Κυριακή 6 Μαρτίου 2011

Βιέννη-Αθήνα, δύο και μόνο δάκρυα ευθύνης

Πολλές φορές φταίει η αφέλειά μου. Φταίει επίσης ότι δεν θέλω να αποδεχθώ ορισμένα πράγματα. Να αναφωνήσω ότι αυτοί είμαστε. Μεσογειακοί, φασαριόζικοι τύποι που καθημερινά σκαρφιζόμαστε διάφορους τρόπους για να ικανοποιήσουμε το υπερτροφικό εγώ μας και να επιδείξουμε το εύρος των... προνομίων μας. Ναι, εγώ κι όχι εσύ. Κατάλαβέ το! Αλήθεια, πόσες φορές, περνώντας βράδυ έξω από το Μέγαρο Μουσικής επί της Βασιλίσσης Σοφίας έχω εκφράσει βλακωδώς την απορία μου για τον συνωστισμό κυβερνητικών και μη αυτοκινήτων (συνήθως κατάμαυρων πολυτελών οχημάτων), αλλά και ταξί, οι οδηγοί των οποίων κλασικά παρανομούν, στο όνομα μιας διπλής και τριπλής κούρσας! Και βεβαίως, βλακωδώς και πάλι, έχω αναρωτηθεί αν τίθεται θέμα αστυνομικής ασυλίας για τις δύο κατηγορίες των οχημάτων ή έχει συναφθεί διαβολικό και με ρήτρες συμβόλαιο με την εκάστοτε εξουσία.

Οι σκέψεις αυτές έγιναν ξαφνικά βασανιστικές όταν προ ημερών βρέθηκα έξω από την Οπερα της Βιέννης. Ηταν Παρασκευή βράδυ και το βαγκνερικό αριστούργημα «Ιπτάμενος Ολλανδός» ήταν πραγματική πρόκληση. Πρόκληση που δεν ξεπέρασα, αλλά αποδέχθηκα, όπως ακριβώς θα αποδεχόμουν την πρόκληση για τις «Ικέτιδες» του Αισχύλου. Πλησιάζοντας στο απαστράπτον κτίριο υπέθεσα ότι θα έπεφτα σε μποτιλιάρισμα, σε υπερπληθώρα λιμουζινών και ταξί. Περίεργο, είπα μέσα μου, φτάνοντας. Ησυχία απόλυτη. Λιγοστά τα αυτοκίνητα. Ο κόσμος κατευθυνόταν στην Οπερα πεζή. Δεν θύμιζε μπουλούκι που στριμώχνεται για να φτάσει στο ταμείο ή στους ελεγκτές των εισιτηρίων. Υπήρχε συνεχής, ομαλή ροή των πραγμάτων. Δεν τόλμησα να ρωτήσω κανέναν γύρω μου. Αλλωστε, πώς ακριβώς θα έθετα το ερώτημα; Προχώρησα μαζί με όλους τους θεατές στη μεγάλη αίθουσα της Οπερας, κατάμεστη σε ελάχιστα λεπτά, κάθησα και περίμενα να ξεκινήσει η βυθισμένη στην απόγνωση του έρωτα βαγκνερική όπερα. Στο μεταξύ, το βλέμμα μου περιστρεφόταν σαν γυροσκόπιο στην αίθουσα, αποτυπώνοντας συμπεριφορές, κινήσεις, ακούγοντας λέξεις (ό,τι μπορούσα να καταλάβω...). Ησυχος κόσμος, ευγενικός, με κάποιες φιλοφρονήσεις μεταξύ των κυριών, αλλά ώς εκεί. Οι περισσότεροι ήταν απλά ντυμένοι, αν και εγώ, επηρεασμένη από την αυτοκρατορική Αυστρία, περίμενα να απολαύσω τουαλέτες και γάντι ασημί, ενδεχομένως και σπουδαία περιδέραια. Τίποτα. Απολύτως τίποτα. Απλότητα παντού, κάτι σαν σύνθημα. Μοναδική εξαίρεση, μια νεαρή ερωτευμένη κοπέλα που φορούσε μαύρο γάντι ώς τον αγκώνα και σε όλη την παράσταση έσφιγγε τρυφερά το χέρι του δικού της...

Για όλους εμάς
Κι όταν το χειροκρότημα κορυφώθηκε, όταν οι πρωταγωνιστές και οι μουσικοί χάθηκαν μέσα στα ενθουσιώδη επιφωνήματα και τα μπιζ, όταν σήμανε το τέλος, πήρα τον δρόμο προς την έξοδο, έντρομη ότι δεν θα ’βρισκα ταξί. Τόσος κόσμος, σκέφτηκα! Επεσα έξω. Στη λεωφόρο, τα πάντα θύμιζαν ένα συνηθισμένο ήσυχο κρύο βράδυ του Φλεβάρη στη βιεννέζικη πρωτεύουσα και τα ταξί ήταν όλα εκεί, κινούμενα σιγά σαν στρατιωτάκια στη σειρά. Δεν έκανα ούτε δύο λεπτά για να μπω σε ένα από αυτά και να δώσω τη διεύθυνση του ξενοδοχείου. Φτάνοντας, σκούπισα δύο δάκρυα που ήρθαν απρόσκλητα. Το ένα ήταν για τον δυστυχισμένο Ολλανδό του Βάγκνερ, τον καταδικασμένο να αναζητεί αιωνίως την αγάπη. Το άλλο ήταν για εμάς. Για όλους εμάς που έχουμε τόσο δρόμο να διανύσουμε για να αποκτήσουμε σαφή έννοια του σεβασμού του χώρου, του τόπου και του συνανθρώπου.

Της Ρίτσας Μασούρα

5.3.2011

Για καφέ στην Ομόνοια

Τι κάνεις αν βρεθείς στην περιοχή της Ομόνοιας και σου έρθει επιθυμία για ένα καφέ; Να διαβάσεις την εφημερίδα σου ή ένα περιοδικό από το καλά ενημερωμένο πρακτορείο ξένου Tύπου στο τέρμα της Πανεπιστημίου; 

Οσο υπήρχε το «Νέον», με όση λούμπεν πατίνα του άφησαν οι συνεχείς ανακαινίσεις, το εξαιρετικά βραχύβιο «Starbucks» των Χαυτείων (καταστράφηκε ολοσχερώς στα «Δεκεμβριανά» του ’08) και τα καφέ των ξενοδοχείων που έκλεισαν τελικά πριν από λίγες εβδομάδες, η αναζήτηση μιας τόσο καθημερινής απόλαυσης δεν ήταν ποτέ ο τωρινός πονοκέφαλος. Σκεφτείτε το λιγάκι: στην πιο κεντρική πλατεία της Αθήνας και να δυσκολεύεσαι να βρεις ένα αξιοπρεπές μέρος για να χωθείς!

Κι όμως, κάπου εδώ κοντά λειτουργεί, σχεδόν δύο χρόνια πια, ένα από τα ωραιότερα καφέ της Αθήνας. Στον τελευταίο όροφο του παλιού ξενοδοχείου «Παλλάδιον», στη συμβολή της Πανεπιστημίου 54 με την οδό Εμμανουήλ Μπενάκη. Αλλά το ξεχνάμε γιατί εξωτερικά περνάς από τη ναυαρχίδα του δισκοπωλείου «Metropolis» και πολλοί Αθηναίοι εξακολουθούν να αγνοούν πως το υποδειγματικά ανακαινισμένο μέγαρο του 1915 κρύβει ένα καλό μυστικό.

Η μεγάλη σάλα του τετάρτου ορόφου με τις καλοδιατηρημένες οροφογραφίες ήταν κάποτε το σαλόνι αυτού του ρομαντικού κτιρίου της Αθήνας. Εργο του πολιτικού μηχανικού Παναγιώτη Ζίζηλα (1861 - 1931), λειτούργησε για ένα μεγάλο διάστημα ως ξενοδοχείο, αρχικά με την επωνυμία «Πριγκίπισσα Σοφία» αλλά κυρίως ως «Παλλάδιον» (μετά το 1920).

Στην ίδια σάλα σήμερα απλώνεται το ευρύχωρο καφέ του «Μetropolis». Λευκές καρέκλες και τραπέζια με σχεδιαστικές καταβολές στο σκανδιναβικό ντιζάιν κάνουν αντίθεση με τη σκούρα μοκέτα, ενώ ανάμεσα στις μπαλκονόπορτες που βλέπουν την Πανεπιστημίου έχουν διαμορφωθεί μικρές προθήκες με εκδοτικές προτάσεις από το βιβλιοπωλείο του τρίτου ορόφου. 

Υπάρχει ησυχία και σεβασμός στην ιδιωτικότητα, αυτό είναι ένα μεγάλο προσόν για τα δεδομένα της Αθήνας. Λειτουργεί ώρες καταστημάτων (9 με 9 καθημερινές, μέχρι τις 8 Σάββατα) ενώ προσφέρεται wi-fi εύκολα και ανέξοδα. 

Κυρίως, όμως, είναι η αίσθηση ότι είσαι περιτριγυρισμένος από ένα ζωντανό κομμάτι Iστορίας. Ενας, σχεδόν, αιώνας. Τι απόλαυση!

5.3.2011

Σάββατο 5 Μαρτίου 2011

Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος "Λίλιαν Βουδούρη"

H Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας "Λίλιαν Βουδούρη", μια ιδέα του Συλλόγου "Οι Φίλοι της Μουσικής", με το όραμα να δημιουργηθεί μια μεγάλη δεξαμενή πληροφοριών όχι μόνο για τη μουσική αλλά και για άλλες τέχνες, δημιουργήθηκε με στόχο να εξυπηρετεί και να στηρίζει ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα.
Η βιβλιοθήκη άνοιξε επίσημα τις πύλες της, το 1997, και μέχρι σήμερα η λειτουργία της αποτελεί σημαντικό κέντρο μελέτης της μουσικής.

• Συλλογή
Το επικεντρωμένο στη δυτική μουσική υλικό της βιβλιοθήκης, δεν υστερεί καθόλου σε κάλυψη της αρχαίας, βυζαντινής, παραδοσιακής αλλά και έντεχνης ελληνικής μουσικής.
Η συλλογή ολοκληρώνεται με υλικό γύρω από την παραδοσιακή μουσική διαφόρων πολιτισμών ανά τον κόσμο και την τζαζ, ενώ αξιόλογες είναι και οι συλλογές για την αρχαία ελληνική τέχνη, το θέατρο, το χορό, τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και τις καλές τέχνες.
Η συλλογή, που αυξάνεται καθημερινά, περιλαμβάνει βιβλία, ηχογραφήσεις, παρτιτούρες, μικροφίλμ, μικροφίς, περιοδικά, προγράμματα συναυλιών, CD-ROM, βάσεις δεδομένων κ.ά.

• Αρχείο ελληνικής μουσικής
Το Αρχείο Ελληνικής Μουσικής δημιουργήθηκε για να καλύψει την ανάγκη ύπαρξης ενός φορέα ειδικού στη συγκέντρωση, επεξεργασία και τεκμηρίωση κάθε είδους υλικού σχετικού με την ελληνική μουσική, με απώτερο σκοπό να αποτελέσει το κέντρο για τη διάσωση, διαφύλαξη και μελέτη της ελληνικής μουσικής.
Η συλλογή περιλαμβάνει σπάνια ντοκουμέντα, χειρόγραφα και αρχεία, σύγχρονες και παλαιές εκδόσεις σχετικές με την αρχαία, βυζαντινή, παραδοσιακή και έντεχνη ελληνική μουσική.
Πολύτιμο τμήμα του Αρχείου Ελληνικής Μουσικής είναι τα αρχεία Ελλήνων συνθετών και καλλιτεχνών, τα οποία έχουν περιέλθει σε αυτό.

• Εγκαταστάσεις
Στις εγκαταστάσεις του κτιρίου της βιβλιοθήκης που αποτελείται από 4 επίπεδα, περιλαμβάνονται τα αναγνωστήρια, τα οποία μπορούν να φιλοξενήσουν μέχρι και 100 αναγνώστες.
Το ισόγειο διαθέτει 10 θέσεις υπολογιστών με ελεύθερη πρόσβαση στο internet.
• Αίθουσα διδασκαλίας 140 τ.μ. και χωρητικότητας 100 ατόμων, για συναυλίες, διαλέξεις, μαθήματα, προβολές εικόνας και βίντεο κ.ά.
• Υπηρεσίες κοινού
• Αναζήτηση στους ηλεκτρονικούς καταλόγους
• Πρόσφατα αποκτήματα
• Βιβλία αναφοράς
• Αναγνωστήριο Β, με βιβλία αναφοράς για τις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες
• 40 θέσεις για μελέτη
• Εκθετήριο περιοδικών
Στον Α' όροφο υπάρχει το αναγνωστήριο Α, με βιβλία αναφοράς για τη μουσική και παρτιτούρες
• Θέσεις για οπτικοακουστικά μέσα
• 40 θέσεις για μελέτη
• 5 δωμάτια μελέτης
• 2 δωμάτια με πιάνο, με ειδική ηχομόνωση
• Παιδική Bιβλιοθήκη, όπου μπορούν να φιλοξενηθούν μικρές ομάδες παιδιών 5 έως 10 ετών
Οι υπόλοιποι χώροι διαθέτουν:
• 4 Βιβλιοστάσια με ειδικές συνθήκες φύλαξης
• Computer room
• Εργαστήριο ψηφιοποίησης
• Εργαστήριο βιβλιοδεσίας
• Γραφεία προσωπικού
• Λογιστήριο

• Ηλεκτρονικές υπηρεσίες
Ιστοσελίδα
Κύριο μέλημα της Βιβλιοθήκης, από την ίδρυσή της το 1997, ήταν να διευκολύνει την πρόσβαση κάθε ενδιαφερόμενου στο πλούσιο υλικό της, γεγονός που μπορούσε να γίνει πραγματικότητα μόνο μέσω της ηλεκτρονικής οδού. Έτσι, υπήρξε μία από τις πρώτες ελληνικές βιβλιοθήκες που εμφανίστηκαν στο διαδίκτυο (www.mmb.org.gr), λειτουργώντας ως όχημα για την έρευνα και τη διάδοση της ελληνικής μουσικής και πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας.
Ηλεκτρονικές πηγές που δημιουργήθηκαν στη Βιβλιοθήκη
Πρόκειται για τον Κατάλογο (ΟPAC), τους Καταλόγους αρχείων Ελλήνων συνθετών, την Εργογραφία (κατάλογοι έργων 150 ελλήνων και ξένων συνθετών), το Τετράδιο (ηλεκτρονικό περιοδικό με πρωτότυπα άρθρα), τα κείμενα και τα βίντεο διαλέξεων των εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Βιβλιοθήκης και τα εκπαιδευτικά προγράμματα "Η Καμεράτα πάει σχολείο" και "Επαγγέλματα από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού".
Ηλεκτρονικές βάσεις με συνδρομή
Παράλληλα, ακολουθώντας τις εξελίξεις στο χώρο της τεχνολογίας και τις εφαρμογές της στη βιβλιοθηκονομία και τις υπηρεσίες πληροφόρησης, η Βιβλιοθήκη διαθέτει βάσεις δεδομένων μέσω διαδικτύου, συμπληρώνοντας έτσι τη βιβλιογραφία και κυρίως τη συλλογή των επιστημονικών περιοδικών που τώρα πια διατίθενται και ηλεκτρονικά.

• Εκπαιδευτικά προγράμματα
ΜελΟδύσσεια: Μια μουσική ιστορία για νέους
Είναι μια διαδικτυακή, εκπαιδευτική εφαρμογή για την ιστορία της δυτικοευρωπαϊκής μουσικής από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα για νέους και φιλόμουσους η οποία πραγματοποιήθηκε με την χορηγία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (http://melodisia.mmb.org.gr).
Κύκλοι διαλέξεων
Η Βιβλιοθήκη διοργανώνει ετήσιους κύκλους διαλέξεων, καθώς και ημερίδες με διαπρεπείς επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ελληνικά Λαϊκά Μουσικά Όργανα
Στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών της δραστηριοτήτων εξέδωσε το CD-ROM «Ελληνικά Λαϊκά Μουσικά Όργανα», το οποίο διατίθεται δωρεάν σε σχολεία και ωδεία.
Ξεναγήσεις σχολείων
Σε τακτική-περιοδική βάση η Βιβλιοθήκη διοργανώνει ξεναγήσεις για όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες και για διαφορετικές ομάδες επισκεπτών.
Φιλοξενούμενα σεμινάρια
Στους χώρους της φιλοξενούνται και βρίσκουν υλικοτεχνική υποστήριξη εξειδικευμένα σεμινάρια πανεπιστημιακών τμημάτων.
Διοργάνωση συνεδρίων
Η Βιβλιοθήκη έχει διοργανώσει σε συνεργασία με τον Οργανισμό Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και άλλους φορείς διεθνή μουσικολογικά συνέδρια, υποστηρίζοντας και την έκδοση των πρακτικών.
Παιδική Βιβλιοθήκη
Το παιδικό τμήμα διαθέτει βιβλία και οπτικοακουστικό υλικό για ηλικίες 5-10 ετών, ενώ διοργανώνει και εκπαιδευτικά προγράμματα

• Ερευνητικά προγράμματα
Ψηφιοποίηση αρχείων
Η Βιβλιοθήκη έχει ψηφιοποιήσει 350.000 τεκμήρια της συλλογής της και διαθέτει στο διαδίκτυο αρχεία συνθετών, σπάνια βιβλία, παρτιτούρες και προγράμματα σχετικά με την ιστορία της Ελληνικής μουσικής ζωής με την υποστήριξη της Κοινωνίας της Πληροφορίας και της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (http://digma.mmb.org.gr).
Καταγραφή, μελέτη και προβολή της μουσικοχορευτικής παράδοσης της Ελλάδας.
Αυτό το πρόγραμμα με αφετηρία τη Θράκη και την Ανατολική Μακεδονία, μελετά το τραγούδι, τη μουσική και το χορό σε ιστορική και πολιτισμική προοπτική.
Το ψηφιοποιημένο υλικό, που προήλθε από τη συστηματική έρευνα και καταγραφή, διατίθεται μέσω της ιστοσελίδας υπό τη μορφή πολυμεσικής βάσης δεδομένων, με εικόνα, ήχο και βίντεο.

• Συνεργασία με άλλους φορείς
Στη διάρκεια της λειτουργίας της η Βιβλιοθήκη έχει συμμετάσχει σε προγράμματα και έχει συνεργαστεί με φορείς, όπως η EUROPEANA, o Ιστός (κατόπιν e-paideia), το πρόγραμμα Harmonica, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών και το Αρχαιολογικό Μουσείο του Δίου, παρέχοντας ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο. Συμμετέχει επίσης στον διεθνή βιβλιογραφικό οργανισμό RILM, παρέχοντας τεκμηριωμένη βιβλιογραφική καταγραφή όλης της ελληνικής μουσικολογικής και μουσικογραφικής παραγωγής, εντάσσοντάς την με αυτό τον τρόπο στον διεθνή επιστημονικό χάρτη.

• Υπηρεσίες
Η Βιβλιοθήκη διαθέτει το υλικό και τις υπηρεσίες της δωρεάν.
Ωρες λειτουργίας:
Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή από 10:00 έως 16:45 και Τετάρτη από 10:00 έως 19:00.
Είναι κλειστή Σάββατο και Κυριακή, τις επίσημες αργίες και 2 εβδομάδες το καλοκαίρι.
Για να γίνει κανείς τακτικό μέλος πρέπει να είναι τουλάχιστον 15 ετών και να έχει αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο.
Η χρήση του υλικού επιτρέπεται μόνο μέσα στο χώρο της Βιβλιοθήκης.

Πληροφορίες:
Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη»
Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη
Αθήνα 115 21
Τηλ: 210 7282 778
Fax: 210 7259 196
http://www.mmb.org.gr
e-mail: library@megaron.gr

Πηγή in gr

Αλ. Φασιανός και όχι μόνο....

"Προχθές κοίταζα κάτι παλιές φωτογραφίες που είχα φυλάξει σ' ένα χαρτονένιο κουτί. Σ' αυτές τις φωτογραφίες είδα και κάτι συγγενείς και γνωστούς της οικογένειάς μου, αδύνατους, με λεπτά πρόσωπα, καπέλα, σακάκια σταυρωτά και φαρδιά παντελόνια.

Τα μάτια τους είχαν τόσο ωραία έκφραση που φαινόντουσαν μεγάλα. Αμέσως έκανα τη σύγκριση με τους σημερινούς που είναι πάνχοντροι, προγάστορες και με βλέμμα προκλητικό και αδηφάγο. Και σκέφτηκα ότι οι σημερινοί τρώνε καλά, έχουν πολλά πράγματα, σπίτια, αυτοκίνητα, ψυγεία, αποχυμωτές, μίξερ κι ένα σωρό άλλα που μπερδεύουν τη ζωή τους, την κάνουν πιο ακριβή, αλλά και ευάλωτη από το οποιοδήποτε κράτος. Γιατί από την ύλη αντλείται το χρήμα. Αμα δεν έχεις τίποτε, κανείς δεν μπορεί να σε αγγίξει.

Οταν παντρευόταν κάποιος παλιά, νοίκιαζε μια καμαρούλα σε αυλή. Είχε ένα κρεβάτι, δυο καρέκλες, ένα τραπέζι, μια λάμπα πετρελαίου ή ένα λαμπτήρα 60 κηρίων που κρεμόταν από το ταβάνι. Και έκανε και παιδιά. Και μπορούσε να τα αναστήσει έτσι, γιατί είχε μηδαμινά έξοδα. Ηταν πλούσιος στη φτώχεια του. Ολοι θα αναρωτιόμαστε, οι πιο παλιοί τουλάχιστον, πώς μπορούσαμε και κάναμε τόσα πράγματα αφού δεν υπήρχαν χρήματα. Πόσοι και πόσοι δεν έγιναν ποιητές, ζωγράφοι, επιστήμονες, επιχειρηματίες, ξεκινώντας από τα δωματιάκια στις αυλές αυτές των θαυμάτων.

Τώρα όπως έγιναν τα πράγματα, δύσκολα θα μπορείς να αναπτυχθείς, γιατί σκέφτεσαι τα δευτερεύοντα της ζωής. Πώς να πληρώσεις το ηλεκτρικό, το νερό, το πετρέλαιο, το αυτοκίνητο, τα τέλη και τις εισφορές. Ο σημερινός άνθρωπος δεσμεύεται ή καλύτερα παγιδεύεται από τις απαιτήσεις της ίδιας του της ζωής. Η ευτυχία τον πλησιάζει λίγο και χάνεται γρήγορα χωρίς να μπορεί να την αγγίξει, γιατί συνήθως καραδοκούν ο φόβος και η δυστυχία. Τα σκέφτομαι όλα αυτά και λέω μέσα μου πως ευτυχής είναι αυτός που έχει τις λιγότερες ανάγκες. Οταν μπαίνεις σ' ένα καινούργιο δωμάτιο που είναι άδειο, λες τι ωραίο που είναι και πόσο μεγάλο. Μετά, όταν αρχίζεις να το κατοικείς, μαζεύεις πράγματα και ύστερα από χρόνια βλέπεις τον χώρο να έχει μικρύνει. Βλέπεις ότι αδίκως τα μάζευες όλα αυτά τα πράγματα, σου είναι άχρηστα και δεν τολμάς να τα πετάξεις μη τυχόν και τα χρειαστείς κάποια στιγμή. Ετσι δεσμεύεσαι και πάσχεις.

Ο Τσαρούχης έμενε σ' ένα μικρό δωματιάκι στο Παρίσι. Εκεί ζούσε, ζωγράφιζε, έτρωγε. Μια γνωστή του που τον επισκέφτηκε, του λέει: «Βρε Γιάννη μου, τώρα που κερδίζεις και χρήματα, να καλυτερεύσεις τη ζωή σου και να πάρεις έναν πιο μεγάλο χώρο».

Κι ο Τσαρούχης τής απάντησε:

«Εμένα το επόμενο στάδιο θα είναι να γίνω κλοσάρ».  

Δεν κατάλαβε η κυρία ότι δεν τον ένοιαζαν οι συνθήκες της ζωής του, αλλά η δημιουργία. Ας προσπαθήσουμε κι εμείς λοιπόν μέσα σ' αυτή την κρίση να εργαζόμαστε, να δημιουργούμε κάτι."



Πηγή : LesNouances (Youtube)

Δημοφιλείς στο σχολείο μέσω βίας

Για πολλούς εφήβους, κάθε ημέρα είναι ένας αγώνας για να γίνουν αποδεκτοί στις πιο δημοφιλείς παρέες του γυμνασίου. Πρόσφατη έρευνα καταδεικνύει ότι ακόμα και μαθητές σχετικά δημοφιλείς μπορούν να βρεθούν στο στόχαστρο των συμμαθητών τους και να γίνουν αποδέκτες της επιθετικής τους συμπεριφοράς. Τα συμπεράσματα της πιο πρόσφατης έρευνας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, που θα δημοσιευθούν στην επιθεώρηση American Sociological Review, αποκαλύπτουν μια άλλη «προοπτική» της διαστρωμάτωσης των εφηβικών κοινωνικών ομάδων. Η νέα μελέτη αμφισβητεί τα στερεότυπα της γυμνασιακής κοινότητας: τον «νταή» της τάξης και το αδύναμο και «περίεργο» θύμα.
Ασφαλώς οι πιο γνωστές υποθέσεις κακοποίησης (μπούλιινγκ) αφορούν μαθητές που βρίσκονται στο περιθώριο της σχολικής κοινότητας. Οι τελευταίες έρευνες υποδεικνύουν ότι υπάρχουν διαφορετικές μορφές επιθετικής συμπεριφοράς σε όλα τα σκαλοπάτια της κοινωνικής κλίμακας στη μαθητική κοινότητα. Ο «νταής» του σχολείου δεν είναι απαραίτητα από τη φύση του επιθετικός ή απροσάρμοστος και η συμπεριφορά του συχνά οφείλεται στην προσπάθεια να γίνει αποδεκτός από τους συμμαθητές του. Ετσι, ακόμα και παιδιά που είναι δημοφιλή στο σχολείο βρίσκονται στο στόχαστρο κάποιων συμμαθητών τους σε έναν ατέρμονα αγώνα για την ανέλιξη στην ιεραρχία.
Στη μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας έλαβαν μέρος 3.722 μαθητές που φοιτούσαν από τη δευτέρα γυμνασίου έως την πρώτη λυκείου σε τρεις κομητείες της Βόρειας Καρολίνας. Ολοι κλήθηκαν να απαριθμήσουν τους πέντε καλύτερους φίλους τους και στη συνέχεια να αποκαλύψουν κατά πόσον είχαν υπάρξει θύματα σωματικής κακοποίησης, παρενόχλησης, εάν τους εξύβρισαν ή αν είχαν γίνει στόχοι κακόβουλων σχολίων ή είχαν απομονωθεί, και τέλος να «ομολογήσουν» αν ποτέ προέβησαν σε τέτοιες πράξεις. «Δεν έχει σημασία πόσους φίλους έχει κάθε παιδί, αλλά και ποιοι είναι αυτοί οι φίλοι», εξηγεί ο Ρόμπερτ Φάρις, αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας. «Τα παιδιά για τα οποία συζητάμε βρίσκονται στο επίκεντρο της δράσης».
Μετά τη δημιουργία των σχετικών προτύπων, οι ερευνητές κατέγραψαν τι συνέβαινε στους πιο επιθετικούς μαθητές. Οπως διαπίστωσαν, η άνοδος στην κοινωνική κλίμακα και η ενίσχυση της θέσης κάθε παιδιού σχετίζονταν πάντα με αύξηση της επιθετικότητάς του. Οταν τα παιδιά βρίσκονταν στην κορυφή της κλίμακας της δημοτικότητας -στο 2% των περιπτώσεων- σταματούσαν να επιδεικνύουν επιθετικότητα. Κατά πάσα πιθανότητα, αυτό συμβαίνει διότι δεν υπάρχει ανάγκη να είναι επιθετικά αφού ήδη έχουν κατακτήσει την κορυφή της κοινωνικής σκάλας. Περισσότερη βίαιη συμπεριφορά θα ήταν αντιπαραγωγική και θα εξέφραζε ανασφάλεια.
Συνολικά το ένα τρίτο των μαθητών έχει, κατά καιρούς, επιδείξει βίαιη συμπεριφορά. Σε μια άλλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε φέτος, ο δρ Φάρις απέδειξε ότι η κακοποίηση έχει κατά κύριο λόγο τους «κοινωνικούς αντιπάλους» του «νταή».
«Μέχρι σήμερα μελετούμε τους νταήδες των σχολείων και επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον στα προβλήματα ψυχικής υγείας που ίσως έχουν. Πρέπει να δούμε με ποιον τρόπο η βίαιη συμπεριφορά των παιδιών εντάσσεται μέσα στον κοινωνικό ιστό της σχολικής κοινότητας», καταλήγει ο συντάκτης της έκθεσης.
Τα συμπεράσματα της έρευνας θεωρούνται πολύ σημαντικά καθώς η κακοποίηση μαθητών από τους συμμαθητές τους λαμβάνει πολύ μεγάλες διαστάσεις. Πολλοί εκπαιδευτικοί πιστεύουν ότι και τα παιδιά -τα πιο δημοφιλή- είναι δυνατόν να βοηθήσουν, αν όχι στην εξάλειψη, στον περιορισμό του φαινομένου. Τέτοια πιλοτικά προγράμματα έχουν αποδειχθεί άκρως επιτυχή.

The New York Times
17.2.2011

"Κακοί" ροκάδες, πρόσκοποι και χίπις στα Μάταλα

Πώς αντέδρασε η κοινωνία της Κρήτης στους χίπις; Πώς συνδέθηκε ο κινηµατογράφος µε τα κινήµατα του ‘60; Αυτά είναι δύο µόνο από τα ερωτήµατα στα οποία προσπαθεί να δώσει απάντηση ένα βιβλίο για την «Ελληνική νεολαία στον 20ό αιώνα»

Πώς ξεκίνησε το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα; Οι πρώτες κλωτσοπατινάδες ξεκίνησαν από Ελληνες που είχαν ζήσει στο εξωτερικό. Τα παιχνίδια ονοµάζονταν εγγσερσάιζ και παίζονταν µέσα στα γυµναστήρια. Μετά το football θα µεταφραστεί «ποδοσφαίρισις» και θα έχει αφανή ήρωά του στην Ελλάδα έναν ποδοσφαιριστή της ελβετικής Σερβέτ. Ηταν ο Παναγής Βρυώνης που στα είκοσι χρόνια του, το 1891, προσπαθούσε να µάθει τους φίλους τουνα κλωτσούν το τόπι, γράφει ο Γιώργος Γάσιας. Εφερε µάλιστα µπάλες και σαµπρέλες απ’ έξω, εγκατέστησε και «γκολ-ποστ» στα χωράφια των Ιλισίων και η περιπέτεια του ποδοσφαίρου άρχισε.

Οχι πάντως χωρίς προβλήµατα. H «νεοφανής παιδιά», όπως έλεγαν τότε, µόλις άρχισε να διαδίδεται, συνάντησε την οργανωµένη αντίδραση των γυµναστών. Αυτοί ήταν υπέρµαχοι της πειθαρχηµένης συλλογικής εκγύµνασης αλλά και της λεγόµενης ηθικής δύναµης του κλασικού αθλητισµού – αυτά, βέβαια, πολύ πριν από την ευρεία διάδοση των αναβολικών – και διατύπωναν θεωρίες περί «της καταστροφής που επιφέρει το ποδόσφαιρον εις τον οργανισµόν». Μ’ αυτά και µ’ αυτά όχι µόνο δεν εµπόδισαν τη διάδοση του νέου παιχνιδιού, αλλά προκάλεσαν, µετά το 1906, και την απόσχιση των ποδοσφαιρόφιλων από τους γυµναστικούς συλλόγους, µε την ίδρυση καθαρόαιµων ποδοσφαιρικών σωµατείων.

EΣο ΕΤΟΙΜΟΣ. Περίπου την ίδια εποχή αλλά για άλλους λόγους, άρχισε να διαδίδεται και ο προσκοπισµός. Βασίστηκε σε βρετανικά πρότυπα – ο ιδρυτής, άλλωστε, της κίνησης ήταν Βρετανός, σε µια εποχή που η Βρετανία φοβόταν έναν υποτιθέµενο ηθικό και φυσικό εκφυλισµό της. Η κίνηση αυτή άρα φιλοδοξούσε να διαµορφώνει χαρακτήρες, κάτι που ταίριαξε και µε τις εσωτερικές επιδιώξεις. «Σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η στρατιωτική προπαίδευση των νέων αποτελούσε στόχο της σχολικής σωµατικής αγωγής», γράφει η Γιούλα Κουτσοπανάγου. «Ο στόχος παραµένει ο ίδιος και στις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά το περιεχόµενό του αλλάζει. Η στρατιωτική προετοιµασία δεν θα σηµαίνει πλέον µόνο την εκµάθηση δεξιοτήτων απαραίτητων στο πεδίο της µάχης αλλά και τη διάπλαση χαρακτήρων έτοιµων να πειθαρχήσουν και να αγωνιστούν σε συνθήκες πολέµου». Ο τόµος «Ελληνική νεολαία στον 20ό αιώνα» (Εκδ. Θεµέλιο, επιµέλεια: Βαγγέλης Καραµανωλάκης, Εύη Ολυµπίτου, Ιωάννα Παπαθανασίου) αποτελείται από τις – επεξεργασµένες – ανακοινώσεις του οµότιτλου συνεδρίου (επιστηµονική επιτροπή: Σπύρος Ασδραχάς, Ηλίας Νικολακόπουλος, Προκόπης Παπαστράτης) που οργανώθηκε τον Μάρτιο του 2008 από τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) και το Ινστιτούτο «Νίκος Πουλαντζάς».

ροκ και ΚΟΜΜΟΎΝΙΣΤΕΣ. «Τα ρεµπέτικα, τα αντάρτικα, τα δηµοτικά και τα έντεχνα λαϊκά θεωρήθηκαν ως στοιχεία της συνέχειας της “παράδοσης” και σύµβολα αγωνιστικότητας του “Λαού”», γράφει ο Νίκος Παπαδογιάννης, «σε αντιπαράθεση µε τον “αµερικάνικο τρόπο ζωής”, κατηγορία που είχε εισαχθεί στον λόγο της Αριστεράς από τα τέλη της δεκαετίας του ‘50 και περιλάµβανε τη ροκ µουσική, τις ταινίες του Χόλιγουντ και χώρους ψυχαγωγίας, όπως τα µπιλιαρδάδικα». Ο Ρήγας Φεραίος δεν προχωρούσε σε αρνητική κριτική της ροκ, όπως η ΚΝΕ και οι µαοϊκές οργανώσεις. Το γεγονός όµως ότι τόσο η ΚΝΕ όσο και ο Ρήγας αλλά και η Νεολαία ΠΑΣΟΚ, ενέταξαν στους στόχους τους τη συγκρότηση ενός «προοδευτικού λαϊκού κινήµατος» και τη «διαπαιδαγώγηση του λαού», µέσω φεστιβάλ και πανεπιστηµιακών πολιτιστικών συλλόγων, οδήγησε στον δραµατικό περιορισµό της κυκλοφορίας της ροκ την τετραετία 1974-1977.

«Αρκετοί έλληνες ροκ καλλιτέχνες βρέθηκαν να ασχολούνται µε άλλα είδη µουσικής, όπως ο Παύλος Σιδηρόπουλος, που συνεργάστηκε µε τον Γιάννη Μαρκόπουλο σε έντεχνους - λαϊκούς δίσκους». Από τις ελάχιστες εξαιρέσεις οι Socrates drank the conium που εξακολούθησαν τις εµφανίσεις τους στο «Κύτταρο». Μία µαρτυρία µέλους της ΚΝΕ δίνει τον τόνο της εποχής: «Πάρτι σε σπίτια, όπου ακουγόταν και ροκ µουσική, εξακολουθούσαν να οργανώνονται αλλά σε σχέση µε τα πάρτι των χρόνων της δικτατορίας υπήρχε περισσότερη ντροπή και δεν χόρευαν ζευγαράκια µε κλειστά φώτα, όπως τότε, ενώ υπήρχε πολύ περισσότερη συζήτηση σχετικά µε ζητήµατα υψηλής πολιτικής».

Ολα αυτά άρχισαν να αλλάζουν από το 1978 µε την πρώτη τηλεοπτική εκποµπή ξένης µουσικής (στην ΥΕΝΕΔ), τη δηµιουργία ειδικών περιοδικών και τον πολλαπλασιασµό των ραδιοφωνικών εκποµπών. Αλλά και µε το άνοιγµα των πρώτων µπαρ/παµπ, όπως το «Ντόµινο» και το «Lucky Luke» στη Θεσσαλονίκη και ο «Ιπποπόταµος», το «Τριπ» και το «Ezra Pub» στην Αθήνα. Την ίδια ακριβώς περίοδο, κοντά στο 1977, γεννήθηκαν και µια σειρά ροκ συγκροτήµατα όπως η Lernaia Ydra, η Vavoura Band και οι Σπυριδούλα που ήταν ένα διάστηµα το δηµοφιλέστερο.

οι ΧΙΠΙΣ ΣταΜαταλα. Ενδιαφέροντα είναι τα πορίσµατα της έρευνας και γιατην «ξενόφερτη» χίπικη κοινότητα στα Μάταλα της Κρήτης. Ο Θανάσης Θεοδώρου, που ερεύνησε και τον τοπικό Τύπο, λέει ότι στην αρχή υπήρχε µάλλον ανοχή, λόγω των οικονοµικών ωφεληµάτων της τοπικής κοινωνίας αλλά και επειδή η κοινότητα ήταν µικρή και αποµονωµένη από τα βλέµµατα των κατοίκων του Ηρακλείου. Η Κρήτη ήταν στη φάση που άλλαζε, µετατρεπόµενη σε τουριστική βιοµηχανία. Είναι αξιοπρόσεκτο ότι οι αρχισυντάκτες των εφηµερίδων τηρούν σχετικά ουδέτερη και κατευναστική στάση. Εκείνος που πρωτοστάτησε στη δαιµονοποίηση της κοινότητας αυτής ήταν ο Γορτύνης και Αρκαδίας Τιµόθεος, µιλώντας για «έκλυση των ηθών», «µικρόβιο του χιπισµού», «λερό τουρισµό», «αποικία των Ματάλων».

Το 1970 (η χίπικη κοινότητα άρχισε να συγκροτείται το 1965) οι εφηµερίδες έγραψαν ότι πρόκειται να οργανωθεί «διεθνές χίπικο συνέδριο».

Οι αντιδράσεις προκάλεσαν τον Ιούνιο του 1970 επιχείρηση εκκαθάρισης της περιοχής που σήµανε και τη διάλυση της κοινότητας. Ενδιαφέρον είναι ότι δεν διαπιστώνεται από καµία πηγή η αλήθεια της είδησης περί «χίπικου συνεδρίου» ενώ και επιστολή του διευθυντή Χωροφυλακής Λασιθίου λέει ότι κατά την επιχείρηση δεν αποκαλύφθηκαν όσα φηµολογούνταν. Ο φόβος για την ανακοπή του τουριστικού ρεύµατος ήταν εµφανής και κάποιοι κατέκριναν την επιχείρηση και τον Τιµόθεο λέγοντας ότι «όλα τα κράτη προκειµένου διά το συµφέρον των κάνουν αβαρίας επί του ιδεολογικού πεδίου». 

Του Μανώλη Πίμπλη
Πηγή ΤΑ ΝΕΑ
12.2.2011

Οταν ο Μούνχ ανακάλυψε τη Μεσόγειο

«ENA ΞΑΦΝΙΑΣΜΑ µπροστά στην εξαιρετική νεότητα πόλεων πολύ παλιών, που παραµένουν ανοιχτές σ’ όλους τους ανέµους του πολιτισµού και του κέρδους». Είναι η εντύπωση του ταξιδιώτη της Μεσογείου, σύµφωνα µε τον καθ' ύλην αρµόδιο Φερνάντ Μπροντέλ. Το ξάφνιασµα επιβεβαιώνεται και από την περιγραφή του Βαν Γκονγκ στην κάθοδό του προς τη Ριβιέρα: 

«Το χρώµα αλλάζει χωρίς σταµατηµό – δεν ξέρεις αν είναι πράσινο, µοβ ή µπλε, επειδή την επόµενη στιγµή παίρνει µια ροζ ή γκρίζα αντανάκλαση». Στην ανακάλυψη του µεσογειακού χρώµατος ο Ολλανδός δεν ήταν µόνος. 

Ο Κουρµπέ κατέφυγε στο ψαροχώρι Παλάβας, νοτίως του Μονπελιέ (στη φωτογραφία «Η ακροθαλασσιά"), ο Σεζάν από τα τέλη του 1870 απεικόνισε τη θάλασσα και τα δάση της Μεσογείου στους πίνακές του. 

Οι δύο στάσεις του Μονέ στην Αντίµπ απέδωσαν 10 έργα – σε ένα από αυτά η θάλασσα είναι ζωγραφισµένη σαν χαλί µε πολύτιµους λίθους. Τα χνάρια του ακολούθησε και ο σκοτεινός Μουνχ, που έφτασε στη Νίκαια το 1891. Ογδόντα πίνακες από µουσεία και ιδιωτικές συλλογές εκτίθενται στο Παλάτσο Ντουκάλε της Γένοβας, συστήνοντας τον ευρωπαϊκό Νότο ως µοτίβο αλλά και σταθµό στην προσωπική αναζήτηση των µεγάλων ζωγράφων.

Πηγή ΤΑ ΝΕΑ
5.2.2011

ShareThis