου μπορούσε να ασκήσει βέτο σε θέματα μερισματικής πολιτικής και αμοιβών των διοικήσεων των τραπεζών.
Ο υπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου ενημέρωσε χθες το υπουργικό συμβούλιο ότι ο εκπρόσωπος του Δημοσίου θα μπορεί να «μπλοκάρει» όλες τις στρατηγικές επιλογές των τραπεζών, όπως αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων, πώληση θυγατρικών, συνεργασίες και συγχωνεύσεις κ. λπ.
Ετσι, ο έλεγχος του κράτους στις τράπεζες, σε μια περίοδο που οι εξελίξεις στον κλάδο αναμένεται ότι θα είναι ραγδαίες, γίνεται αποφασιστικότερος. Σημειώνεται ότι το Δημόσιο θα έχει εκπρόσωπο στα δ. σ. των τραπεζών όσο κατέχει προνομιούχες μετοχές.

Λιγότερες χορηγήσεις
Σε καθοδική τροχιά είναι ο ρυθμός χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα από τις τράπεζες, ο οποίος διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο στο αρνητικό ποσοστό του -0,3%. Μόλις στα 122 εκατ. ευρώ ήταν η καθαρή ροή χρηματοδότησης τον Φεβρουάριο. Ο ρυθμός χρηματοδότησης νοικοκυριών για αγορά κατοικίας υπήρξε για τρίτο μήνα αρνητικός κατά 1,1%.


Με ενισχυμένες αρμοδιότητες οι επίτροποι Δημοσίου στις τράπεζες
Ενισχύεται σημαντικά ο ρόλος των επιτρόπων του Δημοσίου στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών, σε μια προσπάθεια η κυβέρνηση να έχει ρόλο στις κρίσιμες αλλαγές που αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο προσεχές διάστημα στον τραπεζικό κλάδο.
Με νόμο που προωθείται στη Βουλή, η κυβέρνηση δίνει σε κάθε επίτροπο το δικαίωμα της αρνησικυρίας (βέτο), ακόμα και για αποφάσεις στρατηγικής σημασίας για τις τράπεζες. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου ενημέρωσε το υπουργικό συμβούλιο χθες ότι με τον νέο νόμο που προωθεί το υπουργείο Οικονομικών οι επίτροποι:
1. Αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης στις πληροφορίες των τραπεζών.
2. Ενισχύεται το δικαίωμα αρνησικυρίας των επιτρόπων και επεκτείνεται ακόμα και σε στρατηγικής σημασίας αποφάσεις τους. Μέχρι σήμερα, βάσει του σχετικού νόμου του 2008, οι επίτροποι είχαν δικαίωμα να θέσουν βέτο αναφορικά με αποφάσεις που έχουν να κάνουν με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών.
Πλέον, το κράτος θα έχει το δικαίωμα να «μπλοκάρει» αποφάσεις που θα αφορούν την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών, πώλησης θυγατρικών, τυχόν συνεργασιών και συγχωνεύσεων κ.λπ. Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να φανεί καθοριστικής σημασίας για το μέλλον του τραπεζικού κλάδου στην Ελλάδα.
Για παράδειγμα, ο επίτροπος του Δημοσίου θα μπορούσε να είχε «μπλοκάρει» την πρόσφατη απόφαση του Δ.Σ. της Alpha Bank που απέρριπτε την πρόταση της Εθνικής Τράπεζας για συγχώνευση. Αλλωστε, η κυβέρνηση στη συγκεκριμένη περίπτωση είχε εκφράσει ανοιχτά την επιθυμία της να προχωρούσε η συμφωνία.
Να σημειωθεί ότι οι επίτροποι θα βρίσκονται στο Δ.Σ. των τραπεζών όσο το Δημόσιο κατέχει προνομιούχες μετοχές των τραπεζών. Παρά το γεγονός ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θέλουν να τους επιστραφούν, η Τράπεζα της Ελλάδος δεν φαίνεται διατεθειμένη να συναινέσει υπό τις παρούσες συνθήκες.

Λιγότερα δάνεια σε νοικοκυριά - επιχειρήσεις
Μόλις στα 122 εκατ. ευρώ η καθαρή ροή χρηματοδότησης στη διάρκεια του Φεβρουαρίου
Ευγενια Τζωρτζη
Σταθερή υποχώρηση καταγράφει κάθε μήνα ο ρυθμός χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα, που σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο στο αρνητικό ποσοστό του - 0,3%. Η καθαρή ροή χρηματοδότησης, δηλαδή τα νέα δάνεια που χορηγήθηκαν εάν προηγουμένως αφαιρεθούν οι αποπληρωμές δανείων, διαμορφώθηκε σε θετικό έδαφος, φθάνοντας τα 122 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό χρέος των ελληνικών νοικοκυριών και των επιχειρήσεων μειώθηκε οριακά στα 256,6 δισ. ευρώ έναντι 256,7 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο. Οριακά θετικός υπήρξε ο ρυθμός αύξησης των δανείων προς τις επιχειρήσεις, που διαμορφώθηκε στο 0,9%, ενώ η καθαρή ροή χρηματοδότησης υπήρξε επίσης θετική κατά 278 εκατ. ευρώ. Το χρέος των ελληνικών επιχειρήσεων αυξήθηκε οριακά και ανήλθε στο τέλος Φεβρουαρίου στα 122,8 δισ. ευρώ έναντι 122,7 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο, αλλά σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος οι μοναδικοί τομείς που εμφανίζουν θετικό ρυθμό δανειοδότησης από τις τράπεζες είναι η ναυτιλία (6,9%) και ο τομέας της ενέργειας (20%). Ο ρυθμός χρηματοδότησης της βιομηχανίας και των κατασκευών υπήρξε αρνητικός κατά 0,9%, του εμπορίου κατά 3% και των μεταφορών κατά 10%. Πτωτικά κινήθηκε επίσης ο ρυθμός χορήγησης δανείων προς τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις, το χρέος των οποίων εμφανίζεται σταθερό στα 16,5 δισ. ευρώ, ενώ η καθαρή ροή χρηματοδότησης υπήρξε οριακά αρνητική κατά 16 εκατ. ευρώ.
Σε ό,τι αφορά τον δανεισμό των νοικοκυριών, τόσο ο ρυθμός όσο η καθαρή ροή χρηματοδότησης υπήρξαν αρνητικοί κατά 1,6% και 140 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, ενώ το συνολικό χρέος τους προς τις τράπεζες υποχώρησε στα 117,2 δισ. ευρώ από 117,4 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο και 119,6 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2010.
Ο ρυθμός χρηματοδότησης των νοικοκυριών για την αγορά κατοικίας υπήρξε για τρίτο συνεχή μήνα αρνητικός κατά 1,1%, ενώ οι οφειλές τους μειώθηκαν οριακά στα 79,9 δισ. ευρώ. Η καταναλωτική πίστη συνεχίζει να αποτελεί το μεγαλύτερο θύμα της ύφεσης, εμφανίζοντας πτώση του ρυθμού χρηματοδότησης κατά 4,2% με παράλληλη μείωση των οφειλών από καταναλωτικά δάνεια και κάρτες στα 34,7 δισ. ευρώ.


31.3.2011

Οι κατευθύνσεις και τα μαθήματα στο νέο Λύκειο

Τρεις παραμένουν οι επιστημονικές κατευθύνσεις στη Γ΄ Λυκείου, μία εκ των οποίων μπορούν να επιλέξουν οι μαθητές προκειμένου να εισαχθούν στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ. Οι σημερινές θετική και τεχνολογική κατεύθυνση συγχωνεύονται, η θεωρητική κατεύθυνση διατηρείται με αλλαγές, ενώ δημιουργείται η νέα κατεύθυνση των Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών. Στη Β΄ Λυκείου οι μαθητές μπορούν να επιλέξουν μεταξύ δύο κατευθύνσεων (των θεωρητικών και των θετικών επιστημών), ενώ στην Α΄ Λυκείου δεν υπάρχουν κατευθύνσεις και δίνεται βάρος στα μαθήματα γενικής παιδείας. Αυτό είναι το σχέδιο του υπουργείου Παιδείας για τη νέα δομή του Λυκείου, το οποίο προβλέπει λιγότερα μαθήματα και ενίσχυση της εξειδίκευσης των μαθητών όσο προχωρούν οι τάξεις. Ειδικότερα, στο σχέδιο προβλέπονται ανά τάξη τα ακόλουθα:

Α΄ Λυκείου
- Παραμένουν υποχρεωτικά τα Μαθηματικά, τα Θρησκευτικά, η Ιστορία, η Ξένη Γλώσσα και η Φυσική Αγωγή.
- Παρ’ ότι οι συνολικές ώρες των μαθημάτων δεν αλλάζουν, υπό την ομπρέλα της «Ελληνικής Γλώσσας» θα διδάσκονται τα σημερινά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Νεοελληνική Γλώσσα και Νεοελληνική Λογοτεχνία. Κάτι αντίστοιχο γίνεται με τη Φυσική και τη Χημεία, που παρουσιάζονται ως ένα μάθημα.
- Εκτός της λίστας φέρονται να είναι οι Αρχές Οικονομίας, η Τεχνολογία και ο Σχολικός Επαγγελματικός Προσανατολισμός.
- Νέο μάθημα είναι το Σχέδιο Ερευνας, στο οποίο θα δίνονται τρεις ώρες την εβδομάδα. Οι μαθητές θα επιλέγουν ένα θέμα ανά τετράμηνο και θα το μελετούν με ερευνητική δουλειά, ενώ θα παρουσιάζουν τα αποτελέσματά τους σε μια εργασία. Πρόκειται για μία καινοτομία για τα ελληνικά δεδομένα, παρ’ ότι η ερευνητική εργασία περιλαμβάνεται στο εκπαιδευτικό σύστημα πολλών ευρωπαϊκών χωρών.

Β΄ Λυκείου
- Οι μαθητές θα χωρίζονται σε δύο επιστημονικές κατευθύνσεις, που θα έχουν βασικά μαθήματα και μαθήματα επιλογής.
- Τα κοινά βασικά μαθήματα θα είναι η Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, οι Αρχές Οικονομίας, η Φυσική Αγωγή, η Ιστορία, τα Μαθηματικά και το Σχέδιο Ερευνας. Ομως, σε ορισμένα από τα βασικά αυτά μαθήματα οι ώρες διδασκαλίας θα διαφοροποιούνται ανά επιστημονική κατεύθυνση, ενώ θα υπάρχουν και υποχρεωτικά μαθήματα ειδικά για κάθε κατεύθυνση (Φυσική, Χημεία, Φιλοσοφία, Αρχαία, Δίκαιο - Πολιτικοί Θεσμοί).
- Ανά κατεύθυνση οι μαθητές θα μπορούν να επιλέξουν δύο μαθήματα από ένα «καλάθι» μαθημάτων. Και για τις δύο κατευθύνσεις, κοινά μαθήματα επιλογής θα είναι τα Θρησκευτικά και η Αισθητική, ενώ τα υπόλοιπα μαθήματα επιλογής είναι ειδικεύσεις σε βασικά μαθήματα (π. χ. εξειδίκευση στα Μαθηματικά, τα Αρχαία κ. λπ.) και οι μαθητές αναμένεται να τα επιλέγουν ανάλογα με την επιστημονική κατεύθυνση που θα ακολουθήσουν στη Γ΄ Λυκείου.

Γ΄ Λυκείου
- Οι μαθητές χωρίζονται σε τρεις επιστημονικές κατευθύνσεις.
- Θα έχουν επτά υποχρεωτικά μαθήματα. Εξ αυτών τα τρία είναι κοινά (Νέα, Ιστορία, Σχέδιο Ερευνας) και τα άλλα τέσσερα ανάλογα με την κατεύθυνση (π. χ. Αρχαία ή Μαθηματικά, Πληροφορική, Οικονομικά κ. ά.).
- Επίσης, οι τελειόφοιτοι θα επιλέγουν δύο από ένα «καλάθι» μαθημάτων, το οποίο θα περιέχει κυρίως μαθήματα-εξειδικεύσεις άλλων βασικών μαθημάτων για το αντίστοιχο επιστημονικό πεδίο που στοχεύουν στα ΑΕΙ.
Το σχέδιο για το νέο Λύκειο έχει προγραμματιστεί να παρουσιαστεί σήμερα από την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας. Τις προηγούμενες ημέρες είχε δοθεί σε συνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ. Μάλιστα, εξαιτίας των αντιδράσεων των συνδικαλιστών δεν είχαν οριστικοποιηθεί σημεία, όπως π. χ. οι ώρες κάθε μαθήματος, με αποτέλεσμα η δημοσιοποίηση χθες σε ιστοσελίδα (www. esos. gr) μιας εκδοχής του σχεδίου να προκαλέσει αμηχανία στο υπουργείο, που έκανε λόγο για λάθη στο ωρολόγιο πρόγραμμα.

Του Απόστολου Λακασά
30.3.2011

Κριτική Olympic Air στο "Ελευθέριος Βενιζέλος" για το ύψος των τελών

Δριμεία επίθεση κατά της Πολιτείας και του αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος» εξαπέλυσε χθες ο νέος εκτελεστικός πρόεδρος της Olympic Air, Γιάννης Καρακαδάς, εκφράζοντας τη δυσαρέσκεια της πλειονότητας των αεροπορικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών για το ύψος των τελών αεροδρομίου. Κατηγόρησε ευθέως την Πολιτεία για αδυναμία αντιμετώπισης του προβλήματος των υψηλών τελών του «Ελ. Βενιζέλος» τη στιγμή που πριμοδοτούνται, όπως επισήμανε ο κ. Καρακαδάς, οι ξένοι αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνται στα περιφερειακά αεροδρόμια, αναφερόμενος στο πάγωμα των τελών αεροδρομίων που αποφασίστηκε και τη φετινή χρονιά.
Οσον αφορά στον προσανατολισμό της εταιρείας, δήλωσε ότι η Olympic Air δεν μπορεί να γίνει αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους αφού οι φόροι του αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος» είναι δυσβάσταχτοι για τους ελληνικούς αερομεταφορείς. «Εχουμε καταντήσει, τις περισσότερες φορές, το κόστος των αεροπορικών τελών να είναι πολύ χαμηλότερο από τα αεροδρομιακά τέλη. Είναι σκάνδαλο, η κυβέρνηση να ανακοινώνει προνόμια και επιδοτήσεις για αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, που πετάνε στα περιφερειακά αεροδρόμια, ενώ το βάρος το πληρώνουν όσες εταιρείες είχαν την ηλιθιότητα να έχουν την έδρα τους στην Αθήνα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Το θέμα της συγχώνευσης Olympic Air με την Aegean Airlines έχει κλείσει οριστικά, σύμφωνα με τον κ. Καρακαδά, ο οποίος μάλιστα διευκρίνισε ότι η προσφυγή των εταιρειών κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού, που βάζει φρένο στη συγχώνευση, θα πραγματοποιηθεί προκειμένου να ξεκαθαρίσει το τοπίο αναφορικά με τον τρόπο που εξετάζει η Επιτροπή αντίστοιχες υποθέσεις, αλλά και η διεκδίκηση σημαντικού ποσού από ζημίες που έχουν προκύψει για τις δυο εταιρείες.

Η Olympic Air θα συνεχίσει να προσανατολίζεται στην αγορά εσωτερικού και της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ τονίστηκε χθες ότι η απόφαση για τη ρευστοποίηση των slots προς Λονδίνο, Παρίσι, Βρυξέλλες και Βιέννη ελήφθη με αμιγώς οικονομοτεχνικά κριτήρια. Ενδεικτικά μάλιστα ο κ. Καρακαδάς ανέφερε ότι το δρομολόγιο Αθήνα – Λονδίνο εμφάνισε ζημίες ύψους 15 εκατ. ευρώ το 2010, ενώ αντίστοιχη «τύχη» θα έχουν τυχόν άλλοι ζημιογόνοι προορισμοί.

Η εταιρεία που βρίσκεται σε φάση στρατηγικού σχεδιασμού παρουσίασε χθες τη συνεργασία που ξεκίνησε με τη Cyrpus Airways και την οποία μάλιστα ανακοίνωσε λίγες ημέρες μετά την απόφαση της ανταγωνίστριας Aegean Airlines να ενισχύσει την παρουσία της στην κυπριακή αγορά δημιουργώντας, στο αεροδρόμιο της Λάρνακας, βάση για τρία αεροσκάφη τύπου Airbus.

Της Αλεξάνδρας Κασσίμη
30.3.2011

TEE: στα 2,5 δισ. ευρώ οι οφειλές του Δημοσίου

Στο δυσθεώρητο ύψος των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ τοποθέτησε το ΤΕΕ (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος) τις οφειλές του Δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα προς τις κατασκευαστικές εταιρείες και τους μελετητές, ποσό που προκύπτει από εκτελεσμένα έργα. Το ποσό αυτό αγγίζει το 1% του ΑΕΠ και είναι αισθητά υψηλότερο από τα 1,8 δισ. ευρώ που υπολογίζονταν μέχρι πρότινος οι οφειλές, καθώς εδώ και κάποιους μήνες το Δημόσιο έχει κηρύξει άτυπη στάση πληρωμών προς τις εταιρείες, όπως τουλάχιστον καταγγέλλεται.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΤΕΕ στηρίζει τη σχετική ομόφωνη απόφαση των πέντε εργοληπτικών οργανώσεων, που εκπροσωπούν το σύνολο των κατασκευαστικών εταιρειών της χώρας, να προβούν σε 15νθήμερη αποχή από τις δημοπρατήσεις έργων σε όλη τη χώρα, διεκδικώντας τα οφειλόμενά τους. Πριν από λίγες εβδομάδες, οι τεχνικές εταιρείες είχαν προχωρήσει σε 48ωρη αποχή από τις δημοπρατήσεις χωρίς κανένα αποτέλεσμα, αναφορικά με την αποκατάσταση της ροής των πληρωμών από το Δημόσιο.

Ετσι, προχωρούν σε κλιμάκωση των κινητοποιήσεών τους σε μια πρωτοφανή για τον κατασκευαστικό κλάδο ενέργεια, μιας και το σχετικό πρόβλημα δεν είχε παρουσιαστεί ποτέ στο παρελθόν.

Ενίσχυση οικοδομικής δραστηριότητας
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, «λεφτά υπάρχουν», με τον πρόεδρο κ. Χρήστο Σπίρτζη να δηλώνει ότι τα οφειλόμενα ποσά μπορούν να εξασφαλιστούν από το νέο «πακέτο» στήριξης των τραπεζών 30 δισ. ευρώ. Ο ίδιος πρότεινε επίσης μέτρα για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας, μέσω της ενίσχυσης της οικοδομικής δραστηριότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για ανάληψη δέσμευσης από τις τράπεζες ότι θα διαθέσουν συγκεκριμένο ποσό από το πακέτο στήριξης που θα λάβουν, για τη χορήγηση στεγαστικών δανείων. Αντίστοιχα, θα πρέπει να σταματήσουν οι συνεχείς περικοπές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) που γίνονται μεν για τη μείωση των ελλειμμάτων, αλλά που επί της ουσίας έχουν αντίθετα αποτελέσματα, ενώ αίτημα του τεχνικού κόσμου είναι και η επιτάχυνση των ρυθμών απορρόφησης του ΕΣΠΑ.

30.3.2011

ShareThis