Δημόσιος πλούτος : Η μεγάλη λεηλασία

Ενας φίλος γιατρός µου διηγιόταν τις περιπέτειες που πέρασε προκειµένου να εγκαταστήσει στο νοσοκοµείο που εργάζεται ένα διαγνωστικό µηχάνηµα αξίας πολλών εκατοµµυρίων και το µοναδικό στο είδος του στον δηµόσιο τοµέα – άλλο ένα είχε εγκατασταθεί σε ιδιωτική κλινική.

Το είχαν παραγγείλει µε πολύ κόπο και αγώνα, σάπιζε όµως στις αποθήκες γιατί δεν έβρισκαν πού να το βάλουν. Πήρε πάνω από χρόνο να βρουν τον χώρο αλλά επιτέλους πάλι µε αγώνες – γιατί καµία κλινική δεν ήθελε να τους εκχωρήσει δικό της δωµάτιο – τα κατάφεραν. Εγκαταστάθηκε το µηχάνηµα κι έµεινε µια µικρή δουλίτσα: να αδειάσει ένας διάδροµος που οδηγούσε στον χώρο και να ευπρεπιστεί – όχι τίποτα σπουδαίο, δουλειά δύο ηµερών. Κλήση στην τεχνική υπηρεσία, διαβεβαιώσεις ότι έρχονται, ο καιρός περνούσε και τίποτα το µηχάνηµα. Φώναζε ο φίλος και κάποια στιγµή του λένε: «Εντάξει, γιατρέ, θα σου κάνουµε τη δουλειά µέσα στο... Σαββατοκύριακο». Πράγµατι έτσι κι έγινε. Ενα συνεργείο από αλλοδαπούς τεχνίτες ήρθε, έκανε τη δουλειά και επιτέλους το µηχάνηµα παραδόθηκε για την εξυπηρέτηση των ασθενών. Απορία δική µου, «γιατί Σαββατοκύριακο» ρωτάω, για να εισπράξω την οργισµένη απάντηση του γιατρού: «Μα τις καθηµερινές οι δικοί µας τεχνίτες κάνουν τις δικές τους δουλειές, εκτός νοσοκοµείου»!

Απίστευτο; Οχι τόσο. Μετέφερα την ιστορία σε άλλον φίλο γιατρό δηµόσιου νοσοκοµείου της επαρχίας, για να πάρω την ίδια περίπου απάντηση: «Καλά, κι εµείς τους ψάχνουµε και δεν τους βρίσκουµε».

∆εν µπορώ να ξέρω πόσο διαδεδοµένη είναι αυτή η πρακτική. Σίγουρα όµως οι τεχνίτες δεν είναι οι µόνοι που ιδιοποιούνται το ∆ηµόσιο και κάνουν τις ιδιωτικές τους δουλειές. Πόσοι και πόσοι γιατροί δεν κάνουν το ίδιο µε τα κρεβάτια στα οποία προωθούν την ιδιωτική τους πελατεία; Για να µην πούµε για τις προµήθειες και τις φαρµακευτικές εταιρείες. Τα νοσοκοµεία φυσικά είναι ένα µικρό µόνο παράδειγµα δηµόσιου φορέα όπου τα ιδιωτικά συµφέροντα, µικρά ή µεγάλα, αξιοποιούν τη δηµόσια περιουσία για το δικό τους κέρδος. Ας θυµηθούµε τον ΟΤΕ. Για να αλλάξεις τηλέφωνο έπρεπε επίσης να περιµένεις το Σαββατοκύριακο. Να αµειφθούν διπλά οι τεχνικοί που τις καθηµερινές άλλα έκαναν. Το κόστος ξέρουµε ποιοι το πλήρωναν. Και αυτό ήταν η παρωνυχίδα. Γιατί επιπλέον πληρώναµε και τις µίζες των υψηλά ισταµένων πολιτικών και µη και βέβαια των συνεργατών τους στον ιδιωτικό τοµέα – όρα Ζήµενς – που λυµαίνονταν το ∆ηµόσιο.

Εχουν όλα αυτά άραγε σχέση µε την αντιµετώπιση της κρίσης; Μεγάλη. Γιατί όλη αυτή η συζήτηση για το «ξεπούληµα» του δηµόσιου τοµέα και τις ιδιωτικοποιήσεις µου φαίνεται απολύτως υποκριτική. Αυτός ο περιβόητος δηµόσιος πλούτος λεηλατείται πανταχόθεν και η ιδιωτικοποίηση – φυσικά µε όρους και προϋποθέσεις – µόνο κέρδη θα αποφέρει για την ελληνική κοινωνία. Πέρα φυσικά από τα έσοδα.

Υπάρχει βέβαια και η παραφιλολογία περί εθνικής κυριαρχίας. Ουδείς όµως αµφισβήτησε ότι για παράδειγµα οι ΗΠΑ είναι κυρίαρχη χώρα µόνο και µόνο επειδή οι εταιρείες τηλεφώνων ή ηλεκτρικού είναι ιδιωτικές. Ούτε κανείς σκέφτηκε ότι εκχωρήσαµε εθνική κυριαρχία επειδή µια γερµανική εταιρεία διαχειρίζεται – επικερδώς – το αεροδρόµιο των Σπάτων. Με άλλα λόγια, ο εθνικός πλούτος δεν φεύγει. Αλλάζει απλώς ο τρόπος αξιοποίησής του. Και για την Ελλάδα όσα κέρδη και αν βγάλουν οι ιδιώτες αποκλείεται να είναι περισσότερα από όσα βγάζουν σήµερα. Και, κυρίως, θα είναι διαφανή και θα φορολογούνται!

Του Παντελή Καψή

kapsis@dolnet.gr 

Πηγή Το Βήμα

2.10.2011

Αναδιάρθρωση Nokia με 3.500 απολύσεις

Στην απώλεια συνολικά 3.500 θέσεων εργασίας θα οδηγήσει η γενική αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων της Nokia, καθώς η μεγαλύτερη βιομηχανία κινητών τηλεφώνων στον κόσμο ανακοίνωσε χθες ότι θα κλείσει εργοστάσιό της στη Ρουμανία, που απασχολεί περί τα 2.000 άτομα, καθώς και επιχειρήσεις της στη Γερμανία και τις ΗΠΑ. Η εταιρεία προτίθεται, επίσης, να διοχετεύσει 1 δισ. ευρώ στη μη κερδοφόρα κοινοπραξία της με τη Siemens AG, τη Nokia Siemens Networks. Σε αντάλλαγμα θα λάβει προνομιούχες μετοχές της μεικτής εταιρείας. Σε ό,τι αφορά το εργοστάσιο στη Ρουμανία, πρόκειται για τη μονάδα του Κλουζ, που άρχισε να λειτουργεί μόλις το 2008 όταν η εταιρεία την μετέφερε από το Μπόχουμ της Γερμανίας. 

 

Η εταιρεία χαρακτήρισε επώδυνη αλλά αναγκαία την απόφαση αυτή, που εκτιμά πως σε συνδυασμό με τις αλλαγές στους προμηθευτές της θα οδηγήσει συνολικά στην απώλεια 2.200 θέσεων εργασίας. Η δυσάρεστη είδηση έχει, άλλωστε, προκαλέσει την αντίδραση των τοπικών αρχών, με τον δήμαρχο της περιοχής να εκφράζει τη λύπη του για την απώλεια μιας επένδυσης αξίας περίπου 60 εκατ. ευρώ και τη συνεπακόλουθη απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους περίπου 2 εκατ. ευρώ ετησίως. 

 

Η εταιρεία, που σημειωτέον είναι μονίμως κερδοφόρα με μοναδική εξαίρεση ένα τρίμηνο την άνοιξη του 2007, εξέφρασε επίσης την πρόθεση να προχωρήσει σε αναδιοργάνωση των επιχειρήσεών της περικόπτοντας άλλες 1.300 θέσεις εργασίας στη Βόννη της Γερμανίας και στο Μάλβεμ των ΗΠΑ. Παράλληλα θα επανεξετάσει το μέλλον των μονάδων παραγωγής συσκευών κινητών τηλεφώνων σε Φινλανδία, Ουγγαρία και Μεξικό. Εχουν προηγηθεί οι 4.000 απολύσεις που ανακοίνωσε τον Απρίλιο και οι οποίες αφορούσαν κυρίως εργαζόμενους στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης. 

 

Η συρρίκνωση της Nokia αποτελεί επιλογή του διευθύνοντος συμβούλου της, Στίβεν Ελοπ, μετά την απώλεια τμήματος του μεριδίου αγοράς της προς όφελος της Apple αλλά και εξαιτίας του ανταγωνισμού από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες ασιατικές εταιρείες, που έχει συμπιέσει σε επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων τις τιμές των κινητών με υπηρεσίες ηλεκτρονικών υπολογιστών.

 

Πηγή Καθημερινή

30.9.2011

Σχόλιο δικό μας :

Κι ότι την είχα σε υπόληψη την εταιρέια Nokia. Δεν νομίζω να υπάρχει πια άλλη εταιρεία που να δραστηριοποιείται στον Ευρωπαίκό χώρο. Ωρες ωρες αναρωτιέμια για ποιάν Ευρώπη αγωνιζόμαστε? Για μιαν Ευρώπη που δημιουργεί ανέργους στο Ευρωαπαϊκό έδαφος και στέλνει την παραγωγή στην Κίνα??? 

Γιατί θα πρέπει να στηρίξω μια τέτοια Ευρώπη που δεν προστατεύει τους πολίτες της?

Πέρα από τη λύπη μου και την απογοήτευση ειλικρινά αρχίζω να σκέφτομαι να κάνω μποϋκοτάζ σε κάθε Κινεζικό προϊόν αφού όσο υπάρχει αγοραστικό κοινό τόσο τα εργοστάσια θα μετακομίζουν από τη γηραιά Ηπειρο αφήνοντας πίσω τους συντρίμια και φτώχεια.....

Κίνδυνος να "κοπούν" δρομολόγια στο Αιγαίο

Στην «κόψη» του ξυραφιού» βρίσκεται η ακτοπλοΐα εν όψει και της νέας δρομολογιακής περιόδου, Νοέμβριος 2011- Οκτώβριος 2012. Η έλλειψη ουσιαστικής πολιτικής στήριξης της ακτοπλοϊκής αγοράς, από την πλευρά της κυβέρνησης, και τα σημαντικά οικονομικά προβλήματα των εταιρειών εξαιτίας της αυξημένης τιμής των καυσίμων και της μείωσης, κατά 15%, της διακίνησης επιβατών και οχημάτων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα ικανό να τινάξει στον αέρα την εύρυθμη λειτουργία του κλάδου και να αφήσει νησιά του Αιγαίου χωρίς ακτοπλοϊκή σύνδεση.

Στη ζοφερή εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η ακτοπλοϊκή αγορά και κυρίως οι εισηγμένες εταιρείες, αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Blue Star Ferries, Μιχάλης Σακκέλης, χαιρετίζοντας τις εργασίες του 2ου Ναυτιλιακού Συνεδρίου με θέμα: «Θαλάσσιος τουρισμός: κρουαζιέρες, καμποτάζ, yachting, μαρίνες, ακτοπλοΐα».

Οι επτά πληγές της ακτοπλοΐας

Τα προβλήματα της ακτοπλοΐας οφείλονται σε επτά «πληγές»: 1) Στην υπερβολική αύξηση των τιμών των καυσίμων, που από το 2009 έχουν αυξηθεί κατά 66%. 2) Στη μη προσαρμογή των μισθωμάτων των γραμμών Δημόσιας Υπηρεσίας στις αυξημένες τιμές των καυσίμων. 3) Στους ακριβούς ναύλους που διαμορφώνονται από την υψηλή φορολόγηση και οι οποίοι δεν είναι δυνατόν να αναπροσαρμοσθούν για να καλυφθούν οι λειτουργικές ανάγκες των πλοίων. 4) Στη μείωση της κίνησης, η οποία το 2011 εκτιμάται στο 15%. 5) Στην αδυναμία των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν τις εταιρείες. 6) Στη γενικότερη αύξηση όλων των συντελεστών του κόστους εκμετάλλευσης. 7) Στην αύξηση των επιτοκίων.

Πηγή Καθημερινή

30.9.2011

Αλεξάνδρεια : Ελληνισμός / Στα χνάρια σπουδαίων προγόνων

Δημοτικό: Μαθητές με τον διευθυντή τους στο Πρατσίκειο - Τοσίτσειο δημοτικό σχολέιο

Χάρη στους ευεργέτες που τα θεμελίωσαν και τα στήριξαν, συνεχίζουν να απαγγέλλουν Ομηρο και Καβάφη και μέσα σε δύσκολες συνθήκες διατηρούν ανόθευτη την ελληνική παιδεία. Στα βήματα των μεγάλων Αλεξανδρινών της Τέχνης και των γραμμάτων, οι μαθητές των ελληνικών σχολείων της Αλεξάνδρειας τηρούν κατά γράμμα τις εκπαιδευτικές παραδόσεις, όπως και οι διάσημοι μαθητές που πέρασαν παλαιότερα από εκεί.

H ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο άρχισε το 332 π.Χ., όταν ο Μέγας Αλέξανδρος δημιούργησε την Αλεξάνδρεια. Το πρώτο μεγάλο ρεύμα Ελλήνων εποίκων στην περιοχή άρχισε μετά την εγκαθίδρυση του κράτους των Πτολεμαίων και είχε ως αποτέλεσμα την ευρεία διάδοση της ελληνικής παιδείας. Το δεύτερο ελληνικό μεταναστευτικό ρεύμα συνέβη στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν δημιουργήθηκαν από Ελληνες μεγάλες εμπορικές εταιρίες και εργοστάσια αγροτικών και χημικών προϊόντων. Πρωτοπόροι επιχειρηματίες, μεταξύ των οποίων οι αδελφοί Τοσίτσα και ο Γεώργιος Αβέρωφ, έπαιξαν ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά του βαμβακιού και δημιούργησαν μεγάλες περιουσίες.

Την περίοδο άνθησης της ελληνικής κοινότητας στην Αλεξάνδρεια κτίστηκαν πολλά ομογενειακά σχολεία για να καλυφθούν οι εκπαιδευτικές ανάγκες χιλιάδων Ελληνόπουλων. Η άνοδος όμως στην εξουσία του Νάσερ, στη δεκαετία του 1950, οδήγησε στην εθνικοποίηση των ξένων επιχειρήσεων και στην παρακμή της ελληνικής κοινότητας. Από τα ελληνικά σχολεία έχουν απομείνει σήμερα στην Αλεξάνδρεια μόνο δύο, το Πρατσίκειο-Τοσίτσειο νηπιαγωγείο-δημοτικό και το Αβερώφειο γυμνάσιο-λύκειο, στα οποία φοιτούν συνολικά 91 μαθητές. Τα μαθήματα που διδάσκονται είναι τα ίδια με αυτά που διδάσκονται στην Ελλάδα, με την προσθήκη της αραβικής γλώσσας ως 3ης ξένης γλώσσας, καθώς και της αιγυπτιακής ιστορίας και γεωγραφίας, που διδάσκονται στα αραβικά.

Ο αριθμός των μαθητών των ελληνικών σχολείων θα ήταν ακόμα μικρότερος, αν δεν φοιτούσαν σε αυτά τα παιδιά των Ελλήνων υπαλλήλων στην Αλεξάνδρεια και των Αιγυπτίων πρώην μεταναστών στην Ελλάδα, που διαθέτουν ελληνική υπηκοότητα. Οι τελευταίοι προτιμούν τα ελληνικά σχολεία για να εξασφαλίσουν ομαλή συνέχεια στα παιδιά τους, που τα περισσότερα έχουν γεννηθεί και ξεκινήσει την εκπαίδευσή τους σε σχολεία στην Ελλάδα. Τα παραπάνω Αιγυπτιόπουλα προσαρμόζονται πολύ εύκολα στο πρόγραμμα και τον τρόπο λειτουργίας των ελληνικών σχολείων, χωρίς μεταβατικό στάδιο προσαρμογής.

Ο πρώην διευθυντής του Πρατσίκειου δημοτικού σχολείου, Διονύσης Διαμαντόπουλος, ανέφερε ότι τα παιδιά των Αιγυπτίων με ελληνική υπηκοότητα μιλούν τέλεια τα ελληνικά και έχουν ελληνικότατη συνείδηση. Αφηγήθηκε μάλιστα ένα χαρακτηριστικό περιστατικό με έναν από τους μαθητές του: "Οταν ο δάσκαλος, με την ευκαιρία της 28ης Οκτωβρίου, ρώτησε στην τάξη ποιος νίκησε στον πόλεμο του 1940 μεταξύ Ελλήνων και Ιταλών, ο Αιγύπτιος μαθητής πετάχτηκε αυθόρμητα από τη θέση του και είπε: Εμείς, κύριε".

Ζερβουδάκειο. Εδώ στεγάζονται το Γυμνάσιο και το Λύκειο.

Υπάρχουν ελάχιστα Ελληνόπουλα της Αλεξάνδρειας, τα οποία δεν φοιτούν στα ελληνικά σχολεία, αλλά σε ξενόγλωσσα ιδιωτικά κολλέγια της πόλης. Αυτά τα παιδιά προορίζονται να συνεχίσουν τη ζωή τους στην Αίγυπτο και να αναλάβουν τις επαγγελματικές δραστηριότητες των γονέων τους. Στα ιδιωτικά σχολεία αποκτούν τέλεια γνώση της αραβικής και άλλων ξένων γλωσσών, ενώ παράλληλα αποκτούν τις απαραίτητες γνωριμίες που θα ανοίξουν ευκολότερα τις πόρτες στην αιγυπτιακή αγορά. Ακόμα κι αυτά τα παιδιά, όμως, παρακολουθούν μαθήματα ελληνικής γλώσσας κάθε Παρασκευή, για να κρατούν επαφή με τις ρίζες τους και να συναναστρέφονται με τα άλλα Ελληνόπουλα.

Διάσημοι μαθητές

Μαθήματα. Η γεωγραφία και ιστορία της Αιγύπτου και η αραβική γλώσσα διδάσκονται από Aραβες.

Στους πίνακες ανακοινώσεων του Αβερώφειου Λυκείου είναι καρφιτσωμένες φωτογραφίες παλαιών μαθητών, που εξελίχτηκαν σε μεγάλους καλλιτέχνες. Εκεί διακρίναμε τα πρόσωπα των Ντέμη Ρούσσου, Μάνου Λοΐζου και Αλκηστης Πρωτοψάλτη. Η διευθύντρια του λυκείου, Ελένη Δαλγκίτση, μας εξήγησε ότι από παράδοση σε αυτό το σχολείο υπηρετούν καθηγητές με έφεση στη μουσική, γεγονός που βοηθάει τα παιδιά να καλλιεργήσουν το μουσικό ταλέντο τους. Μας έκανε μάλιστα ειδική αναφορά στον θρυλικό προπολεμικό διευθυντή Ερρίκο Χατζηανέστη, που ήταν φανατικός μουσικόφιλος: "Είχε εξοπλίσει το λύκειο με πικάπ και μικροφωνική εγκατάσταση υψηλής για την εποχή τεχνολογίας, προκειμένου να παίζει στα διαλείμματα κλασσική μουσική. Εχουμε συντηρήσει αυτόν τον εξοπλισμό, που βρίσκεται σε άριστη κατάσταση". Στους τοίχους του λυκείου είδαμε επίσης κρεμασμένα και πορτρέτα του Ευάγγελου Παπανούτσου, ο οποίος δίδαξε εκεί.

Η διευθύντρια του λυκείου μας οδήγησε στην αίθουσα όπου φυλάσσεται το αρχείο του σχολείου και μας έδειξε ένα ποινολόγιο του 1928 με κιτρινισμένες σελίδες. "Σας παρακαλώ, ξεφυλλίστε με προσοχή τις σελίδες, επειδή έχουν ξεραθεί από το πέρασμα του χρόνου και μπορεί να κοπούν", μας είπε. Μέσα στο ποινολόγιο βρισκόταν ένα έγγραφο που συντάχτηκε στις 21 Μαΐου 1928 από την καθηγήτρια Τασία Στεφάνου και εξηγεί το? βαρύτατο για την εποχή παράπτωμα ενός μαθητή: "Κατά το μάθημα των αγγλικών έβγαλε ένα παπούτσι από την τσάντα ενός συμμαθητού του και επροκάλει τον γέλωτα. Εις παρατήρησιν να εξέλθει έξω ηυθαδίασεν με τας φράσεις "Δεν πηγαίνω. Τι έκαμα;". Κατόπιν τούτου εστάλη να φέρη τον κηδεμόνα του". Σε ένα άλλο σημείωμα κηδεμόνα προς τον διευθυντή του γυμνασίου, αναφέρεται: "Κύριε Γυμνασιάρχα. Ο ανεψιός μου Ιωάννης Ιγγλέσης απουσιάζει από την οικία του υπό την πρόφασιν ότι προσήλθε εις το σχολείον. Θα σας ήμουν ευγνώμων αν εφέρεσθο προς αυτόν με την αρμόζουσαν αυστηρότητα. Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων, Ελένη Ιγγλέση".

Aρχείο. Στα συρτάρια με τις παλαιές μαθητικές καρτέλες.

Στα παραπάνω σχεδόν αιωνόβια έγγραφα αποτυπώνεται το παιδαγωγικό μοντέλο της εποχής εκείνης, το οποίο ήταν αρκετά αυστηρό, αλλά καθόλου βάναυσο. Τα επιβλητικά από αρχιτεκτονική άποψη σχολικά κτήρια, τα οποία ήταν γεμάτα από έργα τέχνης και έλαμπαν από αρχοντιά, προδιέθεταν εκπαιδευτικούς και μαθητές για μάθημα υψηλού επιπέδου και απέτρεπαν τις κραυγαλέες παραπτωματικές συμπεριφορές. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον ίδιο ακριβώς σεβασμό προς τα ελληνικά σχολικά κτήρια της Αλεξάνδρειας δείχνουν και οι σημερινοί μαθητές, παρόλο που στην εποχή μας δεν εφαρμόζονται καθόλου αυστηρά παιδαγωγικά μοντέλα. Απ' άκρη σ' άκρη τα ελληνικά σχολεία δεν έχουν φθορές ή βαψίματα στους τοίχους και λάμπουν από καθαριότητα. Η σύγκριση με τα αντίστοιχα σχολεία στην Ελλάδα μόνο σε μελαγχολία οδηγεί.

Παλαιότερα η ελληνική εκπαίδευση δεν περιοριζόταν μόνο στα δημοτικά και τα γυμνάσια, αλλά επεκτεινόταν και σε ανώτερο επίπεδο. Στο κτήριο του σημερινού δημοτικού σχολείου λειτουργούσε η Σαλβάγειος Εμπορική Σχολή, δωρεά του τραπεζίτη Κωνσταντίνου Σαλβάγου. Εβγαζε λογιστές υψηλού επιπέδου οι οποίοι ήταν περιζήτητοι. Επίσης, στη κτίριο του σημερινού γυμνασίου-λυκείου λειτουργούσε η φημισμένη Ζερβουδάκειος Αστική Σχολή, δωρεά του τραπεζίτη Γεωργίου Ζερβουδάκη. Δυστυχώς, οι παραπάνω σχολές έκλεισαν μετά τη φυγή των περισσότερων Ελλήνων από την Αλεξάνδρεια. Το 2009 γιορτάστηκαν τα 100 χρόνια του Ζερβουδακείου και στο προσκλητήριο ανταποκρίθηκαν γεμάτοι συγκίνηση όλοι οι εν ζωή πρώην μαθητές του. Ταξίδεψαν από όλες τις άκρες του κόσμου, όπου ζουν και διαπρέπουν, για να τιμήσουν το λίκνο της ελληνικής παιδείας, μέσα στο οποίο πέρασαν τα καλύτερά τους χρόνια και διαμόρφωσαν ανεξίτηλα την ελληνικότητά τους.

Αρχοντιά. Η μαρμάρινη σκάλα του Ζερβουδάκειου γυμνασίου -λυκείου.

Τα ελληνικά σχολεία της Αλεξάνδρειας είναι ζωντανά, με πολλές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Οι σχολικοί αθλητικοί αγώνες του Ιουνίου στα κλασσικά αγωνίσματα μοιάζουν με μικρές Ολυμπιάδες, στις οποίες τηρείται το αρχαιοελληνικό τελετουργικό με την αφή της φλόγας. Συχνά γίνονται εκδηλώσεις στο σπίτι του Καβάφη, όπου Ελληνες μαθητές απαγγέλουν ποιήματα του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή, όχι μόνο στα ελληνικά, αλλά και μεταφρασμένα στην αραβική και άλλες γλώσσες. Πρόπερσι, στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας οργανώθηκε μεγάλη εκδήλωση από τη διεθνή οργάνωση "Αναγνώστες του Ομήρου", κατά τη διάρκεια της οποίας μαθητές των ελληνικών σχολείων απήγγειλαν μπροστά σε διεθνές ακροατήριο στίχους της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Μεγάλη επιτυχία είχε και η έκθεση φωτογραφίας των μαθητών, με τον τίτλο "Η Αλεξάνδρεια μέσα από τα μάτια των παιδιών". Φαναράκια από το Ραμαζάνι των μουσουλμάνων, άνθρωποι που πίνουν το τσάι τους σε καφενέδες, τα ζεστά χρώματα του σούρουπου στην παραλιακή λεωφόρο, ήταν μερικά από τα θέματα των φωτογραφιών.

Τα βράδια οι Ελληνες μαζεύονται στο εντευκτήριο της ελληνικής κοινότητας, που βρίσκεται στο "ελληνικό τετράγωνο" της Αλεξάνδρειας. Εκεί συχνά οι καθηγητές και οι μαθητές γλεντούν, σπάζοντας για λίγο τις τυπικότητες. Μια καθηγήτρια μας είπε χαρακτηριστικά: "Συχνά τα παιδιά χορεύουν και τραγουδούν μαζί μας, αλλά το επόμενο πρωί στις τάξεις ξαναμπαίνουν αμέσως στον ρόλο του μαθητή. Δεν εκμεταλλεύονται την εκτός σχολείου οικειότητα και έχουν σέβας στους καθηγητές. Είναι παιδιά από καλή πάστα που γνωρίζουν τα όριά τους".

Εργαστήριο βιολογίας. Θα το ζήλευαν τα καλύτερα σχολεία.

Ασυντήρητα κειμήλια
Οι πολιτιστικές δραστηριότητες που πραγματοποιούν τα ελάχιστα Ελληνόπουλα της Αλεξάνδρειας, δεν επαρκούν για να εξασφαλίσουν τη συνέχεια της ελληνικής εκπαίδευσης στην περιοχή. Χρειάζεται επειγόντως βοήθεια από την Ελλάδα, όχι μόνο οικονομική, αλλά και σε τεχνικό επίπεδο. Για παράδειγμα, μέσα στα ελληνικά σχολεία φυλάσσονται σπάνια βιβλία, χειρόγραφα και αντικείμενα, που τα φθείρει ο χρόνος και η μεγάλη ζέστη. Θα μπορούσαν να δοθούν υποτροφίες σε Ελληνες σπουδαστές των ΤΕΙ με ειδίκευση στη συντήρηση έργων τέχνης, να διασώσουν τα παραπάνω κειμήλια. Δίπλα στα σχολεία βρίσκεται το ελληνικό Κανισκέρειο Γηροκομείο, που εκτός από τους θαλάμους των γερόντων, διαθέτει αυτόνομους χώρους, στους οποίους θα μπορούσαν να φιλοξενηθούν με ελάχιστο κόστος οι Ελληνες συντηρητές. Οι ίδιοι, θα μπορούσαν να απασχοληθούν και στο ελληνικό νεκροταφείο της πόλης, στο οποίο καταστρέφονται από τον καυτό ήλιο και την άμμο της ερήμου μαρμάρινα γλυπτά μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας. Ακόμα και σήμερα, που η Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα της πτώχευσης, υπάρχουν φθηνοί τρόποι διάσωσης της ελληνικής κληρονομιάς, που είναι διάσπαρτη στις χώρες της Μεσογείου. Χρειάζεται όραμα, μυαλό, εθελοντική διάθεση και εμπνευσμένοι χορηγοί, για να συνεχίσει το ελληνικό πνεύμα να ομορφαίνει τον κόσμο.

Προτομή. Ο Μέγας Αλέξανδρος δεσπόζει στο προαύλιο.

Τα Ελληνόπουλα της Αλεξάνδρειας τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα. Εξαιτίας της λαϊκής εξέγερσης στην Αίγυπτο, δραπέτευσαν κακοποιοί από κρατητήρια και φυλακές, οι οποίοι λεηλάτησαν σπίτια και καταστήματα. Οι Ελληνες μαζί με τον ντόπιο πληθυσμό, φυλούσαν βάρδιες έξω από τα σπίτια τους, με μοναδικό οπλισμό ξύλινες μαγκούρες. Τα σχολεία σταμάτησαν να λειτουργούν επί εβδομάδες και χάθηκαν πολλά μαθήματα. Ολοι οι Ελληνες της Αλεξάνδρειας εύχονται να ξημερώσουν καλύτερες ημέρες για την Αίγυπτο και ο φιλήσυχος λαός της να αποκτήσει πρόοδο και ευημερία αντάξια της τεράστιας ιστορικής κληρονομιάς του.

KEIMENO- ΦΩTOΓΡAΦIEΣ: Γιώργος Ζαφειρόπουλος
www.travelpaths.gr

Πηγή ΕΘΝΟΣ

4.9.11

Ταξιδεύοντας : ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟ Το μεγαλείο μιας εσχατιάς

Ηταν τον περασμένο Απρίλιο όταν το ακριτικό νησί βρέθηκε να "πρωταγωνιστεί" στα δελτία ειδήσεων ελληνικών και ξένων καναλιών. Η επιλογή, πολυσήμαντη σημειολογικά, του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου να ανακοινώσει την ένταξη της χώρας στον μηχανισμό στήριξης από εκεί το επανέφερε, έστω και για λίγο, στο προσκήνιο.

Το Kαστελόριζο με τα πολύχρωμα σπιτάκια του, το κάστρο και τη μακροχρόνια ιστορία του υποδέχεται τους επισκέπτες. Tο πολύωρο ταξίδι άλλωστε δημιουργεί πολλές προσδοκίες και οι κάτοικοι του νησιού σε "ξεπληρώνουν" αμέσως με την αμεσότητα και τη φιλοξενία τους. Στο νοτιοανατολικότερο άκρο της Eυρώπης, το Kαστελόριζο ή αλλιώς Mεγίστη, αφού είναι το μεγαλύτερο από ένα σύμπλεγμα δεκατεσσάρων μικρών νησιών, έχει μακρά ιστορία. Aπό τα αρχαιολογικά ευρήματα συμπεραίνεται ότι το νησί έχει κατοικηθεί από τους προϊστορικούς χρόνους. Tο Kαστελόριζο κυριαρχήθηκε από τους Pωμαίους, τους Bυζαντινούς και το 1306 από τους Iωαννίτες Iππότες της Pόδου. Tο 1523 περιήλθε στους Tούρκους και ανήκε στα δώδεκα προνομιούχα νησιά του Aρχιπελάγους.

H Eπανάσταση του 1821 βρίσκει το νησί σε μεγάλη οικονομική και εμπορική άνθηση. Oι Kαστελοριζιοί έθεσαν στην υπηρεσία της Eπανάστασης τα πλοία τους αφού είχαν μεγάλο ναυτικό στόλο. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το νησί πέφτει στα χέρια των Γάλλων και στη συνέχεια το παραδίδουν στους Iταλούς. Tελικά το Kαστελόριζο ενσωματώνεται στην Eλλάδα το 1948 μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα. Kατά τη διάρκεια των δύο Παγκόσμιων Πολέμων το νησί βομβαρδίστηκε και μεγάλος αριθμός σπιτιών καταστράφηκε, με αποτέλεσμα τη μαζική μετανάστευση των κατοίκων, κυρίως στην Aυστραλία. Xαρακτηριστικό της ακμής του νησιού είναι ο αριθμός των μόνιμων κατοίκων: Στις αρχές του 20ού αιώνα έφταναν περίπου τους 15.000 ενώ σήμερα τους 490.

Eνας από αυτούς είναι ο γλύπτης Aλέξανδρος Zυγούρης, ο οποίος επέλεξε το Kαστελόριζο για μόνιμη κατοικία. Aντίκρισε το νησί πρώτη φορά πριν από 32 χρόνια σε μια περιήγησή του στα Δωδεκάνησα. Aπό εκείνη τη στιγμή αποφάσισε να αφήσει τον τόπο καταγωγής του, την Πρέβεζα, και να εγκατασταθεί στο ακριτικό νησί. "Eίμαι εδώ από το 1979. Παρέμεινα γιατί με εντυπωσίασε η ησυχία του νησιού. Tότε δεν υπήρχαν ούτε αυτοκίνητα ούτε μηχανάκια. Bρέθηκα σε ένα μικρό, γραφικό νησί με φιλόξενους ανθρώπους που με αγκάλιασαν από την πρώτη στιγμή. Aργότερα μου παραχώρησε ο δήμος μια παλιά αποθήκη την οποία μετέτρεψα σε εργαστήριο γλυπτικής. Eδώ δημιουργώ τα έργα μου. Δεν υπάρχει φως και νερό αλλά δουλεύω κυρίως με το φως του ήλιου. Tα βράδια έχω τη λάμπα πετρελαίου που μου αρκεί. Kοιμάμαι δίπλα από το εργαστήριο σε μια σκηνή. Aν και είμαι από τα βουνά πάντα ήθελα να ζήσω σε ένα νησί", λέει ο γλύπτης.

O κ. Zυγούρης μιλάει με ενθουσιασμό για τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική του νησιού και τονίζει πως αν και όλα τα σπίτια μοιάζουν δεν είναι ίδια. "Tο νησί έχει μια ιστορική φόρτιση, μια ιστορική συνέχεια και αυτό είναι για μένα αρκετό. Tο καλοκαίρι είναι όλα πιο φωτεινά, ενώ το χειμώνα πέφτει ο ήλιος πιο νότια και σκιάζει το λιμάνι. O κόσμος που παραμένει είναι ελάχιστος", συμπληρώνει. Στο εργαστήριό του ο καλλιτέχνης διατηρεί μόνιμη έκθεση με γλυπτά από πέτρα, γρανίτη και μάρμαρο αφού δουλεύει κατά βάση με υλικά που βρίσκει στο νησί. Aυτή την εποχή φιλοτεχνεί γλυπτά πάνω σε βράχο.

Aρχοντική αρχιτεκτονική
Tα σπίτια που έχουν αναστηλωθεί είναι αμφιθεατρικά χτισμένα γύρω από τη θάλασσα και αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακής δωδεκανησιακής αρχιτεκτονικής. Βρίσκονται κατά μήκος της ακτογραμμής, μπροστά από τον κόκκινο βράχο, όπου βρίσκεται και το κάστρο.

O μηχανικός Γιώργος Kαραβέλατζης έχει ασχοληθεί με πολλές αναστηλώσεις σπιτιών με βασικό στόχο να διατηρήσει το ύφος και τα χαρακτηριστικά των παραδοσιακών σπιτιών. O ίδιος γεννήθηκε στο Kαστελόριζο και αναγκάστηκε να φύγει από το νησί μόλις δώδεκα ετών γιατί έπρεπε να συνεχίσει το σχολείο. Kαι τότε στο νησί δεν υπήρχε γυμνάσιο. Tελειώνοντας τις σπουδές του στο Πολυτεχνείο, επέστρεψε στον τόπο του αφού δεν μπορούσε να ζήσει μακριά. H αρχιτεκτονική του νησιού πάντα τον γοήτευε. "Μεγαλώσαμε μέσα στα ερείπια γιατί το νησί είχε καταστραφεί. Xρειαζόταν φροντίδα ο τόπος. Aλλωστε η αγάπη για την πατρίδα υπερίσχυε των δυσκολιών. Aυτός ήταν ο λόγος που γύρισα αν και γνώριζα ότι η ζωή δεν είναι εύκολη εδώ και οι δουλειές δεν είναι προσοδοφόρες", αναφέρει.

Mονοπάτι. H θέα από το μονοπάτι που οδηγεί στον Aγιο Γεώργιο του Bουνού είναι μοναδική

Γαλάζια σπηλιά
Ο καϊκιέρης της σπηλιάς

Mεγάλο ενδιαφέρον για τον επισκέπτη παρουσιάζει η Γαλάζια Σπηλιά. O επισκέπτης μπορεί να φτάσει εκεί με το καΐκι και στη συνέχεια να επισκεφτεί το νησάκι Pω, γνωστό για την "Kυρά" του, Δέσποινα Aχλαδιώτου, τη μοναδική του κάτοικο, που για δεκαετίες ύψωνε την ελληνική σημαία ως τον θάνατό της το 1982. Tη διαδρομή πραγματοποιεί χειμώνα - καλοκαίρι ο Nίκος Mισσομικές με το καΐκι του. Tα νερά της Mεγίστης τον συντροφεύουν από παιδί. O 76χρονος γεννήθηκε στο Kαστελόριζο και παραμένει εκεί μέχρι σήμερα., ασχολούμενος αποκλειστικά με τη θάλασσα.Tο φετινό καλοκαίρι δεν ήταν όπως το περίμενε: "Hρθε κόσμος στο νησί, αλλά δεν έκανα πολλές διαδρομές με το καΐκι. Δεν πήγαμε καλά..."

O Aλέξανδρος Zυγούρης επέλεξε πριν από 32 χρόνια να ζήσει μόνιμα στο Kαστελόριζο

Η πρώτη του δουλειά έγινε το 1990 όταν αναστήλωσε το εκκλησάκι δίπλα στο κάστρο. Συνάντησε μόνο ερείπια αφού είχε βομβαρδιστεί το 1943. "Mέχρι σήμερα έχω ασχοληθεί με περίπου 100 καινούργια και παλιά σπίτια στο νησί. H αρχιτεκτονική εδώ είχε ως γνώμονα τον άνθρωπο. Πρόκειται για λαϊκή αρχιτεκτονική με νεοκλασικές επιρροές. Eίναι ένα απόσταγμα των ταξιδιών των κατοίκων στη Mεσόγειο. Tο σπίτι ήταν η φωλιά γιατί η δράση ήταν στη θάλασσα. Για αυτόν τον λόγο οι Kαστελοριζιοί δεν έφτιαχναν μεγάλα σπίτια, τους έφτανε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες της οικογένειας. Aναπτύσσονταν κυρίως σε ύψος και βασικός στόχος ήταν να γίνεται πιο άνετη η ζωή της νοικοκυράς".

Στο Kαστελόριζο λειτουργούν έξι καφετέριες και δεκατρία εστιατόρια. Mπροστά από το μαγαζί του ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ανακοίνωσε στις 23 Aπριλίου 2010 την προσφυγή της χώρας μας στο Mηχανισμό Στήριξης. Aλλωστε το εστιατόριο "Aιολίς" του Γιάννη και της Nίτσας Kοντού είναι το πρώτο μαγαζί που συναντάει ο επισκέπτης μόλις κατεβαίνει από το πλοίο. "Γεννήθηκα στη Pόδο και αποφάσισα να ζήσω εδώ μαζί με τη γυναίκα μου πριν από έντεκα χρόνια. Mας άρεσε ιδιαίτερα η ησυχία και αποφασίσαμε να επενδύσουμε στο Kαστελόριζο. Eτσι το 2005 ανοίξαμε το εστιατόριο. Δυστυχώς νιώθουμε εγκαταλελειμμένοι από παντού. Kανείς δεν μας θυμάται..." σημειώνει ο ίδιος.

Γλυπτό. Eργο του γλύπτη Aλέξανδρου Zυγούρη που συμβολίζει την αδηφαγία.

Πόλος έλξης
Eστιατόριο διατηρεί στο νησί και ο Bαγγέλης Παπουτσής. O ιδιοκτήτης της ταβέρνας "Aλεξάνδρα" γεννήθηκε στο νησί, πήγε σχολείο στη Pόδο και τα τελευταία τρία χρόνια σερβίρει στους επισκέπτες, αλλά και στους ντόπιους νόστιμους ψαρομεζέδες, παραδοσιακό κατσικάκι γεμιστό στο φούρνο, κουτομάρι (ένα είδος πίτας), αλλά και ένα σιροπιαστό γλυκό με καρύδια, το "στραβό".

"Oταν σπούδαζα στην Aθήνα παρακαλούσα να γυρίσω πίσω στο Kαστελόριζο. Eδώ όλα είναι ήρεμα, χωρίς άγχος. O επισκέπτης έχει την ευκαιρία να ξεκουραστεί και να απολαύσει την ομορφιά του τοπίου" λέει ο κ. Παπουτσής. Mαζί με την οικογένειά του για τρεις μήνες πηγαίνει στη μακρινή Aυστραλία γιατί η γυναίκα του αν και κατάγεται από το Kαστελόριζο γεννήθηκε στη μακρινή ήπειρο.

Tέχνη. H Iταλίδα καλλιτέχνιδα Ρομπέρτα Μαράνιο εκθέτει τα έργα της σε γκαλερί του νησιού

H καλλιτέχνιδα Ρομπέρτα Μαράνιο άφησε τη Γένοβα πριν από δεκαοχτώ χρόνια για να ζήσει στην Eλλάδα και συγκεκριμένα στη Pόδο. Στο Kαστελόριζο βρίσκεται εδώ και δυο μήνες, αφού έργα της εκτίθενται στην γκαλερί "R". "Aποφάσισα να κάνω μια έκθεση στο νησί γιατί θεωρώ ότι έχει καλό επίπεδο τουρισμού. Aγαπώ τα χρώματα του νησιού και το φως. Tο φως εδώ είναι διαφορετικό. Eπίσης ξεχωρίζω την πίσω πλευρά που αντικρίζεις τα μικρά νησάκια. Σίγουρα θα επιστρέψω", προσθέτει.

Στοιχεία
Το Καστελόριζο σε αριθμούς

490 είναι οι μόνιμοι κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

72 ναυτικά μίλια ανατολικά της Pόδου βρίσκεται το νησί.

1,25 ναυτικά μίλια απέχει το Kαστελόριζο από τις νοτιοδυτικές ακτές της Tουρκίας.

Σπίτι. Tα χαρακτηριστικά χρωματιστά σπίτια του νησιού είναι δείγμα της παραδοσιακής δωδεκανησιακής αρχιτεκτονικής

8,9 τ. χλμ. είναι η συνολική έκταση του ακριτικού νησιού.

1306 το νησί καταλαμβάνεται από τους Iωαννίτες Iππότες. Eκείνη την εποχή η Mεγίστη αλλάζει το όνομά της σε Kαστελόριζο. Δόθηκε αυτό το όνομα από παραφθορά του Castello Rosso, δηλαδή το Kόκκινο Kάστρο, επειδή οι βράχοι που είναι χτισμένο το κάστρο είναι κόκκινοι.

1440 Aπό τότε και έως το 1522 το νησί κυριεύεται διαδοχικά από τους Aιγυπτίους, τους Φράγκους και τους Tούρκους.

1659 Tο Kαστελόριζο κυριεύεται από τους Bενετούς, το ξαναπαίρνουν πίσω οι Tούρκοι για να απελευθερωθεί το 1788 από τον Λ. Kατσώνη.

Aϊ-Γιώργης. 401 σκαλιά οδηγούν στο μοναστήρι

20ος αιώνας. Στις αρχές του αιώνα το νησί ήταν στη μεγαλύτερή του ακμή. Aριθμούσε τότε περί τους 12.000 με 14.000 κατοίκους.

1991 Tο νησί γίνεται γνωστό παγκοσμίως γνωστό μετά την προβολή της ταινίας "Mediterraneo" που απέσπασε το Oσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας.

25 περίπου εκκλησίες συναντάμε στο νησί. Oι 5 από αυτές είναι αφιερωμένες στον Aγιο Γεώργιο.

ΚΛΑΡΑ ΓΕΝΙΤΣΑΡΙΩΤΗ
clarayen@pegasus.gr

ΦΩTOΓΡAΦIEΣ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΣΒΑΝΤΗΣ

Kαΐκι. O Nίκος Mισσομικές μεταφέρει τους επισκέπτες και τους ντόπιους στη Γαλάζια Σπηλιά, στη Pω αλλά και στο Kας της Tουρκίας

antonis.pasvantis@gmail.com

 

Πηγή Εθνος

18.9.11

Γαστρονομικά : ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ (Γλυκά, γυναικεία μυστικά!)

Μια σειρά από μοναδικές ποικιλίες φρούτων του προικισμένου νησιού, μια ομάδα αποφασισμένων γυναικών, μια παράδοση γενεών και αστείρευτο μεράκι είναι τα "συστατικά" των γλυκών κουταλιών του Αγροτουριστικού Συνεταιρισμού "Αξιόκερσα".

Η Σαμοθράκη είναι και αυτή μια εσχατιά της Ελλάδας, δίπλα στην Ιμβρο και την Τένεδο. Από την Αθήνα χρειάζεται μία μέρα δρόμο με το αυτοκίνητο για την Αλεξανδρούπολη και από εκεί, απέναντι με το πλοίο σε περίπου μιάμιση ώρα. Οταν πατήσεις, όμως, το πόδι σου εκεί είναι σαν να βάζεις το κλειδί σε έναν χαμένο παράδεισο.
Καταρράκτες με γάργαρα νερά που καταλήγουν στη θάλασσα, βάθρες (μικρές λίμνες) στις πλαγιές του βουνού Σάος -ή Φεγγάρι, όπως το ονομάζουν οι ντόπιοι- πυκνά δάση από πλατάνια και αγριοκάτσικα που χοροπηδούν από βράχο σε βράχο σαν να έχουν βγει από καρτ ποστάλ της δεκαετίας του '60.
"Είμαστε σε έναν προικισμένο τόπο", ομολογεί η Πελαγία Ζολώτα, πρόεδρος του Αγροτουριστικού Συνεταιρισμού "Αξιόκερσα", που πήρε το όνομά του από τη μυστηριακή θεότητα των Καβείρων, των Μεγάλων Θεών της Σαμοθράκης, όπου ήταν αφιερωμένο και το ομώνυμο ιερό στην Παλαιόπολη. Κάθε καλοκαίρι, δέκα γυναίκες από τα Αλώνια, το Λάκωμμα, τη Χώρα και τις Καρυώτες σκαρφαλώνουν πάνω στα λυγισμένα από το βάρος δέντρα στα περιβόλια τους, φορτώνουν τα καλάθια με φρούτα, τα καθαρίζουν ένα-ένα με υπομονή και γεμίζουν τις κατσαρόλες για να φτιάξουν μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού. Χρυσά χέρια σαν των παλιών γυναικών και μια δύναμη που αντιστέκεται στις αντιξοότητες.
Τα δώρα της φύσης

Αγριοκέρασο. Ολα τα φρούτα προέρχονται από τα περιβόλια των γυναικών του συνεταιρισμού.

"Η καθεμία μεγάλωσε τα παιδιά της, έφτιαξε την οικογένειά της, αλλά κάποια στιγμή σκεφτήκαμε ότι έπρεπε να βγούμε έξω από το σπίτι. Οχι μόνο για να προσθέσουμε ένα εισόδημα, αλλά για να κάνουμε γνωστό τον τόπο μας". Η ιδέα του αγροτουριστικού συνεταιρισμού ξεκίνησε το 2000, με τη συμμετοχή πολλών γυναικών από διάφορα χωριά του νησιού, αλλά τελικά έμειναν μόνο δέκα, που γνωρίζονται από χρόνια και κατάφεραν να αντέξουν στα δύσκολα. "Οσο κι αν φαίνεται απλό, η γη χρειάζεται πολλή δουλειά. Ειδικά όταν δεν θες να χρησιμοποιήσεις λιπάσματα και φάρμακα". Οι γυναίκες του συνεταιρισμού ασχολούνται με τις δραστηριότητές τους σε μόνιμη βάση. "Κάθε μήνα έχουμε κάτι να κάνουμε: Φλωμάρια, τα τοπικά ζυμαρικά, τραχανά γλυκό από σπασμένο στάρι και κατσικίσιο γάλα, ρίγανη από τα βουνά, μαρμελάδες, λικέρ και τα κρύα βράδια του χειμώνα ζωγραφίζουμε στο χέρι τα μπουκάλια και τα βάζα".

Εργαστήρι. Γλυκό του κουταλιού καϊσί, το τοπικό βερίκοκο, και αγριοκέρασο στις μεγάλες κατσαρόλες στο εργαστήρι του συνεταιρισμού, στην Καμαριώτισσα.

Μια τέχνη που περνάει από γενιά σε γενιά από τους πρόσφυγες που έφτασαν από τα παράλια της Μικράς Ασίας με την Καταστροφή. Αυτοί άρχισαν να καλλιεργούν και τις τοπικές ποικιλίες φρούτων που δεν συναντά κανείς πουθενά αλλού: Πραούστι ή πραούστο, κάτι ανάμεσα σε δαμάσκηνο και αγριοκορόμηλο, που μαζεύεται μόνο πέντε μέρες το χρόνο στα μέσα του Ιουλίου ?"ούτε στο ψυγείο δεν κρατιέται", εξηγεί η Πελαγία?, καϊσί, το τοπικό βερίκοκο, ασκάμια, μαύρα μούρα, βάκκινα (ή βακκίνια), αγριοβατόμουρα, κοκκινάπιδο, κόκκινα αχλάδια, σπάνια πια, και αγριόσυκα που γεμίζουν τους μπαξέδες κάθε Μάιο.

"Συν κυδώνια, σταφύλια, καρυδάκι κάθε Ιούνιο, ρόδι, που γίνεται τέλειο λικέρ, σπαθόχορτο για το στομάχι -και λάδι για εντριβές- δυόσμο, βασιλικό, φλασκόνι, άγρια μέντα, θυμάρι και ρίγανη του βουνού. Η τέχνη είναι η ίδια με των μαμάδων μας: Φρούτο και ζάχαρη. Τίποτα παραπάνω". Από όπου το πλούσιο χρώμα και η μεστή γεύση, που δεν την ξεχνάς με τίποτα.

Χειροποίητα. Τα μπουκάλια για το λικέρ και τα βάζα για τα γλυκά ζωγραφισμένα τα βράδια του χειμώνα.

"Οταν υπήρχαν τα πλοία από το Λαύριο και έρχονταν κάθε καλοκαίρι οικογένειες από κάθε άκρη της Ελλάδας είχαμε μεγάλη πελατεία. Οι περισσότεροι, μάλιστα, άφηναν το τηλέφωνο για να τους τα στείλουμε σπίτι τους". Οι ποσότητες, όμως, είναι μικρές, αφού τα φρούτα έρχονται από τα περιβόλια των γυναικών και μέχρι στιγμής διατίθενται μόνο από το εργαστήριο στην Καμαριώτισσα.

Παράδοση. Γλυκό του κουταλιού ασκάμια, μαυροκέρασο, που είναι η σπεσιαλιτέ του νησιού, μαζί με το πραούστι.

"Το σκεφτόμαστε συχνά να στείλουμε στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αλλά είμαστε ακόμα στην αρχή. Με τα πρώτα κεφάλαια εξοπλίσαμε το εργαστήριο και τώρα προσπαθούμε να σταθούμε στα πόδια μας. Μακάρι να μπορούσαμε να κάνουμε διάσημο το προϊόν μας σε όλο τον κόσμο". "Δεν ξέρουμε αν υπάρχει μυστικό· μάλλον η αγάπη. Κάνουμε το ίδιο που θα κάναμε στα σπίτια, για την οικογένειά μας. Με την ίδια συνταγή και φροντίδα. Και μπορεί η Σαμοθράκη να είναι μακριά από την Αθήνα, αλλά εδώ όλα είναι αληθινά. Το ψάρι από τη θάλασσα, το κρέας από τα κατσίκια, τα τυριά από τα τυροκομεία του κάθε σπιτιού, η ρίγανη από το βουνό, οι ντομάτες και τα κολοκύθια από τα μποστάνια και το γλυκό του κουταλιού στο γυάλινο πιατάκι με ένα ποτήρι παγωμένο νερό όπως μάθαμε από τους παλιότερους. Αυτός είναι ο δικός μας πλούτος".

ΡΟΖΑ ΚΡΑΜΕΡΗ
ΦΩTOΓΡAΦIEΣ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΣΒΑΝΤΗΣ
antonis.pasvantis@gmail.com

Πηγή ΕΘΝΟΣ
4.9.11

Παγκράτι : Καθημερινότητα σε ρετρό φόντο

Από τις παλιότερες και ιστορικότερες αθηναϊκές γειτονιές, το Παγκράτι, διατηρεί μέχρι σήμερα την γοητευτικά αστική του αύρα και εξακολουθεί να προτιμάται από τους λάτρεις του κέντρου. Η ζωντάνια, οι "ευκολίες", τα μυθικά στέκια και οι ξεχωριστές, μυστικές του γωνιές, το καθιστούν αναντικατάστατο για όσους το έχουν ζήσει.

Ποιος θα φανταζόταν ότι το πυκνοκατοικημένο και πολύβουο Παγκράτι, μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα διέθετε μόλις ένα καφενείο, κι αυτό για κυνηγούς, και πολλά βατράχια. Σε αυτά, μάλιστα, οφείλεται και η προγενέστερη ονομασία "Βατραχονήσι" της σημερινής πλατείας Προσκόπων.

Η ανάπτυξή του ξεκίνησε από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Και ήταν εντυπωσιακή. Ηδη από το 1930 διέθετε φαρδείς και στρωμένους δρόμους, υποκαταστήματα όλων των μεγάλων τραπεζών, θέατρο, κινηματογράφο, καφενεία, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία και φωτογραφεία. Αλλά και άφθονα "καταστήματα της περμανάντ", στα οποία κατέφευγαν τα κορίτσια για να κάνουν εντυπωσιακή εμφάνιση στο μεγάλο "νυφοπάζαρο", που τα βράδια στηνόταν στη λεωφόρο Υμηττού. Λόγω της δυναμικής του, το Παγκράτι από τα προπολεμικά χρόνια συνιστούσε πόλο έλξης για τους κατοίκους των γύρω συνοικισμών. Ηταν το σημείο στο οποίο έρχονταν για να ψωνίσουν, να κάνουν τη βόλτα τους, να κόψουν κίνηση, να διασκεδάσουν, να φλερτάρουν. Μετά τον Β' Παγκόσμιο, η γειτονιά γνώρισε ακόμα μεγαλύτερες δόξες. Η ανέγερση κομψών αστικών πολυκατοικιών, αλλά και τα εγκαίνια του Χίλτον προσέλκυσαν την εύπορη μεσοαστική τάξη, ενώ η κοσμική και η πολιτιστική δράση ενισχύθηκε σημαντικά. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το Παγκράτι επέλεξαν για να μείνουν ηχηρά ονόματα του πολίτικου και καλλιτεχνικού χώρου: Από τον Γιώργο Σεφέρη και τον Μάνο Χατζιδάκι μέχρι τον Κάρολο Παπούλια.

Βολικό και ανθρώπινο
Σήμερα, παρά τα προβλήματά του, με βασικότερο αυτό του πάρκινγκ, το Παγκράτι εξακολουθεί να γοητεύει. "Είναι μια ήσυχη, παλιά γειτονιά που ακόμα διατηρεί τον ανθρώπινο χαρακτήρα και το ύφος της, παρά την πυκνοκατοίκηση και τα αυτοκίνητα. Είναι κέντρο-απόκεντρο και βολικό, έχει γωνιές, έχει πάρκα, έχει μέρη θρυλικά, όπως ο Μαγεμένος Αυλός, το Καφενείο Ελλάς, η πλατεία Προσκόπων. Παρά την εξέλιξη και τη φθορά, το Παγκράτι παραμένει καλή γειτονιά που ακόμα αντέχει στον χρόνο", εξηγεί ο Σταύρος Ζαλμάς.

"Μένω 10 χρόνια στο Παγκράτι. Παρότι ζούσα προηγουμένως στα Εξάρχεια, που τα λάτρευα, τελικά με κέρδισε και το αγάπησα, γιατί είναι γειτονιά ανθρώπινη, αλλά και βολική: Εχει μετρό, πας στο κέντρο με τα πόδια, έχει καλά στέκια. Κοντά στο σπίτι μου υπάρχουν πολύ ευχάριστα καφενεία και καφέ: το "Αερόστατο", το "Τρίγωνο", το κλασικό καφενείο στη Σπύρου Μερκούρη. Δίπλα μου είναι και το Πτι Παλαί -πάντα ωραίο να έχεις ένα σινεμά κοντά σου. Το καλοκαίρι υπάρχει το Οασις, ένας θερινός κινηματογράφος που τον έχουν δυο καταπληκτικές κυρίες και είναι σαν κήπος παλιάς μονοκατοικίας. Λειτουργούν επίσης από παλιά ωραίες ταβέρνες, όπως ο Ηλίας με τα μπιφτέκια και ο Γιώργος με τα μαγειρευτά. Πολύ ωραίο είναι και το Fatsio για τα μεσημέρια. Γενικώς το Παγκράτι έχει έναν αέρα περασμένων δεκαετιών. Δεν υπάρχει βιασύνη και άγχος όπως σε άλλες περιοχές. Είναι πιο ήρεμα εδώ. Γνωρίζεσαι με τους ανθρώπους, πιάνεις κουβέντα στο περίπτερο, στα μαγαζάκια, τα ψιλικά. Τα βράδια δεν φοβάσαι να περπατήσεις. Είναι ήσυχο, ασφαλές και κοντά στο κέντρο. Αυτά είναι τα μεγάλα του προσόντα", προσθέτει ο Δημήτρης Καταλειφός.

Για τη Θέμιδα Μπαζάκα, από την άλλη, βασικό δέλεαρ είναι και το πράσινο της περιοχής: "Πάντα μου άρεσε να μένω στο κέντρο. Στο Παγκράτι ζω πολλά χρόνια, από το 1988, και δεν θέλω να το αλλάξω. Αν και είναι τόσο κεντρικά, εδώ έχουμε το άλσος, τον Αρδηττό, αλλά και τον Εθνικό Κήπο δίπλα μας. Για μένα, που έχω την κουλτούρα του πάρκου -θα πάω για να μελετήσω, να πω τα λόγια μου, να διαβάσω- αυτό είναι πολύ σημαντικό", τονίζει. "Μπορώ να περάσω όλη τη μέρα μου στο Παγκράτι και δεν με νοιάζει να πάω αλλού. Είναι το πιο ωραίο κομμάτι της Αθήνας. Το αγαπώ. Είναι μια ήσυχη γειτονιά, όχι επικίνδυνη, με δικά της, ωραία μαγαζιά. Στην Αρχελάου, για παράδειγμα, έχουν ανοίξει πολλά εναλλακτικά μαγαζιά με ρούχα και αντικείμενα, που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το σημείο αυτό μου θυμίζει λίγο Βερολίνο...", συμπληρώνει.

Μαγεμένος αυλός
Το στέκι της πνευματικής ελίτ

Ο Μαγεμένος αυλός ανοίγει το 1961. Διαθέτει ατμόσφαιρα παλιάς καλής Κεντρικής Ευρώπης και σερβίρει πρώτος στην Ελλάδα πίτσα, αλλά και διεθνείς σπεσιαλιτέ, όπως τουρνεντό σοτέ, φοντί τυριών, βιενέζικο σνίτσελ και κροκέτες παρμεζάνα. Το 1965 ο Μάνος Χατζιδάκις τον κάνει στέκι του. Γύρω του συσπειρώνεται μια παρέα από τους σημαντικότερους διανοούμενους και καλλιτέχνες της εποχής. Ο περίφημος πίνακας που μέχρι σήμερα κοσμεί το εστιατόριο, τους απαθανατίζει: Μουντές, Πολυχρόνης, Κουρούπος, Αντωνίου, Λιγνάδης, Μινωτής, Μητρόπουλος, Μανιώτης, Γεωργουσόπουλος, Περαντινός, Σακκάς, Λιδωρίκης και Χατζιδάκις στο κέντρο.

τέτοιες γωνιές και μικρά μυστικά που γνωρίζουν μόνο οι κάτοικοι, έχει πολλά το Παγκράτι: "Είναι γειτονιά-αγκαλιά, όλα τα φέρνει στα πόδια σου: Από ολόφρεσκο ψάρι και καλό κρέας, μέχρι σπάνια μεταχειρισμένα βιβλία, ρούχα, βιολογικά λαχανικά και βότανα στον φτηνό παράδεισο της Φιλολάου, τον δρόμο με τη μεγαλύτερη ποικιλία σε σουβλάκι και κεμπάπ από οποιονδήποτε άλλο στην Αθήνα, τα τσουρέκια του Lido της Χρεμωνίδου, που όταν ψήνονται μοσχοβολά μαχλέπι όλη η γειτονιά, το παγωτό μουστάρδα της Τούλας-Εκλεκτούλας, τη λαϊκή της Τρίτης, τον ιστορικό φραπέ του Λέντζου, τη ρακή και τα κρητικά τυριά στη "Μινώα Τέρψη", το θείο ψωμί του κυρίου Δημήτρη στην "Πνύκα", το αιγυπτιακό καφενείο με τους αργιλέδες στο παλιό, αστικό κομμάτι της γειτονιάς, λίγο πιο κάτω από το Αλσος, με τις υπέροχες εξώθυρες των παλιών, αρχοντικών πολυκατοικιών. Και το βράδυ, όμως, πάλι εδώ θα έρθεις: Για κρητικές σπεσιαλιτέ στο "Μεϊντάνι", για πικάτα και τυροφλογέρες στη σκιά του Χατζηδάκι στον "Μαγεμένο Αυλό", για παϊδάκια στου "Ηλία", για κρέπες μετά το ξενύχτι στην Υμηττού", λέει η Ελένη Ψυχούλη.

Η ζωντάνια, οι "ευκολίες" του και τα σχετικά φθηνά ενοίκια έχουν προσελκύσει νέο κόσμο: "Αν κάνεις μια βόλτα στον Βασιλόπουλο, θα δεις όλο 30ρηδες και 40ρηδες", τονίζει η αρχιτέκτονας Ολγα Βενετσιάνου. "Τελευταία γνωρίζω συνέχεια ανθρώπους που μου λένε πως μένουν στο Παγκράτι, ενώ έχουν μετακομίσει και αρκετοί φίλοι μου εδώ. Είναι κάτι που μου αρέσει πολύ", λέει η Ελένη Κυπριώτη, υπεύθυνη επικοινωνίας στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.

Κράμα παλιού και νέου
Περπατώντας στο Παγκράτι αισθάνεσαι πως ο χρόνος έχει σταματήσει στα '60s και όπου να' ναι θα ξεπηδήσει ο Λάμπρος Κωσταντάρας από τη γωνία. Είναι η αίσθηση που δημιουργούν οι ρετρό πολυκατοικίες και τα μπακάλικα, τα συνοικιακά κομμωτήρια και οι vintage επιγραφές καταστημάτων. Εκτός όμως από ρετρό γωνιές, το Παγκράτι έχει να επιδείξει και σημαντικές, σύγχρονες "πρωτιές": Εδώ βρίσκεται η Σπονδή, το μοναδικό βραβευμένο με δύο αστέρια Michelin εστιατόριο της χώρας. "Το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε είναι κέντρο-απόκεντρο, απέχει μόλις 70 μέτρα από το Καλλιμάρμαρο. Αυτό του δίνει έναν φοβερό δυναμισμό. Ηταν το "αιθερικό" του χώρου που με τράβηξε για να στήσω εδώ τη Σπονδή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι συνθήκες της περιοχής σε επίπεδο κόστους με εξυπηρετούσε από επιχειρηματική άποψη -αν πήγαινα στο Κολωνάκι, θα είχα διπλάσια πάγια και ένας χώρος υψηλής εστίασης πρέπει να οργανώσει σωστά τα πάγιά του", εξηγεί ο ιδιοκτήτης Απόστολος Τραστέλης.

Πράσινο. Η οδός Εμπεδοκλέους, πίσω από το Στάδιο.

Εδώ κατοικοεδρεύει και το Sushi Bar, που σύστησε στους Ελληνες το σασίμι και το νίγκιρι. Εδώ βρίσκεται το Cucina Povera, με την εξαιρετική λίστα κρασιών και το νεοσύστατο Cucina Fresca, στον χώρο του ιστορικού μπαρ "Πάρτυ". Εδώ άνοιξε και το Village, το πρώτο multiplex στο κέντρο, αλλά και το πρώτο Friday's στο κέντρο.

Στοιχεία
Το Παγκράτι σε αριθμούς

Κριτήρια. Τα προσιτά ενοίκια και ο χαρακτήρας της γειτονιάς προσέλκυσαν την Ελένη Κυπριώτη.

• 10.000 τ.μ. πρασίνου, 98 δέντρα, 406 θάμνους και 9.000 τ.μ. χλοοτάπητα διαθέτει το Πάρκο Ριζάρη, στον Σταθμό του Ευαγγελισμού, μετά τα έργα ανάπλασης, που ολοκληρώθηκαν στο τέλος του 2009.
• 2.000-3.500 €/τ.μ. είναι Η τιμή των ακινήτων για αγορά και από 6€ έως 15€/τ.μ. για ενοικίαση. Οι ακριβότερες περιοχές είναι στο κέντρο του Παγκρατίου, κοντά στη Λεωφόρο Βασιλέως Γεωργίου και στο Αλσος Παγκρατίου.
• 3 γραμμές τρόλεϊ και περισσότερες από 10 γραμμές λεωφορείων περνούν από το Παγκράτι.
• 3 κινηματογραφοι, 1 multiplex και 1 θέατρο διαθέτει το Παγκράτι .
• 25.001-30.000 κάτοικοι ανά τ. χλμ. αντιστοιχούν στην περιοχή.
• 30 περίπου στρέμματα είναι η έκταση του Αλσους Παγκρατίου. Σύμφωνα με βασιλικό διάταγμα του 1902, έχει κηρυχθεί δασωτέα έκταση και το 1908 φυτεύτηκε με τη φροντίδα της Βασίλισσας Σοφίας. Από το 1936, θεωρήθηκε αναδασωτέα έκταση, κατόπιν απόφασης του Υπουργείου Γεωργίας και υπάχθηκε στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Πριν από τη γερμανική κατοχή στο Αλσος υπήρχε ζωολογικός κήπος, ενώ κατά τη δεκαετία του '70 λειτουργούσε στον χώρο του το διάσημο Eλεύθερο Θέατρο.

ΕΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ
eafb6@yahoo.com

ΦΩTOΓΡAΦIEΣ: ZΩΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗ
www.zoehatziyannaki.com

Πηγή ΕΘΝΟΣ

18.9.2011